Милан герцогинясы Бьянка Мария Висконти (1425-1468) – Франческо I Сфорцаның әйелі, Миланды билеуші. Регенттік қызметі, өмірі мен тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Милан герцогинясы (1425–1468 жж.)
Duchess of Milan (1425–1468)
Бьянка Мария Висконти (31 наурыз 1425 – 28 қазан 1468 жж.), сондай-ақ Бьянка Мария Сфорца немесе Бланка Мария деп те белгілі, 1450 жылдан 1468 жылға дейін Франческо I Сфорцаға тұрмысқа тұрғаннан бастап Милан герцогинясы болды. Ол 1448 жылы күйеуінің болмаған кезінде Марке аймағының регенті қызметін атқарды. 1462 жылы күйеуінің ауруы кезінде, сондай-ақ 1466 жылы күйеуінің қайтысынан бастап, оның баласы, жаңа герцог, Миланға оралып билікті қабылдағанға дейін Милан герцогтігінің регенті болды.
Bianca Maria Visconti (31 March 1425 – 28 October 1468) also known as Bianca Maria Sforza or Blanca Maria was Duchess of Milan from 1450 to 1468 by marriage to Francesco I Sforza. She was regent of Marche during the absence of her spouse in 1448. She served as Regent of the Duchy of Milan during the illness of her spouse in 1462, as well as in 1466, between the death of her spouse and until her son, the new Duke, who was absent, was able to return to Milan to assume power.
Алғашқы жылдар
Сеттимо-Павезе маңында туған Бьянка Мария Милан герцогы Филиппо Мария Висконти мен Аньезе дель Майноның заңды емес қызы болды. Аньезе Миландық дворян және герцог квесторы Амброджо дель Майноның қызы еді. Аньезе Филиппоның әйелі Беатрис ди Тенданың күтімшісі қызметін атқарды. Олардың тағы бір қызы болды, ол 1426 жылы Сетимода дүниеге келген Катерина Мария немесе Люция Мария деп аталды, бірақ ол туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Висконти алты айлық болғанда анасымен бірге Аббиатедегі сарайға жіберілді, онда олар үшін жайлы жағдай жасалған еді. Герцог көп уақытын Аббиатеграссода өткізді, онда Висконтидің қатайған мінезі оған ұнады. Висконти балалық шағы мен жасөспірім кезеңін Аббиатеграссода өткізді, онда гуманистік білім алды. Герцог кітапханасында түрлі-түрлі шығармалар бар еді: латын классикасы, прованс және француз тілдеріндегі повестьтер, ғылыми және оқу-әдістемелік еңбектер, сондай-ақ итальян және халық тіліндегі мәтіндер, көбінесе тосканалық авторлардың туындылары. Бьянка да, оның әкесі де аң аулауға құмар еді және жылқыларды жақсы көретін.
Born near Settimo Pavese, Bianca Maria was the illegitimate daughter of Filippo Maria Visconti, Duke of Milan and last of the Visconti rulers, and Agnese del Maino. Agnese was the daughter of Ambrogio del Maino, a Milanese nobleman and ducal questore. Agnese served as lady in waiting to Filippo's wife, Beatrice di Tenda. The couple had a second daughter, called Caterina Maria or Lucia Maria, also born in Settimo in 1426, but she died shortly after her birth. When she was six months old, Visconti and her mother were sent to a castle in Abbiate, where a rich residence had been established for the two of them. The Duke spent much of his time in Abbiategrasso, where he was impressed by Visconti's strong character. Visconti spent her childhood and adolescence in Abbiategrasso, where she received a humanist education. The Ducal library contained a wide variety of works: Latin classics, narrative texts in Provençal and French, scientific and didactical works, as well as texts in Italian and volgare, mainly by Tuscan authors. Both Bianca and her father were passionate hunters and lovers of horses.
