Кіріспе

Бидстон, Англия және Врексам, Уэльс арасындағы темір жол желісі – «Шекаралық желі» (Llinell y Gororau немесе Lein y Gororau) деп, сондай-ақ «Бидстон–Врексам» немесе «Врексам–Бидстон» желісі деп те аталады. Бұл Англиядағы Вирал түбегіндегі Бидстон мен Уэльстің солтүстік-шығысындағы Врексам-Централ арасындағы темір жол желісі. Жолаушылар пойыздары Wales & Borders желісіне кіреді және Transport for Wales Rail операторымен басқарылады. Желі Бидстон станциясында Merseyrail желісімен, Шотон станциясында Солтүстік Уэльс жағалау желісімен және Врексам-Дженерал станциясында Шрусбери–Честер желісімен байланысады. Уэльстегі желінің бір бөлігі Дисайд индустриалды паркіне және Баклиден оңтүстікке қарай орналасқан Hanson Cement зауытына жүк тасымалдау үшін қолданылады. Бұл желі Transport for Wales компаниясының Солтүстік Уэльс метросын жаңғырту бағдарламасының бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар Англияда Вирал түбегінің орталық бөлігімен өтетін «Mid Wirral» желісі деп те аталады. Желіде дәстүрлі түрде 150-сыныпты дизель-электр пойыздары (DMU) пайдаланылады.

Жолаушылар темір жолының франшизасы

Жекешелендіруден кейін жолаушылар тасымалы Өңірлік теміржолдардан Солтүстік-Батыс пойыздарына, кейін Бірінші Солтүстік-Батыс деп аталды, берілді. 2003 жылы өткізілген сараптама нәтижесінде «Уэльстің барлық аймақтарына франшиза» құрылды, яғни тасымал Уэльс және шекаралық аймақтар пойыздарына жүктелді. Arriva Trains Wales 2003 жылдың 8 желтоқсанында Wales & Borders компаниясының орнын басып, 2018 жылдың қазанына дейін бұл желідегі барлық жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. Содан кейін KeolisAmey Wales (Transport for Wales сауда маркасымен) 2021 жылдың ақпанына дейін франшизасын іске қосты, одан кейін мемлекеттік меншіктегі Transport for Wales Rail басқаруға келді. Болашақта электрлендіру жоспарлары аясында бұл желі Merseyrail-ге берілуі мүмкін.

Қызметтің соңғы дамуы

2018 жылы Уэльстің көліктері бұл желідегі пойыз қатынайтын жиілікті 2021 жылдың желтоқсанынан бастап сағатына 2 пойызға дейін екі есеге арттыруды ұсынды, бірақ 2022 жылдың желтоқсанына дейін бұл жиілік сағатына шамамен 1 пойыз деңгейінде қалып, ескі кестеден көп өзгермеді. 2021 жылдың наурызында Уэльстің көліктері Флинтшир округінің кеңесшілеріне осы желідегі қызметтер сағатына 4 пойызға дейін артатынын және Ливерпульге дейін созылатынын уәде етті. Желідегі ескірейген рельстер мен сигналдау жүйесі де жылдам және жиі пойыз қатынайтын болуы үшін жаңаларымен ауыстырылатын болады. TfW сонымен қатар желідегі "өте қарапайым" станциялардың инфрақұрылымын жаңартуға уәде берді. Оператор жаңа жүк тасымалы қызметі Penyffordd пен Buckley арасындағы солтүстік бағыттағы желіде пойызды қысқа тұраққа кіргенде және шыққанда бөлуге байланысты 30 минутқа кедергі келтіретінін мәлімдеді. TfW және GBRf компаниялары теміржол және автомобиль тас жолдары басқармасына (ORR) осы желідегі қуатты пайдалануға рұхсат беру үшін өтініш берді. 2022 жылдың 30 қарашасында ORR TfW-нің жолаушылар қызметін сағатына 2 пойызға арттыруын мақұлдады.

