Кіріспе

Француз саясаткері (1765–1854)

Антуан Клер, Тибодо графы (23 наурыз 1765 – 8 наурыз 1854) – француз саясаткері.

Ерте өмір

Ол 1739–1813 жылдары Пуатьеде заңгерлік қызмет атқарған және 1789 жылғы Эстаттар Генералдығының депутаты болған Антуан де Тибодоның ұлы болды. 1787 жылы ол адвокаттыққа қабылданды, ал 1789 жылы әкесімен бірге Версальдегі Эстаттар Генералдығына қатысты. Қазан айында Пуатьеге оралған соң ол дереу жергілікті революциялық клуб ұйымдастырды, ал 1792 жылы Ұлттық конвенцияға депутат ретінде сайланды.

Мансап

Тибодо Тау партиясына қосылып, Людовик XVI-ның өліміне шартсыз дауыс берді. Дегенмен, ол Якобиндер клубына қосылмай, күдік тудырды. 1793 жылдың мамыр айында ол батысқа арнайы миссиямен жіберілді және өз департаментінің федералистер қозғалысына қосылуына тосқауыл қойды. Тибодо көбінесе білім беру мәселелерімен, әсіресе Лувр мұражайын ұйымдастырумен айналысты. Ол Том Пэйннің атының Жирондистік депутаттарға берілген кешірімге енгізілуін қамтамасыз етті. Конвент хатшысы, кейін президенті болған ол, Қоғамдық қауіпсіздік және Бас қауіпсіздік комитеттерінде қызмет етті. 13 Вендемиердегі (1795 жылғы 5 қазан) роялистер көтерілісінен кейін ол Конвентті таратуды кейінге жылдыруды қалаған Термидорлықтарға қарсы шықты. Corps Législatif сайлауында оны отыз екі департамент сайлады. 18 Фруктидор төңкерісінен (1797 жылғы 4 қыркүйек) кейін Булай де ла Мюрте араласпағанда, ол жер аударудан құтыла алмас еді, содан кейін ол өз кәсібіне оралды. Консулдық құрылымы оны қайтадан қоғамдық өмірге әкелді. Ол Жиронданың префекті, содан кейін мемлекеттік кеңестің мүшесі болды, онда азаматтық кодекс бойынша жұмыс істеді. Ол осы кезде Наполеонның сеніміне ие болды және оған толық қолдау көрсетті. Ол Легион құруға, Конкордатқа және Наполеонның өмір бойына консулдыққа қабылдануына наразылығын толығымен жасырмады, ал Буш-дю-Рон префекті болып тағайындалуы, одан кейін Парижден қуылғандығы, жартылай ұятқа ұшырату болды.

Жер аудару

Жүз күндіктің құрдасы, екінші қайта орнату кезінде Лозаннаға қашып кетті. Шұғыласы кезінде ол Венада, Прагада, Аугсбургте және Брюссельде өмір сүрді, "Конвент және Директория туралы естеліктер" (Париж, 2 том, 1824); "Консулат туралы естеліктер: бұрынғы мемлекеттік кеңесшінің жазуынша" (Париж, 1827); "Наполеон Бонапарттың жалпы тарихы" (6 том, Париж және Штутгарт, 1827–28, 3-том басылмаған); "Консулат және Империя", 1-томы "Наполеон тарихының" (10 том, 1834) 6-томымен бірдей. 1830 жылғы революция оның Францияға оралуына мүмкіндік берді, ол Екінші Империя кезінде Императорлық Сенаттың мүшесі болды.

Өлім

Ол 1854 жылдың 8 наурызында Парижде 89 жасында қайтыс болды. Француз революциясы кезінде Людовик XVI-ның сот процесінде дауыс берген Ұлттық конвенцияның соңғы тірі қалып қойған мүшесі еді.

Шығармалары

Тибодоның еңбектерінің ерекше құндылығы оның тек жеке білген оқиғаларын ғана жазғанында және Наполеонның нақты сөздерін өте дәл келтіргендігінде. Оның "Mémoires sur le Consulat" еңбегі G. K. Fortescue аудармасымен, кіріспе және қажетті түсіндірмелермен "Бонапарт және Консулдық" (1908) деген атаумен ағылшын тіліне аударылған. Тибодо қалдырған құжаттардың ішінде "Өмірбаяным" және "Конвентке тағайындалуым алдындағы естеліктер" деп аталатын құжаттар болды. Бұл еңбектер шағын жинақта (Париж және Ниор, 1875) жарық көрді, онда оның еңбектерінің тізімі және өмірбаянының баяндамасы да бар.