Бетротал мен үйлену тойы
1430 жылы, бес жасында Висконти кондотьеро Франческо I Сфорцаға, одан жиырма төрт жас үлкен адамға құда түсті. Сол жылы Милан мен Сфорца арасындағы кондотта (шарт) аяқталды, ал бұл құдалық күшті генералдың Миланмен байланысын сақтау мақсатында жасалды. Сондай-ақ, Висконти Сфорцаны герцогтікке заңды мұрагер етіп тағайындау туралы уәде беріп, оны ынталандырғаны да айтылады. Сфорца, әлдебір бай қалыңдыққа байланысты келісімге келген болуы мүмкін, оған Кремона, Кастеллаццо ди Боллате және Боско Фругароло аймақтары кірді. Шарт 1432 жылдың 23 ақпанында Миландағы Висконтинің резиденциясы Порта-Джовияда қол қойылды. Висконтидің ресми өкілі, оның крест әкесі Андреа Висконти, Humiliates орденінің генералы болды. Висконти мен анасының осы рәсімге қатысқандығы нақты емес; кейбір деректерге сәйкес, ол Миланға алғаш рет тұрмысқа шығар жасқа келгенде барған. Келесі жылдары күдікті Филиппо Мария амбициялы Сфорцамен жасалған келісімді екі рет бұзуға тырысты: 1434 жылы, ол Папа Евгений IV-тің жағына шығып, оны Миланға қарсы соғысуға жібергеннен кейін, Мантуяның маркгравы ұлы Карло Гонзагамен байланысқа түсті. Висконтиді Феррара, Модена және Реджо маркгравы Леонелло д'Эстеге құдалау жобасы, негізінен Сфорцаны Венеция Республикасының Миланға қарсы құрған одағынан шығуға мәжбүрлеу үшін жасалған саяси қадам болды. Висконтидің сол кездегі (1440 жылдың қыркүйегі) Феррараға сапары Аббиатеграссодан тыс жасаған алғашқы сапары болды. Сфорцаны одақтарды өзгертуге мәжбүрлеу әрекеті сәтсіз аяқталды, және Висконти 1441 жылдың сәуірінде өз қасына оралды. Сондай-ақ 1441 жылы Милан әскерлерінің капитаны Никколо Пичинино Сфорцаға қиындықтар туғызды; ол Висконтиден Сфорцаны тұтқындау шартымен Пьяченцаның иелігін беруді сұрады. Висконти содан кейін Сфорцамен келісуге көшті, жауыздықтарды тоқтатып, оған Висконтимен некеге тұруға уәкілеттік берілген хаттармен бірге бейбітшілік ұсыныстарын жіберді. 1441 жылдың 24 қазанында Франческо Сфорца мен Бьянка Мария Висконти Кремонадағы Сан-Сигисмондо аббаттығында үйленді, қауіпсіздік үшін бұл қаланың соборына барудан бас тартты. Италиялық Ренессанс дәуіріндегі дәстүр бойынша, той бірнеше күнге созылды және сәнді дастарқан, турнирлер, палио, әсем арбалар және қаланың басты мұнарасы Торраццоның үлкен торттан жасалған көшірмесі болды. Осы торттың торонның пайда болуына себеп болғаны мүмкін.
In 1430, at the age of five, Visconti was betrothed to the condottiero Francesco I Sforza, a man twenty four years her elder. In that year the condotta (contract) between Milan and Sforza came to an end, and the betrothal was a move to keep the powerful general tied with Milan. It has also been suggested that Visconti enticed Sforza with the promise of appointing him as legitimate heir to the duchy. Sforza probably also accepted because of the rich dowry, which included territories in the areas of Cremona, Castellazzo di Bollate and Bosco Frugarolo. The contract was signed on 23 February 1432 in the castle of Porta Giovia, the Visconti residence in Milan. Visconti's official spokesperson was her godfather, Andrea Visconti, general of the Humiliates order. The presence of Visconti and her mother at the ceremony is not certain; according to some sources, she visited Milan for the first time when she was already of marrying age. In the following years, the suspicious Filippo Maria tried twice to dissolve the betrothal with the ambitious Sforza: in 1434, after the latter had sided with Pope Eugene IV, who sent him to fight Milan, Carlo Gonzaga, the son of the Marquis of Mantua, was contacted. The later project of betrothing Visconti to Leonello d'Este, marquis of Ferrara, Modena and Reggio, was only a political move to pressure Sforza to leave the alliance formed by the Republic of Venice against Milan. Visconti's trip to Ferrara at that time (September 1440) was also her first confirmed trip outside Abbiategrasso. The attempt to force Sforza to change alliances was fruitless, and Visconti returned to her castle in April 1441. Also in 1441, Niccolò Piccinino, captain of the Milanese troops, created difficulties for Sforza; he asked Visconti for lordship of Piacenza in return for his capture of Sforza. Visconti then moved toward reconciling with Sforza, suspending hostilities and sending him peace proposals, together with the proxy for the marriage with Visconti. On 24 October 1441 Francesco Sforza and Bianca Maria Visconti were wed in the Abbey of San Sigismondo in Cremona, preferring that city's Cathedral for security reasons. In the typical Italian Renaissance manner, feasts lasted for several days and included a sumptuous banquet, tournaments, a palio, allegorical carts and a huge cake reproduction of the Torrazzo, the city's main tower. It is probable that this cake is the origin of the torrone.
