Гринвичтегі қылмыс және Марта Моксли ісі

Кіріспе

Американдық қылмыстық іс

Марта Элизабет Моксли (16 тамыз 1960 – 30 қазан 1975) – 15 жастағы американдық мектеп оқушысы, Коннектикут штатының Гринвич қаласында 1975 жылы өлтірілген. Моксли соңғы рет Скайкель отбасының үйінде көрінген, ол оның Бель-Хейвендегі үйінің қарсы бетінде орналасқан. 2002 жылы сол кезде 15 жастағы Майкл Скайкель Мокслиді өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 20 жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2013 жылы Коннектикут судьясы оның адвокатының жеткіліксіз болғанын анықтағандықтан Скайкельге жаңа сот процесі тағайындалды және ол 1,2 миллион долларлық кепілдікпен босатылды. 2016 жылдың 30 желтоқсанында Коннектикут Жоғарғы соты 4:3 дауыспен Скайкельдің үкімін күшінде қалдырды. Коннектикут Жоғарғы соты 2018 жылдың 4 мамырында бұл шешімнен бас тартып, жаңа сот процесін тағайындады. Ертесі күні Мокслидің денесі оның отбасының арт жағындағы ағаш астынан табылды. Оның шалбары мен іш киімдері түсірілген, бірақ сексуалдық шабуылға қатысты ешқандай дәлел табылған жоқ. Денеге жақын жерде сынған алтылық гольф таяғының бөліктері табылды. Денсаулық сақтау министрлігінің салдарында, ол соққыға ұшырағаны және таяқпен пышақталғаны анықталды, ал таяқ Скайкельдердің үйіне дейін із тастады. Марк Фурманның «Гринвичтегі кісі өлтіру» (1998) және Тимоти Дюманың «Зұлымдықтың байлығы» (1999) атты деректік кітаптары. Ұзақ жылдар бойы Томас және Майкл Скайкельдер Мокслинің өліміне байланысты түнгі алибилерін едәуір өзгертті. Майкл сағат 23:30-дан 00:30-ға дейін Мокслидің мүлігіне жақын ағашта терезеден қарап, өзін-өзі қызықтырғанын мәлімдеді. Элан мектебінің, қиын жастарға арналған оңалту орталығының, екі бұрынғы оқушысы Майклдың Мокслиді гольф таяғымен өлтіргенін мойдалағанын куәландырды. Бұрынғы оқушылардың бірі, Грегори Коулман, Майклға ерекше жеңілдіктер берілгенін және ол «Мен кісі өлтіргенім үшін жазаланбаймын. Мен Кеннеди әулетіненмін» деп мақтанғанын айтты.

Тергеу қайта басталды

Уильям Кеннеди Смит 1991 жылы зорлау айыпталғанда (және ақталғанда), ол Мокслинің өлімі түні Скекель үйінде болған деген қауесет тарады, бұл оның оқиғаға қатысы болуы мүмкін деген күдік тудырды. Бұл аңыздың негізсіз екені дәлелденсе де, бұл сол кездегі тоқтап қалған істі жаңадан тергеуге себеп болды. 1993 жылы қаза тапқан актриса Доминик Данннің әкесі Доминик Данн «Тазалау орнындағы маусым» атты көркем шығарма жариялады, ол Моксли ісіне өте ұқсас болды. Марк Фурманның 1998 жылғы «Гринвичтегі кісі өлтіру» кітабы Майкл Скакельді кісі өлтіруші деп көрсетті және бастапқы полиция тергеуі кезінде жасалған көптеген қателіктерге назар салды. Дунн мен Фурман кітаптары жарыққа шығудан бұрын да Гринвич полициясының детективтері Стив Кэрролл мен Фрэнк Гарр, сондай-ақ полиция тілшісі Леонард Левитт Скакельдің кісі өлтіруші екеніне көз жеткізген.