Инфрақұрылымның тарихы

Жолақтың оңтүстік бөлігі 1864 жылы Wrexham, Mold and Connah's Quay Railway (WMCQR) компаниясымен, ал солтүстік бөлігі 1896 жылы WMCQR және Манчестер, Шеффилд және Линкольншир темір жолының бірлескен комитеті құрған Солтүстік Уэльс және Ливерпуль темір жолымен салынды. Солтүстік Уэльс және Ливерпуль темір жолының солтүстік терминалы Бидстонда, ал оңтүстік терминалы Хаварден көпірінде орналасқан. Екі темір жол да 1905 жылдың 1 қаңтарында Ұлы Орталық темір жолына қосылды. 1950 жылдары жолдағы екі Wirral станциясы жабылды: 1951 жылы Storeton және 1955 жылы Burton Point. Storeton станциясынан ешқандай із қалмады, бірақ Burton Point станциясы әлі де көбінесе толығымен сақталған, станция ғимараты қазір бау-бақша орталығының бөлігі болып табылады. Оңтүстіктегі Hope Exchange станциясының жоғары платформалары 1958 жылы жабылды. Borderlands Line желісінің солтүстік терминалы әртүрлі уақытта төрт станцияда болды: Бидстон, Біркенхед Норт, Біркенхед Парк (60-шы жылдардың соңында қысқа мерзімге), Нью-Брайтон және Сикомб.

Даму

Жолдағы қатынас жиілігін екі есеге арттыру – «Growth Track 360» тобының, яғни бизнес өкілдерінің, саясаткерлердің және мемлекеттік сектор жетекшілерінің консорциумының мақсаттарының бірі. Топтың мақсаты – алдағы 20 жылда Солтүстік Уэльс, Мерсисайд және Чешир аймақтарында көлікті жақсарту және жаңа жұмыс орындарын құру. 2017 жылғы күзгі бюджет барысында канцлер Филип Хаммонд Уэльске бөлінетін қосымша 1,2 миллиард фунт стерлингтің бір бөлігі жолмен жүру уақытын қысқарту және бизнес-жоспарды дайындау үшін қарастырылатынын мәлімдеді. 2019 жылғы қазан айында «Transport for Wales» (TfW) компаниясы Солтүстік Уэльс және Мерсисайдтағы желідегі стансаларды жаңартуға 280 000 фунт стерлинг бөлінгенін хабарлады, бұл TfW-нің 194 миллион фунт стерлингтік стансаларды жақсарту бағдарламасының бір бөлігі.

Ұсынылған электрлендіру

1999 жылдан бері Merseytravel және Уэльстегі орталықтандырылған органдардың қатысуымен желіні толық немесе ішінара электрлендіру туралы ұсыныстар жасалып келеді. Уэльс Ұлттық Ассамблеясы (қазіргі Сенат), Уэльс Үкіметі және Transport for Wales. Мұндай электрлендіру әдетте желіні электрлендірілген Merseyrail желісіне толық интеграциялау туралы ұсыныстармен байланысты, бұл Wrexham Central немесе желі бойымен жартылай қашықтықтағы станциялардан Бёркенхед пен Ливерпуль орталық станцияларына дейін қатынауға мүмкіндік береді. 2008 жылы Network Rail жүргізген зерттеуде желінің барлық бөлігін үшінші рельс арқылы электрлендірудің құны 207 миллион фунт стерлингке бағаланды. Құн төмендету мақсатында Merseytravel әуе желісі арқылы электрлендіруді ұсынды, нәтижесінде бағалау 66 миллион фунт стерлингке дейін төмендеді. Алайда, бұл Рексем мен Ливерпуль арасындағы пойыздың екі электр жүйесімен де үйлесімді болуын талап етеді, демек, сол кезде қолданыста болған үшінші рельстік пойызбен үйлесімсіз болар еді. Уэльс және Мерсисайд билігі желіні электрлендіруді саяси түрде қолдайды, алайда теміржол инфрақұрылымына жауапкершілік Ұлыбритания Үкіметінің Көлік министрлігіне жүктеледі. Уэльс Үкіметі Солтүстік Уэльс пен Мерсисайд арасындағы, әсіресе Рексам және Дисайд пен Ливерпуль және Ливерпуль Джон Леннон әуежайы арасындағы қызметтерді ұлғайтуды көздейді. Ал Мерсисайд билігі Уиррал түбегіндегі желідегі станцияларда және желінің қалған бөліктерінде қызметтерді ұлғайтуға мүдделі. 2016 жылы желідегі пойыз қатынасының жиілігін арттыру ұсыныстарын қоса алғанда, желіні жақсарту мәселелерін қарастыру үшін жұмыс тобы құрылды. Жолаушылар санының артуы электрлендіруді қолдауға көмектеседі деп үміттенілуде.

