Нiels Høyen (1798-1870) – Дания тарихындағы тұңғыш өнер тарихшысы және сыншы. Ұлттық өнерді дамытуға үлкен үлес қосты, лекциялар оқыды, «Kunstforeningen» құрылтайшысы болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық өнер тарихшысы және сыншысы (1798–1870)
Danish art historian and critic (1798–1870)
Нильс Лориц Андреас Хойен (4 маусым 1798 – 29 сәуір 1870) – алғашқы даниялық өнер тарихшысы және сыншысы деп есептеледі. Ол өзінің жазбалары мен дәрістері арқылы даниялық ұлттық өнерді қолдап, қазіргі заманғы суретшілерге зор әсер етті. Оның түрлі мәдени орындарындағы жұмысы 19 ғасырдың ортасында даниялық өнердің даму бағытын анықтауға көмектесті.
Niels Laurits Andreas Høyen (4 June 1798 – 29 April 1870) is considered to be the first Danish art historian and critic. He promoted a Danish nationalistic art through his writings and lectures, and exerted a far reaching effect on contemporary artists. His work in various cultural institutions helped steer the development of Danish art during the mid 19th century.
Ерте мансап
1826-1827 жылдардағы қысқы маусымда оған Өнер академиясында антикалық картиналар бойынша лекция оқу мүмкіндігі берілді. Ол 1827 жылы Өнер одағының (Kunstforeningen) негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды және 1829 жылы "Maanedsskrift for Litteratur" ("Әдебиет айлығы") журналының алғашқы үш томын редакциялауға көмектесті. Ол 1828 жылы Хиллерод қаласында қысқа уақыт тұрды, осы кезеңде Фредериксборг сарайында орналасқан, қазіргі Ұлттық тарих мұражайында сақталған, Данияның ең маңызды портреттері мен тарихи картиналарынан тұратын үлкен суреттер жинағымен танысты. Хойеннің Дания өнер тарихына деген қызығушылығы мен ынтасын, сондай-ақ Өнер одағын құруға қатысқан және корольдік қаржы қорының хатшысы болған қаржы жөніндегі орынбасар Йонас Коллин сияқты беделді тұлғалар байқады. Осы қордан 1829 жылы Хойенге Дания провинцияларындағы сақтауға лайық өнер ескерткіштерін зерттеу үшін бір реттік грант берілді. Хойен Кронборг, Лунд (Лунд соборы), Любек, Холштейн және Шлезвигтің бірнеше аймақтарына саяхаттап, Данияның ұлттық қазыналарын тіркеді. 1830 жылы Хойенге тағы да бір реттік грант берілді, ал 1832 жылы ол екі жылдық грант алды. 1829 жылдың ақпанында профессор Нильс Айверсен Шоу зейнетке шыққаннан кейін, ол Өнер академиясының тарих және мифология профессоры болды, ал өнер тарихы оқу жоспарының бір бөлігіне кірді. Көп ұзамай өнер тарихы оның оқыту бағытының негізгі бөлігіне айналды, ал 1831 жылы Дания өнер тарихын жазуға ерекше мән берілді. Ол 1832 жылдың 8 сәуірінде Эдель Биргитт Вестенгаардқа үйленді.
He was given the opportunity to give lectures at the Art Academy during the winter 1826 1827 on antique paintings. He was one of the founding members of the Art Union (Kunstforeningen) in 1827, and he helped edit the first three volumes of "Maanedsskrift for Litteratur" ("Monthly Journal of Literature") in 1829. He resided in Hillerød a short time in 1828, during which time he became familiar with the large collection of artwork, mainly portraits, which were housed in Frederiksborg Castle, now The Museum of National History with Denmark's most important collection of portraits and history paintings. Høyen's interest and enthusiasm for Danish art history was noticed by such influential men as Finance Deputy Jonas Collin, who has also participated in establishing the Art Union and was Secretary for the royal discretionary funds. These funds were used in 1829 to give Høyen a one time grant to travel and study preservation worthy art in the Danish provinces. Høyen traveled to Kronborg, Lund (Lund Cathedral), Lübeck, Holstein and some areas in Schleswig registering Denmark's national treasures. The one time grant was again given to Høyen in 1830, and in 1832 he received a two year grant. With Professor Niels Iversen Schow's retirement in February 1829, he became Professor of History and Mythology at the Academy of Art, of which art history was a part of the curriculum. Soon art history became the focus of his teaching, and in 1831 focus was also placed on his compiling a history of Danish art. He married Edele Birgitte Westengaard on 8 April 1832.
