Кіріспе

Ервант Одиан (; 19 қыркүйек 1869 – 1926) – Османдық Арменияның сатиригі, журналисі және драматургы. Ол замандасы Хагоп Баронянмен бірге ең ықпалды армян сатириктерінің бірі саналады. Ол ең белгілі "Панчони жолдасы" ("Панчони" армян тілінде "ешнәрсесі жоқ" деген сөздермен ойын) атты туындысымен танымал. Бұл сатира сол кездегі Армения революциялық партияларын (Дашнақтар және Хунчактар сияқты) әжуалайды. Константинопольде бай отбасында дүниеге келген Одиан 1894–1896 жылдардағы Хамиди қаны қысымы кезінде қаланы тастап, 1909 жылы Константинопольге оралуға дейін Еуропаны аралап сапарлады. Одиан Армения геноциді кезінде Сирия шөліне жер аударылып, аман қалды; ол 1919 жылы геноцид кезіндегі өмірінен естеліктерін жариялады. 2013 жылы Эдди Арнавудиан жазған мақаласында: "Егер қазіргі армян әдебиетінде басқалармен тең болса да, Одианның билікші топтың шіріген ядросын ашқандығы одан да жақсырақ ешкім жасамады" делінген. Одианның жазу стилі көбінесе экстравертті деп сипатталады, ол шындықты ең жақсы бейнелеу үшін өзінің жеке басын туындыдан шығарып тастағандай көрінеді.

Ерте өмір

Одиан Константинопольде (қазіргі Стамбул) ең әулетті отбасылардың бірінде дүниеге келді. Оның әкесі жазушы, дипломат және аудармашы болған. Оның анасы да бай отбасынан тегін алған.

Кейінгі өмірі

Ервант Одиан 1909 жылы Константинопольге қайтып келді, онда ол жазушылық қызметін жалғастырды. Ол Деир-эз-Зорға депортацияланды, бірақ француз және түрік тілдерін білгендіктен, жергілікті неміс шенеуніктеріне аудармашы болып жұмысқа тұрып, өлімнен құтылды. Армян геноцидінің қорқынышты оқиғалары Одианды өмірбаян жазуға итермеледі. 1919 жылы ол «Жаманак» газетінде армян геноциді кезіндегі тәжірибесі туралы естеліктерін жариялады. 2016 жылы Фреснодағы Армян мұражайы Одианның 150 жылдығын тойлап, оның өмірі мен әдеби шығармаларына арналған шара өткізді. Ереван қаласының Малатия-Себастия ауданында Ервант Одианның есімімен аталатын көше бар.