Сот

1998 жылдың маусым айында, сирек шақырылатын, бір адамдық үлкен жюри істің дәлелдерін қарау үшін жиналды. 18 айлық тергеуден кейін, Майкл Скакелді кісі өлтіруде айыптауға жеткілікті дәлелдер бар екені шешілді. 2000 жылдың 9 қаңтарында Мокслиді өлтіргені үшін аты-жөні белгісіз кәмілетке толмаған жасөспірімді қамауға алуға ордер берілді. Майкл Скакел сол күні өзінің билігіне бағынды. Ол көп ұзамай 500 000 долларлық кепілдікпен босатылды. 14 наурызда Скакел Мокслиді өлтірген кезде 15 жаста болғандықтан, жасөспірімдер сотында кісі өлтіру қылмысы бойынша айыпталды. 2001 жылдың 31 қаңтарында судья Скакелді ересек ретінде соттауға бұйырды. Скакелдің соты 2002 жылдың 7 мамырында Коннектикут штатының Норвок қаласында басталды. Оны адвокат Майкл Шерман қорғады. Кітапқа ұсынылған материалда Скакел кісі өлтіргенін мойындаған жоқ. Прокурорлар кітаптан сөздерді алып, оларды Мокслидің өлі денесінің суреттерімен біріктіріп, қазылар алдында жабылатын сөздер кезінде компьютерлік мультимедиалық презентация көрсетті. Аудиожазбада Скакел кеше "өз-өзімен айналысқан" болуы мүмкін деп қорқып, үрейленгенін айтты. Қазылар жазбаның барлығын тыңдағанмен, жабылатын сөз кезінде прокурор Скакелдің "өз-өзімен айналысқан" деген сөздері бар бөлігін ойнатпады, бұл оның кісі өлтіруді мойындағаны туралы қате түсінік тудырды. 2002 жылдың 7 маусымында Скакел Мокслиді өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 20 жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Ол Коннектикут штатының Ньютаун қаласындағы Гарнер түзеу мекемесіне жіберілді.

Майкл Скакел

Майкл Кристофер Скакел (19 қыркүйек 1960 жылы туған) – Руштон Уолтер Скакел мен Энн Рейнольдстың жеті баласының бірі. Руштонның әпкесі Этель – АҚШ сенаторы Роберт Ф. Кеннедидің жесірі. Скакелдің әкесі Джордж – Америка Құрама Штаттарының ең ірі және бай жекеменшік корпорацияларының бірі болған Great Lakes Carbon Corporation көмір компаниясын құрған адам. Скакел отбасы Коннектикут штатындағы Гринвич қаласының Belle Haven атты әулетті ауданында тұрған. 1973 жылы анасы мидың қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін Скакел алкогольге тәуелді болды. Ол нашар оқушы болды және оннан астам мектептен шығарылды. Сондай-ақ ол жылдар бойы дислексиямен күресті, бірақ 26 жасқа келгенде ғана анықталды. Кейіннен Скакелдің туысы Роберт Ф. Кеннеди кіші оны "кішкентай, сезімтал бала – ұядағы ең әлсізі, қатал және кейде зорлыққа бейім, алкогольге тәуелді әкесінен қорланған және назарсыздан қалған" деп сипаттады. Көршілер мен отбасы достарының айтуынша, Скакел балаларына шексіз мөлшерде ақша берілген және олар көбінесе қараусыз қалған. 1980 жылдары ол бірнеше есірткіге қарсы оңалту орталықтарында болды, содан кейін жиырма жасында алкогольден бас тартты. 1991 жылы Скакел кәсіби гольфшы Марго Шериданға үйленді, олардың бір баласы бар. Шеридан 2000 жылдың қаңтарында Мокслиді өлтірді деген айыппен Скакел тұтқындалғаннан кейін дереу ажырасуға өтініш берді. 2016 жылдың шілдесінде Кеннеди Скакелді қорғап, "Жалған айыпталған" (Framed) атты кітап жариялады.

