Кіріспе

Солтүстік-шығыс Бельгия және Оңтүстік-шығыс Нидерландының табиғи аймағы, тауық тұқымы.

Кампин (француз тілінде kɑ̃pin) немесе Де Кемпен (голланд тілінде) – Бельгияның солтүстік-шығысы мен Нидерландының оңтүстік-шығысында орналасқан табиғи аймақ. Бұл аймақ бұрын кең саздықтардан, құмды далалардан және ылғалды жерлерден тұрған. Ол Антверпен провинциясының үлкен солтүстік және шығыс бөлігін, Бельгиядағы Лимбург провинциясымен шектес аймақтарды, сондай-ақ Нидерландтың Солтүстік Брабант провинциясының (Айндховеннің оңтүстік-батысындағы аймақ) және Верт маңындағы Нидерланд Лимбургының бөліктерін қамтиды. Ортағасырлық латын тіліндегі "Campania" атауы алғаш рет 11-ші ғасырдың ортасында Сент-Тронд монастырының монахы Степелин жазбаларында кездеседі. Бұл атау "kamp" ("дала") түбірінен және "injo" жұрнағынан құралған, ол өңделмеген, жаңа жерлерді білдіреді. Кампине аймағының тұрғындары Кемпенаарлар деп аталады.

Мәдениет

Бұл аймақ, шөл дала ретінде сипатталған, балалық шағының көп бөлігін өткізген көрнекті фламанд жазушысы Хендрик Консиенс (1812–1883) кітаптарында жиі кездеседі. Кампиньде оқиғасы өтетін көптеген роман жазған тағы бір автор Жорж Экод (1854–1927) болды. 1837 жылы Виктор Гюго Бельгия арқылы саяхат жасап, Кампиньге, сондай-ақ Лиер және Тернхоут қалаларына барып, саяхаты туралы жазды. Соғыс аралық кезеңде Феликс Тиммерманс, Эрнест Клас, Стин Стреувельс, Жозеф Симонс және ақын Жозеф Де Вог бельгиялық Кампинь туралы жазды. Суретшілер Якоб Смитс (1855–1928) және Франс Ван Гил (1892–1975) көптеген Кампинь пейзаждарын суреттеді. Аймақ халық ертегілеріне бай, мысалы, Бакрайдерлер (гол. Bokkenrijders) туралы әңгімелер және Кирие (гол. Kabouterkoning Kyrië) гном патшасы туралы әңгімелер бар. Эйндховендегі Кемпенланд мұражайында осы аймақтың суретшілерінің, сызба салушылардың, мүсіншілердің, теміршілердің және басқа да қолөнершілердің маңызды және тарихи тұрғыдан құнды өнер жинағы сақталған. Кампиньдің сәулет, егістік және тарихи-мәдени мұрасының көп бөлігін Бокрейктегі ашық аспан астындағы мұражайда көруге болады. Ескі тұрмыс салты мен Кампинь диалектілері ғылыми зерттеулердің нысаны болды. Рим дәуірінде аймақтың атауы Токсандрия немесе Таксандрия болған. Кампиньдің бір бөлігі Жоғары Кампинь ұлттық паркі (Hoge Kempen Nationaal Park) ретінде қорғалады. Ол Бельгияның Лимбург провинциясының шығысында, Генк қаласы мен Мёз аңғары арасында орналасқан және 2006 жылдың наурыз айында ашылды. Шамамен жабатын ауданы Natura 2000 желісінің бір бөлігін құрайды. Аймақтың көп бөлігі бұталы және қарағайлы орманды құрайды. 2011 жылдың мамыр айында ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра ретінде қарастырылуы үшін алдын ала тізіміне енгізілді.

Тарих

Кампине – Бельгияның Антверпен, Лимбург провинцияларында және Фламанд Брабант провинциясының шалғай солтүстігінде, сондай-ақ Нидерландтың Солтүстік Брабант провинциясының оңтүстігінде орналасқан аймақ. Ол Антверпен қаласының шығысынан басталып, Эйндховеннің батысына қарай созылады. Алға қарай шығысқа қарай Кампине Гроте Пель аймағында жатыр, ол географиялық тұрғыдан Кампинемен байланысты. Оңтүстік шекарасын Демер өзені, ал шығыс шекарасын Меуз өзенінің аңғары құрайды. Кампине үстірті – Кампине аймағының бір бөлігі. Бельгиядан Нидерландқа дейін созылатын Кампине алабы Брабант массивінің солтүстік беткейіндегі девон және карбон кезеңдерінің шөгінді тау жыныстарынан қалыптасқан.

Қалалық даму

Бұл аймақ құмды, нашар топырақты болғандықтан, онда көне немесе ірі қалалар аз. Осы қалалардың көпшілігі аймақтың шеткерлеуінде орналасқан, мысалы, Хассельт, Дист, Ааршот, Лиер (Кампине қақпасы деп аталады, бұл атаққа Солтүстік Брабанттың Ойршот қаласы да таласады), Бреда, Тильбург, Эйндховен, Маасейк және Маастрихт. Турнхоут – бұл ерекше жағдай. Турнхоуттың батысында балшық кеме жасауға қолданылды, осының салдарынан Антверпенге қарай Норд-Кемпенс каналы қазылды. Сонымен қатар, Херентальс тоқыма өнеркәсібімен танымал тарихи өнеркәсіптік орталық болды, оның қалдығы ретінде басты нарықтағы Лейкенхал ғимараты сақталған. Турнхоуттағы баспа өнеркәсібі тарихи тұрғыдан маңызды, мысалы, Brepols және соңғы кезде Cartamundi сияқты компаниялар осы салада жұмыс істейді.

