Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық дін қызметкері (1726–1797)
Norwegian clergyman (1726–1797)
Ханс Стрём (25 қаңтар 1726 – 1 ақпан 1797) – норвегиялық дін қызметкері. Ол сонымен қатар көрнекті зоолог және табиғатты зерттеуші болды. Ол ең әйгілі Суннмёре дәстүрлі аймағының топографиялық сипаттамасымен танымал.
Hans Strøm (25 January 1726 – 1 February 1797) was a Norwegian clergyman. He also became a prominent zoologist and naturalist. He is best associated with his topographical description of the traditional district of Sunnmøre.
Өмір
Ханс Стрём Норвегияның Мёре-ог-Ромсдал аймағындағы Боргундта дүниеге келген. Оның әкесі дін қызметкері болған, сондай-ақ әкесі мен анасының көптеген туыстары да пасторлар болды. Ол Берген кафедралық мектебінде білім алды. Лютеран дін қызметкері ретінде білім алып, 1745 жылы Копенгаген университетінде теология ғылымының дәрежесін алды. 1750 жылдан 1764 жылға дейін Боргундта капеллан болып жұмыс істеді. 1764 жылы ол приход пасторы болды, алдымен Волдада 1779 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Эйкерге көшіп, 18 жыл бойы викарий болып қызмет етті. Ол Бускеруд облысының Эйкер аймағындағы Хокксундта қайтыс болды.
Hans Strøm was born at Borgund in Møre og Romsdal, Norway. His father was a clergyman and many other relatives of both his father and mother were ministers. He attended the Bergen Cathedral School. He was educated as a Lutheran clergyman and in 1745 took a theological degree at the University of Copenhagen. Then he worked from 1750 to 1764 as chaplain in Borgund. In 1764 he became parish priest, first in Volda where he served until 1779, when he went to Eiker where he served as Vicar for 18 years. He died at Hokksund in Øvre Eiker in Buskerud.
Топография
Стрём ең алдымен топограф ретінде танымал, әсіресе ол Søndmør's bailiff's office (1762–69) – «Сёндмёр сипаттамасы» деп аталатын, модельдік физикалық және экономикалық сипаттамасын жасаған. Бұл еңбегінде ол Суннмор тауларының толқын тәрізді пішіні мен сызықтарын жергілікті тұрғындар Синдфлоденнің суларының салдары деп қалай түсіндіргенін сипаттайды. Ол мұның жаңбырдың салдары болуы мүмкін деп санайды, бірақ шаруалардың толыққанды дұрыс екенін айтады, өйткені бұл жоталар солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай тұрақты түрде қатарласа орналасқан және осылайша теңізде солтүстік-батыс желдің тудырған толқындарына ұқсайды. Ол 1784 жылы «Eger præstegield бойынша физикалық-экономикалық сипаттама» («Physisk Oeconomisk Beskrivning over Eger præstegield») деген ұқсас еңбегін жариялады. «Суннмор сипаттамасында» ол Суннмордың ағаш шіркеулерінің құрылыс техникасы туралы алғашқы мәліметтерді келтірді. Стрёмнің заманында Норвегияда әлі жүзге жуық ағаш шіркеу сақталған, бірақ олардың көп бөлігі 19 ғасырда картаға түсіру және қорғау жұмыстары басталғанға дейін жоғалып кеткен.
Strøm is particularly known as a topographer, and especially for the model physical and economic description he gave of Søndmør's bailiff's office (1762–69), also called Søndmør's Description. In this work he describes how the wave formation and lines of Sunnmøre's mountains were explained by the locals as a result of the Syndfloden's water masses. He himself considers it more probable that they are due to rain, but states that the farmers are absolutely right that the ridges are consistently parallel from northeast to southwest, and thus resemble the waves that the northwest wind creates at sea. He published a similar work on Eiker: Physisk Oeconomisk Beskrivning over Eger præstegield in 1784. In Sunnmøre's description, he gave an early account of the construction technique of the Sunnmøre stave churches. In Strøm's time, there were still about a hundred stave churches in Norway, but many had disappeared before the mapping and conservation work began in the 19th century.
Зоологиялық жұмыстар
Ханс Стрём норвегиялық жануарлардың түрлерін сипаттаған алғашқы норвег болды. Оның зерттеу нәтижелері "Physisk og Oeconomisk Beskrivelse over Fogderiet Søndmør I–II" (Копенгаген, 1762–1766) деген атпен жарияланды, бұл еңбек оның ғылыми авторитеті ретінде беделін қалыптастырды. Ол бұл жұмысты көптеген мақалалармен жалғастырды, әсіресе табиғат ғылымдарында. 1760 жылы тарихшы Герхард Шёнинг және Тронхейм епископы Йохан Эрнст Гуннеруспен бірге Норвегия Корольдік ғылымдар және әдебиеттер қоғамын құрды. 1779 жылы Стрём Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Ол сондай-ақ Норвегия, Дания және Германиядағы бірқатар ғылым академияларының мүшесі болып сайланды.
Hans Strøm was the first Norwegian who gave species descriptions for Norwegian animals. The results of his research was published as Physisk og Oeconomisk Beskrivelse over Fogderiet Søndmør I–II (Copenhagen, 1762–1766), a work that established his reputation as a scientific authority. He followed up this work with a number of articles, particularly where the natural sciences were strongly represented. He co founded the Royal Norwegian Society of Sciences and Letters in 1760, with Gerhard Schoning, the historian, and Johan Ernst Gunnerus, bishop of Trondheim. In 1779, Strøm was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences. He was also elected as a member of a number of science academies in Norway, Denmark and Germany.