Кіріспе

Лютерандық қайта жандану қозғалысының тармағы

Консервативті лаестадиандық – лютерандық қайта жандану қозғалысының, лаестадиандықтің ең ірі тармағы. Ол 16 елге тараған. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, консервативті лаестадиандардың саны шамамен 115 000 адамды құрады, олардың көп бөлігі Финляндияда, АҚШ-та, Норвегияда және Швецияда тұрады. Бұл қозғалыс және осы дін өкілдері өз ілімдерін Киелі кітапқа және Лютерандық Келісім кітабына негіздейді.

Тарих

Лаестадизм өзінің атын пастор Ларс Леви Лаестадиустан алды. Атаудың фин тіліндегі "консервативті" (vanhoillis) деген сөзден шығу тегі белгісіз. Солтүстік және Оңтүстік Америкада, сондай-ақ Африкада бұл ағым Лаестадиялық лютерандық қозғалысы деп белгілі. Қозғалыс швед Лапландиясында бастау алды. Лаестадиус 1844 жылы Аселедегі тексеру сапарында Фоллингелік Милла Клементсдоттер есімді саам әйелімен кездесті. Клементсдоттер Лаестадиусқа әртүрлі библейлік үйретімдерді баяндады. Бұл Лаестадиус үшін маңызды кездесу болды, себебі кейін ол тірі сенімнің құпиясын түсінгенін сезінді. Ол өз күнәларының кешірілгенін сенді және мәңгілік өмірге жол тапты. Оның уағыздары күрт өзгерді, және қозғалыс Швециядан Финляндия мен Норвегияға тарала бастады.

Бөлімдер

20 ғасырдың басында лаестадиандық үш тармаққа бөлінді: Бірінші туған лаестадиандық, Жаңару және Консервативті лаестадиандық. Осы үлкен айырылыстан кейін, бірнеше топтар Консервативті лаестадиандықтан да бөлініп кетті. Бірақ, ол лаестадиандықтың ең ірі тармағы болып табылады.

Диссоциация мен эксклюзивтілік

Консервативті лаестадиандықтардың басшылығы барлық басқа христиандық топтардың, тіпті басқа лаестадиандық тармақтардың, олардың ілімдері консервативті лаестадиандықтардың ілімдерімен толық сәйкес болса да, еретик екендігі және олардың Аспан Патшалығында орны жоқ деген тұжырымды қатаң сақтайды.

Доктрина

Консервативті лаестадиандықтардың негізгі ілімі, бүкіл қозғалысы сияқты, күнәларды кешіру туралы жариялау болып табылады, онда мүшелер бір-біріне: «Сіз Исаның аты мен құнды қаны арқылы барлық күнәлардың кешірілгеніне сенуге болады» немесе осыған ұқсас сөздер айтады. Осы рәсімді қабылдағаннан кейін, сенушіге Киелі Рух сыйланады, бұл оған Құдай кешірген күнәларды ұмытатынына сену арқылы мәңгілік құлдыраудан құтылуға мүмкіндік береді. Бұл рәсім «патшалық кілттерінің» күші деп те аталады. Консервативті лаестадиандар Құдай әлемге келген әрбір балаға сенім сыйы бергенін сендіреді, бірақ олардың көзқарасы бойынша, осы сыйлықты тек консервативті лаестадиандар ғана қабылдайды. Консервативті лаестадиандардың көбінесе үлкен отбасылары болады, себебі олар контрацепцияның күнә екеніне сенеді. Олар Құдайды туудың да, өлімнің де иесі деп санайды. Үйлерінде теледидар ұстамайды, себебі онда жағымсыз және күнәлі деп есептелетін бағдарламалар көрсетіледі. Олар алкоголь ішпейді және поп-музыка тыңдамайды. Бірақ соңғы кезде интернет теледидар мен теледидарсыз өмір сүру арасындағы шекараны нашарлатып жатыр, өйткені көптеген адамдар теледидар бағдарламаларын интернет арқылы тамашалайды. Консервативті лаестадиандардың шамамен 780 уағыздаушысы және 120 діни қызметкері бар. "ШК" шамамен 68 уағыздаушыға ие. Консервативті лаестадиандықтардың барлық уағыздаушылары – ер адамдар.

Дәлелдерді сынға алу

2015 жылдың шілдесінде Jani Kaaro-ның "Laestadians – Заманауи Ведьмалық Ізгілігі" (Laestadians – A Modern Witchhunt) атты мақаласы, финляндиялық Rapport басылымында жарияланып, финляндияның қылмыстық әділет жүйесінің шіркеу басшыларына қарсы қудалау ісін жүргізу әдістеріне күмән тудырады, әсіресе балалардың санасына жалған ойларды сіңіру мүмкіндігін айтады.

Жарияланымдар

Консервативті Лаестадиандардың бес газеті бар, олардың үшеуі Финляндияда, екеуі Солтүстік Америкада. Бұл газеттер сегіз тілге аударылған. Компания "Сион дауысы" және "Шопан дауысы" газеттерін ағылшын, фин, француз және испан тілдерінде шығарады. Финляндиядағы SRK "Päivämies", "Siionin Lähetyslehti" және "Lasten polku" (бұрын "Siionin Kevät") газеттерін эстон, фин, ағылшын, неміс, орыс және швед тілдерінде шығарады. "Сион әндері мен гимндері" атты ән жинағы жеті тілге аударылған. Сонымен қатар консервативті Лаестадиандық ілімді сипаттайтын "Егістікте жасырылған қазына" атты кітап та бар. Дегенмен, олар үшін ең маңызды кітап – Киелі кітап.