Кіріспе

2005 жылы 1-санаттағы Атлантикалық дауылы «Винс» Атлантика мұхитының солтүстік-шығыс бөлігінде пайда болған ерекше дауыл болды. 2005 жылғы Атлантика дауылдар маусымында қазан айында қалыптасқан бұл дауыл, тропикалық даму үшін тым суық деп есептелген суларда күшейді. «Винс» – өте белсенді маусымдағы жиырмасыншы аталған тропикалық циклон және он екінші дауыл. «Винс» 8 қазанда экстратропикалық жүйеден пайда болып, Азор аралдарының оңтүстік-шығысында субтропикалық дауылға айналды. АҚШ-тың Ұлттық дауыл орталығы (NHC) «Винс» дауылға айналуға аздай қалғанда, келесі күні ғана оған ресми атау берді. Дауыл теңізде әлсіреп, 11 қазанда Пиреней түбегіне тропикалық депрессия ретінде сирек кездесетін жерге түсті. «Винс» – 1842 жылғы испан дауылы мен 2020 жылғы «Альфа» субтропикалық дауылымен қатар, мұндай болған үш тропикалық немесе субтропикалық циклонның бірі. Ол Испанияға қажетті жаңбыр әкеліп, қалдықтары Жерорта теңізіне тарады.

Метеорологиялық тарих

5 қазанда NHC байқамаған, операциялық атауы жоқ субтропикалық дауыл Азор аралдарының оңтүстік-шығысына қарай жылжыған орташа фронтальдық төмен қысымдық жүйеге сіңірілді. Төмен қысымдық жүйе субтропикалық дауылды сіңіргеннен кейін айналымы күшейіп, фронтальдық құрылымын жоғалтты. 8 қазанда дамып келе жатқан жүйе Азор аралдарындағы Лажестен оңтүстік-шығысқа қарай субтропикалық дауылға айналды. Алайда, NHC сол кезде жүйеге Винс деп атамауға шешім қабылдады, себебі су температурасы тропикалық циклонның қалыпты дамуы үшін тым төмен болды. Дауыл бірте-бірте симметрия және жылу ядросы сияқты тропикалық сипаттамаларды қабылдап, келесі күні тропикалық дауылға айналды. Оның тропикалық жүйеге айналуы тропикалық даму үшін қалыптан тыс суық, суық су үстінде болды. NHC жүйені ресми түрде «Винс» тропикалық дауыл деп атап, ескертулер жариялай бастады. Сол кезде Винстің тропикалық немесе субтропикалық екендігіне қатысты күмәндер болды, бірақ маусым соңындағы талдауында NHC-тің синоптигі Джеймс Л. Франклин Винстің субтропикалық дауыл ретінде пайда болғанын және атау алмас бұрын тропикалық дауылға айналғанын мойындады. Ұйымдасудың осы артуы күшеюмен бірге жүрді және Винс сол күні желмен бірге ураганға дейін күшіне жетті. NHC болжаушылары «егер ол ураган сияқты көрінсе, онда олай болуы мүмкін, оның ортасы мен ерекше орнына қарамастан» деген шешімге келді. Осыған жауап ретінде дауыл көп ұзамай тропикалық дауылға дейін әлсіреді. 10 қазанда екі қысқа конвекциялық жарылыс болжаушыларды таң қалдырды, бірақ теңіз бетінің температурасы төмен болғандықтан, жарықтар ұзаққа соқпады. Винс Иберия түбегіне жақындаған сайын әлсіреуін жалғастырды және 11 қазанда Испанияның Уэльва қаласының жанында құрлыққа түсуден аз уақыт бұрын тропикалық депрессияға айналды. Жылдам қозғалған тропикалық депрессия құрлық үстінде тез тарады. Испаниялық балық аулау флоты Андалусия жағалауынан портқа қайтып келді және дауылды ашық теңізде емес, тоқтау орнында күтіп шықты. Екі күн ішінде дауыл А Корунья провинциясына жаз бойы түскеннен гөрі көп жаңбыр әкелді, провинциялық су қоймаларындағы су деңгейінің төмендеуін жеңілдетті, сонымен қатар көлік кептелісі мен шағын су тасқынына себеп болды. 11 қазанда А Корунья университетінің кіреберісі уақытша су тасқынымен жабылды, ал жақын жердегі айналма жол су астында қалды. Бұл зиян аз болды және ешқандай қаза болған жоқ. Құрлықтағы ең жоғары жел жылдамдығы Испанияның Херес қаласында шамамен болды, бірақ кейбір кемелер одан да күшті желді тіркеді. Винс жауын-шашын мөлшері жағынан орташа температуралық жүйелерден келген жаңбырға ұқсас болды, тек жаңбыр жауды. «My Fair Lady» мюзикліндегі әннің сөздерін ойнатып, Ұлттық дауылдар орталығының синоптигі Джеймс Франклин Винс туралы тропикалық циклон есебінде: «Испанияда жаңбыр көбінесе , бірақ Кордова жазығында жауды» деп жазды. және сол кездегі басқа дауылдарға қарағанда шығысқа қарай 18.9° батысқа қарай дамып, ураганға айналды. Ұлттық дауылдар орталығы Винстің Иберия түбегіне құрлыққа түскен алғашқы тропикалық циклон екенін мәлімдеді. «Винс» даулы 1950 жылы атаулар енгізілгеннен бері Атлантикада «V» әрпімен аталатын алғашқы дауыл болды. 2020 жылы «Вики» тропикалық дауыл, 2021 жылы «Виктор» тропикалық дауыл пайда болғанға дейін 15 жыл өтті. «Уилфред» тропикалық дауыл Винсті 20 күн бұрын пайда болған маусымдағы ең ерте 21-ші аталатын дауыл ретінде басып озды.