Хойеннің Дания өнер өміріне әсері
Өнер одағы суретшілердің туындыларына әсер ететін конкурстарды демеушілік етті. 1834 жылғы конкурстағы бір тақырып – Дания пейзаждарын бейнелейтін сурет болды. Сол жылы өткен тағы бір конкурста Данияның ерекше немесе маңызды ғимараттарының немесе қоғамдық орындарының ішкі немесе сыртқы көрінісі суреттелді. Бұл конкурстар «Алтын ғасыр» суретшілері Кристиан Кёбке, Йорген Рёд және Константин Хансенді Дания шіркеулерінің және Дания сарайларының сияқты ұлттық тарихи ескерткіштерін суретке түсіруге шабыттандырды. Өнер одағының өнер туындыларын сатып алуы патшалық экономикалық қолдау азайған кезде суретшілерді қолдауға көмектесті. Кристиан Кёбкенің 1829 жылы салған «Архус соборының көрінісі» (Parti af Århus Domkirke) атты алғашқы толыққанды туындысын Өнер одағы сатып алып, қазір Дания Ұлттық галереясының (Statens Museum for Kunst) қорында сақталады. Оның Дания бойынша саяхаттарынан жасаған жазбалары Дания Ұлттық мұражайының мұрағатында сақталған. Оның ұлттық қазыналарға деген көзқарасы мен түсінігі елдегі өнер туындыларының маңыздылығын түсінуге көмектесті. Ол суретшілерге кеңес беріп, жаңа ағымдармен таныстырды. 1836 жылы ол өнер тарихын зерттеу үшін Парижге сапарға шығуға патшалық грант алды. 1839 жылы Йохан Конрад Шпенглер қайтыс болғаннан кейін Корольдік суреттер коллекциясының инспекторы лауазымын, ал 1865 жылы Кристиан Юргенсен Томсен қайтыс болғаннан кейін директоры болып тағайындалды. Жақында қайта жаңартылған Кристиансборг сарайындағы ескі коллекция Хойеннің арқасында қайта жанданды – ол сапасы төмен жұмыстарды алып тастады, маңызды туындыларды елдегі патшалық резиденциялар мен қамалдардан көшіріп әкеліп, оларды ең қолайлы жағдайда орналастырды. Сонымен қатар, ол елдің белгілі жаңа суретшілерінің жаңа туындыларын сатып алуға үлкен үлес қосты. 1844 жылдың наурыз айында ол «Скандинавиялық ұлттық өнердің даму шарттары туралы» ("Om Betingelserne for en skandinavisk Nationalkonsts Udvikling") атты танымал лекциясын оқыды, ол көптеген адамдарды мәдениет пен өнердің жаңа ұлттық және скандинавиялық түсінігін іздеуге шабыттандырды. Бұл Фредерик Вермехрен, Юлиус Экнер және Кристен Далсгаард сияқты жанрлық суретшілерді, сондай-ақ Йохан Томас Лундбю және П.С. Сковгаард сияқты пейзаж суретшілерін ынталандырды. Ол ұлттық өнерді насихаттап, 1847 жылы «Скандинавиялық өнер қоғамын» (Selskabet for nordisk Kunst) құрды. Ол кеңінен оқырман қауымға лекциялар оқыды және 1856 жылдың 26 маусымында Копенгаген университетінде өнер тарихы бойынша алғашқы профессор атанды. Ол Фредериксборг қамалындағы үлкен сурет коллекциясын құруға көмектесті, оның көп бөлігі 1859 жылғы өртте жойылды. Ол Кристиансборг сарайындағы кескіндемелер коллекциясының уақытша директоры болды. Хойен сонымен қатар 1852 жылдан бастап елдегі маңызды шіркеулерде, ең алдымен елдің кафедральдік соборларында өткізілген Дания шіркеу тарихы қоғамының лекциялар сериясының бір бөлігі ретінде дәрістер оқыды. Оның лекциялары әдетте кездесулер өткізілген шіркеудің өзіне арналды, осылайша қолдағы заттар мен өнер туындыларын назарға алды. Ол 1861-1870 жылдары қоғам басшылығының мүшесі болды және 1870 жылы қайтыс болғанға дейін Виборг соборын қайта құруға көмектесті.