Неке
1441 жылдың 7 қарашасында Филиппо Мария вассалдарының, соның ішінде Сфорцаның құқықтарын қысқартатын жарлық шығарды. Сфорца қауіпсіздігі үшін Венеция аумағындағы Сангинетто ауылына қоныстануды жөн көрді. Сол жылдары Сфорца мен Висконтиді Венеция дожы Франческо Фоскари Венецияға шақырды. Бірақ көп ұзамай, Пикчининоның Маркедегі Сфорцаның иеліктеріне қауіп төндіріп отырғаны туралы хабар қалаға жетті. Висконти күйеуімен бірге Риминиге аттанды, онда олар Сигисмондо Пандольфо Малатестаның қонақтары ретінде Градарада, содан кейін Джесиде болды. Сфорца Пикчининоға қарсы әскери қимылдар жүргізіп жатқанда ол қалада күтіп қалды. 1442 жылы Висконти (онда 17 жаста) Марке регенті болып тағайындалды. Заманауи жылнамалар Висконтидің әкімшілік және дипломатиялық шеберлігін бірнеше рет көрсеткенін айтады. Сфорца Висконтиге адал болмаса да, ол оның адалсыздығына көбінесе салқын қабақтанды. Бірақ 1443 жылы күйеуінің бірі жоғалып, күмәнді жағдайда қаза тапты. 1442 жылы Сфорца қауымнан шеттетілді. Төрт жылдан кейін, ауырып, әлсіреген Филиппо Мария Висконти Сфорцамен келісуге тырысты. Бірақ Сфорца күдікпен қарады және Висконтидің жалбауына қарамастан, Папа әскерлерінің қатерінен өз иеліктерін қорғауға баса назар аударды. 1447 жылы Сфорца өзіне сенімдірек сезініп, Милан герцогтігінің лейтенанты лауазымын қабылдады. Бірақ Висконти, Миланда Сфорцаның танымалдығына қызғанып, күдікпен қарап, ойын өзгертті. Сол кезде жаңа Папа Николай V Джесиді қайтаруды талап етті. Франческо Сфорца 35 000 флоринге алмастырып, Джеси қаласын Папаға қайтарды және әйелімен бірге Миланға бет бұрды. 1447 жылдың 13-14 тамызы аралығында қайтыс болған Филиппо Мария Висконтидің өлімі туралы хабар Котиньоладағы Сфорцаға жетті. Висконти Филиппоның өлімінен кейін Миландағы Висконти мүліктеріне келген зиянды естігенде қатты ашуланды. Висконти мен Сфорца Миланға қарай 4000 салт атты және 2000 жаяу әскермен жол тартқанда, жаңадан құрылған Амброзиан Республикасы Венецияның басып кіру қаупінен қорқып, Сфорцаға генерал-капитан атағын ұсынды. Висконти бас тартуды жақтады, бірақ Сфорца оны қабылдады, осылайша Филиппо Висконтинің өлімінен кейін герцогтіктен тәуелсіздігін жариялаған қалаларды қайтаруға бағытталған үш жылдық күрес басталды. 1448 жылдың мамыр айында Сфорца Павияда болғанда венециялықтар Кремонаға шабуыл жасады. Жылнамаларға сәйкес, Висконти парадтық қару-жарақ киіп, әскер мен халықпен бірге қаланы қорғауға асықты. Ол содан кейін болған шайқаста күні бойы ерлікпен соғысты. Бұл оқиға оған "соғысшы әйел" ретінде даңқ әкелді. Венеция қаупі сейілгеннен кейін Висконти үлкен сарайымен бірге Павиядағы Висконти қамалына орналасты. Висконти туыстарымен жақсы қарым-қатынасы күйеуі құрған жас мемлекетке халықтың қолдауын, сондай-ақ қарыз бен қаржыны әкелді. 1450 жылдың 24 ақпанында Миланда көтеріліс болды. Венеция елшісі өлтірілді, себебі Венеция Республикасы Миландағы ашаршылыққа кінәлі деп есептелді. Ақсүйектер мен азаматтардың кеңесі Сфорцаны иегер ретінде мойындады.