Апелляциялық шағымдар

Скайкель өзінің кінәсін мойындау үшін күресін жалғастырды. 2003 жылдың қарашасында ол Коннектикут штатының Жоғарғы сотына шағымданып, сот ісінің кәмелетке толмағандар сотында қаралуы тиіс болғандықтан, төменгі сот қателік жасады, оған тағылған айыптамалардың мерзімі өтіп кеткен және прокурорлық тараптың бұзушылығы болды деп мәлімдеді. 2006 жылдың 12 қаңтарында Коннектикут штатының Жоғарғы соты Скайкельдің шағымын қабылдамай, оның айыбын растады. Содан кейін Скайкель бұрынғы АҚШ Бас прокуроры Теодор Олсонды адвокат ретінде тартты, ол 2006 жылдың 12 шілдесінде АҚШ Жоғарғы сотына Скайкельдің атынан кассациялық шағым беру туралы өтініш берді. 2006 жылдың 13 қарашасында Жоғарғы сот бұл істі қараудан бас тартты. 2007 жылы Скайкельдің жаңа адвокаттары Хоуп Сили мен Хьюберт Сантос, Гринвичтегі жеке Брансвик мектебінде Скайкельдің бұрынғы сыныптасы және Лос-Анджелес Лейкерс ойыншысы Коби Брайанттың туысы Гитано "Тони" Брайантқа қатысты теорияға негізделген, Коннектикут штатының сот залында жаңа сот процесін ашу туралы өтініш берді. 2003 жылдың тамызында Скайкель жалдаған жеке тергеуші Вито Колуччимен болған сұхбатта Брайант Мокслинің өлімінен бір түні оның достарының бірі оны зорламақшы болғанын айтты. Брайант бұрын хабарласпағанын, себебі анасы оны қара нәсілді адам ретінде шешілмеген қылмысқа кінәлі деп айыптаулары мүмкін екенін ескерткенін түсіндірді. 2007 жылдың сәуірінде екі апталық тыңдау кезінде осы естімелі дәлелдер, сондай-ақ басқа да мәселелер ұсынылды. 2007 жылдың қыркүйегінде Скайкельдің адвокаттары Брайанттың мәлімдемелеріне негізделген жаңа сот процесін талап ететін өтініш берді. Прокурорлар Брайанттың оқиғаны осы іс туралы пьесаны сату үшін ойлап тапқанын ресми түрде мәлімдеді. Жаңа Скакель қорғаныс тобы тыңдауға дайындалу үшін, соның ішінде Элан мектебі туралы жазылған кітапты қарап, қазіргі және жаңа ақпаратты зерттеу үшін толық уақытты тергеу тобын жалдады. Олар Грегори Коулменнен басқа, Скайкелді білетін Элан тұрғындарының ешқайсысы Скайкельдің мойындауы туралы ешкімге, тіпті кітап авторына да айтпағанын дәлелдеді. 2007 жылдың 25 қазанында төменгі сот судьясы Брайанттың куәлігіне сенім жоқ екенін және бастапқы сот процесінде прокурорлық тараптың бұзушылығына ешқандай дәлел жоқ екенін айтып, жаңа сот процесін ашу туралы өтінішті қабылдамады. Скайкельдің адвокаты бұл шешімге қарсы Коннектикут штатының Жоғарғы сотына шағымданып, өтініш берді. 2009 жылдың 26 наурызында соттың бес судьясынан тұратын құрамы бұл шағым бойынша аргументтерді тыңдады. 2010 жылдың 12 сәуірінде құрам Скайкельдің шағымына 4:1 қарсы шешім шығарды. Содан кейін Скайкель сот процесіндегі оның бас адвокаты Майкл Шерманға қарсы нашарлық айыптамасы бойынша шағымданып, өтініш берді. 2013 жылдың сәуірінде Коннектикут штатының Вернон қаласында өткен тыңдау барысында Скайкель Шерманның Скайкельді қорғауға назар аудармай, атақтылыққа ұмтылғанын мәлімдеді. Скайкель сондай-ақ Шерманның Скайкельді қорғаудан гөрі Шерманның жеке қаржылық проблемаларын шешу үшін төлемдер жинауға көбірек қызығушылық танытқанын айтты. Шерман өзінің іс-әрекеттерін қорғап куәлік берді, сонымен қатар Моксли ісі бойынша Скайкельдің кінәсіздігіне сенімді екенін мәлімдеді.

Skakel continued to fight his conviction. In November 2003, he appealed to the Connecticut Supreme Court, arguing that the trial court erred because the case should have been heard in juvenile court rather than in Superior Court, that the statute of limitations had expired on the charges against him and that there was prosecutorial misconduct. On January 12, 2006, the Connecticut Supreme Court rejected Skakel's claims and affirmed his conviction. Subsequently, Skakel retained attorney and former U. S. Solicitor General Theodore Olson, who filed a petition for a writ of certiorari on behalf of Skakel before the U. S. Supreme Court on July 12, 2006. On November 13, 2006, the Supreme Court declined to hear the case. In 2007, Skakel's new attorneys, Hope Seeley and Hubert Santos, filed petitions for a writ of habeas corpus and a motion for a new trial in the Connecticut trial court that had originally heard his case, based on a theory involving Gitano "Tony" Bryant, a cousin of Los Angeles Lakers player Kobe Bryant's and a former classmate of Skakel's at the private Brunswick School in Greenwich. In a videotaped August 2003 interview with Vito Colucci, a private investigator hired by Skakel, Bryant said that, on the night of Moxley's murder, one of his friends had wanted to rape her. Bryant said that he did not previously come forward because his mother had warned him that, as a black man, he would be framed for the unsolved murder. A two week hearing in April 2007 allowed the presentation of this hearsay evidence, among other matters. In September 2007, Skakel's attorneys filed a petition, based in part on Bryant's claims, asking for a new trial. Prosecutors formally responded that Bryant may have made up the story to sell a play about the case. The new Skakel defense team also hired a full time investigative team to review existing and new information – particularly a book written about Élan School – in preparation for the hearing. They argued that no Élan residents who knew Skakel, other than Gregory Coleman, had ever spoken about Skakel's confession to anyone, including to the author of the book. On October 25, 2007, a Superior Court judge denied the request for a new trial, saying that Bryant's testimony was not credible and that there was no evidence of prosecutorial misconduct in the original trial. Skakel's lawyer appealed this decision to the Connecticut Supreme Court. On March 26, 2009, a five judge panel of the court heard arguments on this appeal. On April 12, 2010, the panel ruled 4–1 against Skakel's appeal. Skakel then appealed based on charge of incompetence against Michael Sherman, his lead attorney at the trial. In an April 2013 hearing in Vernon, Connecticut, Skakel testified that Sherman, rather than focusing on Skakel's defense, instead had basked in celebrity. Skakel also claimed that Sherman was more interested in collecting fees to settle Sherman's own financial problems than in defending Skakel. Sherman testified in defense of his actions, while continuing to maintain his belief in Skakel's innocence in the Moxley case.