The Art Union sponsored competitions which set its mark on artists’ production. In its competition of 1834 one of the subjects was landscape painting featuring a Danish locale. Another that same year called for an interior or exterior view of a noteworthy or characteristic Danish building or public place. These competitions inspired Golden Age of Painting artists Christen Købke, Jørgen Roed and Constantin Hansen to paint such national historical treasures as Danish church interiors and exteriors and views of Danish castles. The Art Union's purchases of art work helped support artists in a time of dwindling royal economic support. Christen Købke's first mature work "View of Århus Cathedral" (Parti af Århus Domkirke), painted in 1829, was purchased by the Art Union and is now in the collection of the Danish National Gallery (Statens Museum for Kunst). His notes from his travels around Denmark are kept in the archives of the National Museum of Denmark, and these have served as the basis for a national understanding of Denmark's art history. His view and understanding of the nation's treasures, have helped other's understand the importance of works found throughout the country. He provided advice to artists, and was up to date on new developments. In 1836 he was awarded a royal grant to travel to Paris on art historical research. In 1839 he took over the position of Inspector of the Royal Painting Collection after Johan Conrad Spengler's death, and then became Director of the same after the death of Christian Jurgensen Thomsen in 1865. The old collection, which was housed in the recently rebuilt Christiansborg Palace, was resuscitated as Høyen removed lesser works, moved important works over from royal residences and castles throughout the country, and arranged the works for best effect. Additionally he was instrumental in the purchase of new works by the country's prominent new artists. In March 1844 he held his famous lecture "Om Betingelserne for en skandinavisk Nationalkonsts Udvikling" ("On the conditions for the development of a Scandinavian National Art"), which inspired many to search out a new national and Scandinavian understanding of culture and art. This inspired genre artists, such as Frederik Vermehren, Julius Exner and Christen Dalsgaard, as well as landscape artists such as Johan Thomas Lundbye og P. C. Skovgaard. He promoted a national art, and in 1847 he established the Nordic Art Society (Selskabet for nordisk Kunst). He gave lectures to a broader public, and on 26 June 1856 he was named as the first professor in art history at the University of Copenhagen. He helped establish the large painting collection at Frederiksborg Castle, of which much was lost in the fire of 1859. He was transitional director for the painting collection at Christiansborg Palace. Høyen also gave lectures as part of a series from the Danish Church Historical Society, which starting in 1852 held meetings around the country in prominent churches, first off the country's cathedrals. His lectures were usually given on the subject of the church itself where the meetings were held, thus bringing into immediate focus the objects and artworks directly at hand. He was a member of the Society's leadership 1861 1870, and helped lead the rebuilding of Viborg Cathedral 1864 1876 before his death in 1870.
Мұра
Хёен XIX ғасырдың ортасында даниялық ұлттық сурет өнерінің дамуында маңызды рөл атқарды. Ол жас суретшілерге шетелге барып өнер оқымауға кеңес берді, керісінше, шетелдің ықпалына ұшырамас бұрын Данияда қалып, білім алып, тәуелсіздікке қол жеткізгендері дұрыс деп есептеді. Хёен оларды жергілікті пейзаждарды, Данияның даңқты өткеніне арналған ескерткіштерді, сондай-ақ индустрияландыру кезінде өмірі көп өзгермеген қарапайым шаруалар мен олардың тұрған ортасын суретке түсіруге шақырды. Оның өнер мен суретшілерге әсеріне қарсылық та болды, мысалы, суретші және академия профессоры Вильгельм Марстранд: "Күннің бүкіл әлемге бірдей шашырауы сияқты, өнер де белгілі бір елмен шектеліп қалмайды, өнердің ұлттық болуы дегеніміз не?" – деп сұрақ қойды. Осы кезеңде Даниядағы өнер екі топқа бөлінді: солтүстік бағытындағылар ("сары шаштылар" деп аталды) және халықаралық Еуропа бағытындағылар ("қоңыр шаштылар" деп аталды). Жоғары деңгейде скандинавиялық бағыт жеңіске жетті, бірақ бұл даниялық өнердің оқшаулануына әкелді. Париждегі 1878 жылғы әлемдік көрмеде бір сыншы: "Дания суретшілермен жақсы өкілдік етілген, бірақ өнермен емес" деп жазды. Оның лекцияларының тек бір бөлігі ғана жазбаша сақталған, ал олардың тек біреуі ғана жарияланған. Оның еңбектері 1871-1876 жылдары Солтүстік өнер қоғамының соңғы актісі ретінде жарық көрді. Өнер тарихшысы және сыншы ретіндегі оның мұрасын Юлиус Ланге жалғастырды, ол Хёеннің өлімінен кейін көп ұзамай Академия мен Университеттегі лауазымдарын тез арада иеленді.
Høyen played a vital role in Danish nationalistic painting's development around the middle of the 19th century. He advised young artists against going abroad to study art; rather, he insisted, they would be better served to remain in Denmark, undergo training and become independent before allowing themselves to be exposed to foreign influences. Høyen encouraged them to paint native landscapes and Danish monuments to the illustrious past, as well as to paint the people and surroundings of humble agricultural origin where life had not changed so much under industrialization. His influence on art and artists also had its opposition, such as painter and Academy professor Wilhelm Marstrand who wrote, "Hvad menes der med, at kunsten skal være national? [ ] ligesom den samme Sol skinner over hele Verden, saaledes er Kunsten ikke bundet" ("What does it mean that art needs to be national? In the same way that the same sun shines over the whole earth, so is art not bound (to a specific land).") Art in Denmark was split into two groups during this period, those oriented towards the Nordic (known as ”the blondes”) and those internationally oriented towards Europe (known as ”the brunettes”). At the higher levels the Nordic trend won, but it meant isolation for Danish art. At the World Exhibition in Paris 1878, a critic wrote that "nok er Danmark repræsenteret ved kunstnere, men ikke med kunst" ("Denmark is well represented with artists, but not with art"). Only parts of his lectures have been preserved in writing, and only a single one has been published. His works were published as a final act by the Nordic Art Society 1871 1876. His legacy as an art historian and critic was followed up by Julius Lange, who quickly took over Høyen's positions at the Academy and the University shortly after his death.