On 7 November 1441, Filippo Maria issued a decree reducing the rights of his vassals, Sforza included. The latter preferred to establish himself in the safer territory of Venetia, in the hamlet of Sanguinetto. In the same years, Sforza and Visconti were invited to Venice by the doge of Venice, Francesco Foscari. Shortly thereafter, news that Piccinino was menacing Sforza's possessions in the Marche reached the city. Visconti then accompanied her husband to Rimini, where they were guests of Sigismondo Pandolfo Malatesta, in Gradara and then in Jesi. Here she remained in the castle while Sforza led the military operations against Piccinino. In 1442, Visconti (then 17 years old) was named regent of the Marche; contemporary chronicles state that Visconti had repeatedly proven her skills in administration and diplomacy. While Sforza was unfaithful to Visconti, she usually reacted to his infidelity with nonchalance. On one occasion, however, in 1443, one of her husband's mistresses disappeared and was killed in dubious circumstances. In 1442, Sforza was excommunicated. Four years later, ill and declining, Filippo Maria Visconti approached Sforza for a reconciliation. The latter, however, remained distrustful, and, despite Visconti's pleading, preferred to concentrate on the defense of his territories, menaced by Papal troops. In 1447 Sforza, feeling more confident, accepted the position of lieutenant of the Duchy of Milan, but Visconti, jealous and suspicious after the popularity of Sforza in Milan, soon changed his mind. At the same time the new Pope, Nicholas V, demanded the restitution of Jesi. Francesco Sforza gave back to the pope the town of Jesi in exchange for 35,000 florins, and moved towards Milan along with his wife. News of the death of Filippo Maria Visconti, who died in the night between 13 and 14 August 1447, reached Sforza in Cotignola. Visconti was very angry when she heard about the depredations suffered by the Visconti properties in Milan after Filippo's death. Visconti and Sforza were marching toward Milan, with 4,000 knights and 2,000 infantry, when the new born Ambrosian Republic, under the menace of a Venetian invasion, offered Sforza the title of Captain General. Visconti favored refusing, but Sforza accepted, starting three years in which he strove to reconquer the cities that had declared independence from the Duchy after Filippo Visconti's death. In May 1448, when Sforza was in Pavia, the Venetians attacked Cremona. According to the chronicles, Visconti donned a suit of parade armor and, along with some troops and the populace, hurried to defend wards the city. She fought in the battle that ensued for the whole day. This episode gained her fame as a "warrior woman". After the Venetian danger had been repulsed, Visconti settled in the Visconti Castle of Pavia, together with a large court. Her good relationships with her Visconti relatives gained popular support, as well as loans and funds, for the fragile new state created by her husband. On 24 February 1450, a revolt broke out in Milan. The Venetian ambassador was killed, as the Venetian Republic was deemed responsible for the famine that had struck Milan. A meeting of nobles and citizens recognized Sforza as lord.