19 ғасыр

Бұл аймақ сирек қоныстанғандықтан, Ахель, Брехт, Зундерт, Постель, Вестмалле және Тонгерло аббатханалары сияқты тыныштық іздеген монахтар осы жерді таңдады. 1872 жылы Sablières et Carrières Réunies (SCR), қазір Sibelco, Мольдегі кремнийлі құм қабаттарын өнеркәсіптік қолдануға (шыны өндірісіне) қазу үшін құрылды. 1891 жылы Корольдік Philips Electronics N. V. Эйндховенде (Солтүстік Брабант) құрылды. 19 және 20 ғасырларда аймақта өнеркәсіп дамыды, мысалы Бален-Оверпельт-Ломмелде металлургия өркендеді.

20 ғасыр

ХХ ғасырда Бельгиядағы алғашқы ядролық нысан – SCK•CEN 1962 жылы Моль қаласында салынды. Еуропалық анықтамалық материалдар және өлшемдер институты (IRMM) 1957 жылы Гель қаласында құрылды. Фармацевтикалық өнеркәсіп 1960 жылдары Берседе Janssen Pharmaceutica және соңынан Гельде Genzyme компанияларымен қалыптасты. Турнхауттағы Soudal (силикон) және Арендоңдағы Ravago (пластик) өз нарықтарында жетекші компанияларға айналды. Аз халық тығыздығы бар кең аумақтар бірнеше әскери базалардың құрылуына әкелді, мысалы Леопольдсбург және Брасшааттағы әскерлік орналасқан жерлер, сондай-ақ Кляйн Брогель, Остмалле, Велде және Зутендаал әуе базалары. Кампин көмір алабының игерілуі, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Гель, Беринген және Генк сияқты жаңа өнеркәсіптік белсенділікке жол ашты. Бельгияның Дессел ауылы Кампиннің жүрегі деп, ал Вестерло мен Кастерли Кампиннің маржаны деп аталады. Голландияның Солтүстік Брабант Кампинесіндегі ең көркем ауылдар – Оиршот, Эрсель және Хилваренбек. Басқа ауылдар индустриялану процесінде тарихи ерекшеліктерінен көп нәрсені жоғалтты. Голландия Кампинесінде acht zaligheden (аудармада: сегіз бақыт) деген атпен белгілі сегіз ауыл орналасқан. Zaligheden атауы осы сегіз ауылдың жетісінің атының соңындағы sel сөзінен алынған.

Қоршаған орта

Кампинде әлі күнге дейін бірқатар тоғайлар, батпақтар, егістіктер мен жайылымдар сақталған. Аймақтың кең аумақтары қарағайлармен жабылған, олар Валлония мен Лимбург көмір шахталарында шатыр тіректері ретінде пайдаланылған. Кампиндегі алғашқы қарағай 1667 жылы Адриаан Гис, Амелия ван Солмс үшін Восселаардағы Гиерлебосқа отырғызған. 1960 жылға дейін Кампине негізінен егістіктер, еменді тоғайлар мен батпақтарды қамтыған, бірақ қарқынды тыңайту және құрылыс жұмыстары салдарынан олар өзгеріске ұшырап, бірте-бірте ұсақ-түйек ландшафтқа айналды. Бүгінде ондаған акрға дейін үлкен егістіктер мен ормандар кездеседі, мысалы, Бельгиядағы Кальмтуттағы Кальмтутс-Хайде (Kalmthout heathland), Генктегі Де Матен, Де Зеге (Geel), Зварк Вотер (Lichtaart), Турнхуттың Зварк Вотер батпақтары, Од Турнхуттың Лиерман және Ретенің Принсенпаркі. Зонховендегі Де Тьют және Хоутхален-Хельхтерендегі Тер Хагдорнхайд табиғи қорықтары, сондай-ақ Хоге Кемпен ұлттық паркі бар. Белгиямен шекарада, Кампиннің голланд бөлігінде, Бладель маңында Картьерхейд, Де Палс және Кронвенсе Хайд сияқты егістіктерге толы табиғи ландшафт аймағы орналасқан. Солтүстікке қарай, Бокстель мен Оистервик арасындағы аймақ Кампина деп аталады. Көптеген ауылдарда әлі де Кампинеге тән langgevelboerderijen (ұзын қасбеттік шаруашылықтар) көрінеді.

Қызықты деректер

Кемпенар әншісі Луи Нифс 1966 жылы "M'n dorp in de Kempen" ("Кемпиндегі менің ауылым") атты жақсы танымал ән шығарды. "Ла Кампин" (2,595 БРТ) кемесі Палмерстің кеме құрылыс және темір компаниясы (Palmers' SB. & Iron Co., Ltd.), Ньюкаслде F. Speth & Co., Антверпен үшін салынды және American Petroleum Company компаниясы үшін теңізде жүзді. Бұл 1892 жылы суға түскен, көмекші желкендері бар бу кемесі, алғашқы мұнай танкерлерінің бірі. 1917 жылдың 13 наурызында Роттердамнан Нью-Йоркке бағыт алғанда Солтүстік теңіз суларында (Доггер банк, 56.00° солтүстік ендік, 04.57° шығыс бойлық) U-кемесі UC 50 шабуылынан батып кетті.