Уақытша босатылу туралы тыңдаулар

Скайкель Коннектикут штатының Саффилд қаласындағы Макдугалл Уокер түзеу мекемесінде қамалған болатын. 2012 жылдың 24 қаңтарында Скайкель мен оның адвокаттары жазасын жеңілдетуді сұрап, оның ісі кәмелетке толмағандар сотында қаралуы керек екенін айтты. 2012 жылдың 5 наурызында Скайкель жазасын жеңілдету өтінішімен сәтсіз аяқтады. Скайкельдің алғашқы мерзімінен бұрын босатылу мүмкіндігін қарау отырысы 2012 жылдың 24 қазанында өтті. Оған мерзімінен бұрын босатылудан бас тартылды. Ол әлі де кісі өлтіруде ешқандай қатысы болмағанын мәлімдеді. Скайкельдің келесі мерзімінен бұрын босатылу мүмкіндігін қарау отырысы 2017 жылдың қазанына жоспарланған.

2016 жыл

2016 жылдың желтоқсан айында Коннектикут штатының Жоғарғы соты Скайкельдің кісі өлтіруіне байланысты сот шешімін күшіне енгізіп, оның айыпталуы прокурорлар ұсынған "күшті" дәлелдердің нәтижесі болғанын және оған заңдық көмек көрсету жеткілікті болғанын мәлімдеді.

2018 жыл

2018 жылдың қаңтар айында прокурорлар Коннектикут штатының Жоғарғы сотынан Скакельдің кепілдігін жоюды және оны жазасын аяқтау үшін қайта түрмеге қамауды сұрады. Бірақ 4 мамырда Коннектикут штатының Жоғарғы соты Скакельдің сот үкімін күштен шығарып, жаңа сот отырысын тағайындады. Сот Шерманның Скакель берген куәнің алібисін тексермеуі салдарынан "тиісті көмек көрсетпегенін" айтты, осының нәтижесінде Скакель әділ сотқа қол жеткізе алмады. Стемфордтағы мемлекеттік прокурорлар Скакельге қарсы жаңа сот процесін бастау құқығына ие болды.

2020 жыл

2020 жылдың 30 қазанында штаттың бас прокуроры Ричард Коланжело Жоғарғы сотқа Скакельді қайта соттамайтынын мәлімдеді, себебі Коланжелоның бағасы бойынша, мемлекет осы істі күмәндан тыс дәлелдей алмайтын еді.

Танымал мәдениетте

Бұл оқиға 1996 жылғы 16 ақпанда "Шешілмеген сырлар" сериалының 8-ші маусымының 11-ші бөлімінде көрсетілді. City Confidential деректі телехикаясы Марта Мокслидің қанына батқан қылмысын "Гринвич: Марта Мокслиді кім өлтірді?" атты эпизодында жариялады, ол 1999 жылғы 20 қазанда эфирге шықты. 2003 жылы "Қайта қара" атты эпизодында "Ескі істер" телесериалы Мокслидің өліміне негізделген ойдан шығарылған оқиғаны бейнеледі. Американдық Court TV (қазіргі TruTV) телесериалының Mugshots бағдарламасы 2003 жылы "Майкл Скакел – Гринвичтегі өлтіру" атты эпизодта осы істі көрсетті. 2014 жылы Коннектикут штатында туған рэпер Апати "Martha Moxley (Тыныш жат)" атты ән шығарды, онда Джордж Майклдың "Careless Whisper" әнінен үзінді қолданылды. Ән Моксли мен Скакелдің есімдерін атау арқылы оқиғаға бірнеше рет, бірақ сырттай сілтеме жасайды. 2017 жылдың қыркүйегінде FX Productions Кеннедидің "Айыпталу" кітабына құқықтарды алып, көп бөлімді телесериал жасауды жоспарлады. 2019 жылдың маусым айында Oxygen "Қылмыс және әділет: Марта Моксли ісі" атты үш бөлімді деректі фильмін көрсетті, оны құқық сақтау сарапшысы және бұрынғы прокурор Лаура Коутс жүргізді. 2020 жылғы 10 тамызда Crime Junkie Марта Мокслинің өлімі туралы подкаст жариялады.