Милан герцогинясы
Жаңа герцог пен герцогиняның Миланға кіру күні даулы: 22 наурыз немесе 25 наурыз. Сфорца мен Висконти тойлы шарапатты көлікке бас тартты (оны «патшалардың ырымдары» деп атады), оның орнына Дуомоға екі атқа мініп келді. Бұл қала тұрғындарынан герцог атағын алған алғашқы жағдай болды. Билікке келген алғашқы жылдары Висконти күйеуімен бірге әкесінің мүлкін қайтару және Герцог сарайын қалпына келтіру ісіне атсалысты. Сфорца қайтадан Венецияға қарсы соғысқа қатысты. Милан қаласында жалғыз қалған Висконти герцогтікті басқаруға белсенді кірісті, бұл күйеуімен жүргізген хат алмасуларында көрініс тапты. Аталған хаттар олардың балаларының білімі, мемлекеттік мәселелер, қаржылық қиындықтар және оның күнделікті өмірі туралы құнды ақпараттарды ұсынады. Хаттар Висконтидің өзінің пікірін еркін білдіретінін, тіпті күйеуінің ойларына қарамастан, ашық түрде айтатынын көрсетеді. Сондай-ақ, хаттарда оның заңды емес қарым-қатынастары туралы айыптаулар да бар. 1453 жылы Павияда Висконти Неапольдің Рене I-ін қабылдады, одан Сфорцамен бірлесіп Кремонаға әскерімен жорыққа шығуын сұрады. Кейін ол оған Милан қаласында салынып жатқан жаңа, ірі Кастелло Сфорческоның құрылыс алаңын көрсетті. 1454 жылы Лоди бейбіт шартынан кейін Висконти дипломатиялық жұмыстармен ғана шектеліп қоймай, сонымен қатар бірнеше герцогтік резиденцияларды қалпына келтіру және әшекейлеу, сондай-ақ қоғамдық жұмыстарға да белсенді атсалысты. Герцог жұбайы Милан қаласында ірі Ospedale Maggiore ауруханасын салдырды. Ол сарай суретшісі Занетто Бугаттоны Брюссельге Роджер ван дер Вейденнің шеберханасында оқуға жіберді. 1459 жылы Папа Пий II Осман түріктеріне қарсы крест жорығын дайындау үшін Мантуяда кеңес өткізді. Висконти 300 рыцарь ұсынды, ал Сфорца экспедицияның әскери жетекшісі болып тағайындалды. Аталған крест жорығы жоспарланғандай өтпеді, бірақ Сфорца мен Висконтидің Папалыққа көрсеткен қолдауы оларға Милан қаласындағы Дуомо мен Ospedale Maggiore үшін кешірім қағаздарын алуға мүмкіндік берді. 1462 жылы Франческо Сфорца подагра және ісіну ауруларына шалдықты. Оның үкіметтен шеттелуі кезінде Висконтидің саяси және әкімшілік қабілеттері Венецияның ықпалымен туған бірнеше көтерілістерге қарамастан, мемлекеттің құлдырауына жол бермеді. Ол герцогтіктің регенті ретінде тиімді қызмет атқарды. Висконти сонымен қатар Никколоның ұлы Жакопо Пичинино мен Сфорцаның заңды емес қызы Друсиананың некелесуіне көмектесті.
The date of the entrance of the new duke and duchess in Milan is disputed: 22 March or 25 March. Sforza and Visconti refused the triumphal wagon (they called it superstizione da re, "kings' superstition"), instead reaching the Duomo riding on a couple of horses. It was the first time that a duke's title had been awarded by the citizens of the city. During the first years of their reign, Visconti collaborated with her husband in recovering her father's assets and restoring the Ducal Palace. Sforza was again entangled in a war against Venice. Remaining alone in Milan, Visconti devoted herself to the administration of the Duchy, as attested by the correspondence with her husband, which gives precious insights on the education of their children, state affairs, the financial difficulties, and details of her daily life. The letters also show the assertive character of Visconti, who did not hesitate to express her opinions even when they differed from her husband's. The letters include also accusations of his extramarital adventures. In 1453 in Pavia, Visconti hosted René I of Naples, who was asked to go to Cremona with his army to fight alongside Sforza. She later showed him the construction site of the large new Castello Sforzesco in Milan. After the Peace of Lodi in 1454, Visconti devoted herself not only to diplomacy and the restoration and embellishment of the several Ducal residences, but also to public works. The ducal couple had a large hospital built in Milan, the Ospedale Maggiore, She sent court painter, Zanetto Bugatto, to Brussels to study with Rogier van der Weyden. In 1459 Pope Pius II summoned a council in Mantua to prepare a crusade against the Ottoman Turks. Visconti offered 300 knights, and Sforza was proposed as military leader of the expedition. The crusade never materialized, but Sforza and Visconti's support of the papacy gained them bulls of indulgence for the Duomo and the Ospedale Maggiore of Milan. In 1462 Francesco Sforza, who suffered from gout and dropsy, fell ill. During his absence from the government, Visconti's political and administrative capabilities prevented the state from crumbling after some rebellions spurred by Venice. She acted effectively as co regent of the Duchy. Visconti also promoted a marriage between Jacopo Piccinino, the son of Niccolò, and Drusiana, Sforza's illegitimate daughter.