Электрмен жабдықтаудың баламалары

2017 жылы Мерсисайд кеңесінің мүшесі Лиам Робинсон өткен он жылда жолаушылар саны 75%-ға өскенін, бірақ электрлендіру әлі де ұзақ мерзімдік мақсат екенін айтты. Ол сондай-ақ, жоғары сымдармен, үшінші рельспен немесе аккумуляторлармен жұмыс істей алатын жаңа 777 класты вагондар паркі Merseyrail үшін сатып алынуда екенін, оларды бұл желіде пайдалануға болатынын мәлімдеді. 777 класты пойыздар Ливерпуль және Биркенхед туннельдері мен станцияларына дейін желіні ұзарту мүмкіндігін береді. 2023 жылдың сәуір айында Уэльс үкіметінің министрі Ли Уотерс, Transport for Wales пен Ливерпуль қалалық аймағының біріккен билігі екі аймақ арасындағы байланысты арттыру мақсатында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойғанын хабарлады.

Жылжымалы құрам

Жол дәстүрлі түрде 150-сыныпты дизель-электр пойыздарымен (ДМҰ) қызмет көрсетеді. Уэльс көлігі үшін арналған 230-сыныпты екі режимді аккумуляторлық-дизельді пойыздар 2023 жылдың 3 сәуірінде жолаушылар тасымалын бастады. Бұрын олар 2022 жылдың мамырында пайдалануға берілуі тиіс еді, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан 2020 жылға дейін кешіктірілді. 2022 жылдың 24 мамырында 197-сыныпты пойыз жолға сынақтан өтті, әлгіде олардың пайдалануына рұқсат берілмеген еді. 2022 жылдың 1 шілдесінде TfW 197-сыныпты пойыздарды жолда пайдаланатынын хабарлады. Ұзақ күткен 230-сыныпты пойыздардың қызметкерлерін даярлау 2022 жылдың сәуірінде аккумуляторға байланысты жағдайдан кейін тоқтатылды. TfW 2022 жылдың соңында оларды пайдалануға беруді жоспарлаған, өйткені 230-сыныпты пойыздардың қызметкерлерін даярлау бағдарламасын 2022 жылдың тамызында қайта бастауды көздеген.

Батареялық пойыздар

Электрмен қамтамасыз етілмеген және электрлендірілген жол учаскелерінде батареядан энергия алатын және электрлік жинағыштары бар пойыздарды пайдалану ұсынылды. Бұл толық желіні электрлендіру қажеттілігін азайтуға бағытталған. Бір айдан кейін, 2015 жылдың наурызында Network Rail Borderlands желісіне аккумуляторлық пойыздарды енгізуді ұсынды. 2019 жылдың желтоқсанында пойыздар 2020 жылға жолаушылар тасымалына жіберуге дайын болды, бірақ бастапқыда 2022 жылдың мамырына дейін кешіктірілді. 2022 жылдың сәуірінде Уэльс көлігі 2022 жылдың мамырында енгізуді жалғастыруға ниеттенетінін мәлімдеді.

Қызметке енгізілгеннен кейін, 2023 жылдың маусым айына қарай пойыздар әлі де кесте бойынша жүрмеді, "ұсақ техникалық ақаулар" мен "жаңадан бастау" кезеңіне тән мәселелерге тап болды. Кейіннен бұл мәселелер қозғалтқыш сүзгілеріне гүлдің тозаңы бітуінен туындағаны анықталды. Қызметтермен байланысты туындаған мәселелерден кейін, Солтүстік Уэльс Мүкімі Марк Ишервуд, TfW-нің желідегі қызметтерді басқаруын сынап, Transport for Wales-тен басқа оператордың желіде жұмыс істеуін сұрады. Бидстоннан Мерсирейл Вирал желісіне дейін қызметтерді кеңейту жоспарлануда, бұл пойыздарды Биркенхед пен Ливерпульдің жер асты бөлімдеріне жеткізеді.

197-сынып

2022 жылдың 1 шілдесінде Transport for Wales компаниясы 197 кластың пойыздары кеңейтілген Уэльс және Шекаралар теміржол желісіне енгізілгеннен кейін бұл бағытта жұмыс істейтінін хабарлады. Stadler компаниясы жүргізген қосымша сынақтардың нәтижесінде 135 км қашықтыққа қол жеткізілді. Бұл желіні толық электрлендірмей тұрып қызмет көрсетуге мүмкіндік береді.