Жесір герцогиня
Висконти үшін осы кезеңдегі ең басты мәселелер олардың үлкен ұлы Галеаццо Мариядан туындады, оның тұрақсыз және опасыз мінезі оған көптеген қиындықтар әкелді. 1465 жылдың 13 желтоқсанында анасы Аньезе дель Майно қайтыс болды. Көп ұзамай, 1466 жылдың 8 наурызында герцог Франческо Сфорца да дүние салды. Висконти герцогтықтың билігін регент ретінде жылдам қабылдап, Франция королінің жанында соғысып жүрген Галеаццо Марияны герцог болу үшін шақырып алды. Бастапқыда оның мінез-құлқы анасына деген алғысы мен құрметімен ерекшеленді, бірақ көп ұзамай ашкөздік пен қатыгездік оны Висконтидің кеңесіне қарамастан тәуелсіз әрекет етуге итермеледі. Уақыт өте келе герцог анасын екінші рөлге ысырып, ақырында Миланнан кетуге мәжбүр етті. Одан кейін ол өзінің жесірлік қаласы Кремонаға көшті. Кейбір деректерге сәйкес, ол қаланы Венецияға беруді ойластырған және Галеаццоны құлатуға ниеттенген Неапольдің Фердинанд I-імен үнемі байланыста болды. Барлық кеңесшілерінің қарсылығына қарамастан, Висконти 1468 жылдың 9 мамырында Галеаццоның үйлену тойына қатысуға шешім қабылдады. Тойдан кейін ол қызы Ипполитаны Серраваллеге ертіп, одан Кремонаға аттанды. Бірақ жолдың ортасында, Мелегнанода, ауырып қалды. Жоғары қызба оны тамызға дейін төсекке жатқызуға мәжбүр етті, бірақ ол қарқынды хат алмасуын тоқтатпады. Қазан айының басында оның жағдайы одан да нашарлады. Ол сол жылдың 28 қазанында кіші балалары Елизавета мен Оттавианоны ағасы Галеаццоға аманаттап, дүние салды. Ол күйеуінің қасына Милан соборына жерленді. Галеаццоның тапсырысымен гуманист Франческо Филельфо жерлеу сөзін жазды. Оның өлімі күдік тудырды; Галеаццо Мария Сфорцаны Бартоломео Коллеони сияқты көптеген адамдар оны улағандықпен айыптады. Оның ауруы кезінде Мелегнанода Галеаццоға жақын адамдар болғандығы белгілі болды, олардың кейбіреулері кейінірек басқа улану оқиғаларына қатысты. Бернардино Корио айтқандай, Висконти "уыттан емес, алғыссыздықтан қайтыс болды".
The main problems for Visconti in this period came from their eldest son, Galeazzo Maria, whose unstable and treacherous character created numerous troubles for her. On 13 December 1465, her mother, Agnese del Maino, died. Shortly afterward, on 8 March 1466, Duke Francesco Sforza died also. Visconti quickly took the reins of the duchy as regent and called back Galeazzo Maria, who was fighting alongside the king of France, to succeed as duke. The latter's behavior was initially one of gratitude and deference towards his mother, but soon greed and ruthlessness led him to act independently against Visconti's advice. As time passed, the Duke relegated his mother to an increasingly secondary role and in the end forced her to leave Milan. She then moved to Cremona, her dower city. According to some sources, she was thinking of giving the control of the city to Venice, and she had frequent contacts with Ferdinand I of Naples, who was aiming to overthrow Galeazzo. Against the advice of all her counsellors, Visconti decided to take part in Galeazzo's marriage on 9 May 1468. At the end of the feasts she accompanied her daughter Ippolita to Serravalle, whence she set off to Cremona. However, when midway, in Melegnano, she fell ill. A high fever obliged her to stay in bed until August, but she kept up an intense correspondence. At the beginning of October, her condition worsened further. She died on 28 October of that year, after having recommended her younger children, Elisabetta and Ottaviano, to their brother Galeazzo. She was buried in the Duomo of Milan, next to her husband. The funeral oration, commissioned by Galeazzo, was written by the humanist Francesco Filelfo. Her death raised suspicions; Galeazzo Maria Sforza was accused by various men, including Bartolomeo Colleoni, of having poisoned her. It is certain that during her illness, there were in Melegnano certain men close to Galeazzo, some of whom were later involved in other cases of poisoning. According to Bernardino Corio, Visconti "died of natural ungratefulness more than poison".