Кіріспе

Солтүстік Францияның аймағы. Артуа (/ɑːr/'/t//w//ɑː/ arTWAH, aʁtwɑ; Artesië; Picard: Artoé; ағылшын тілінде: Artesian) – Францияның солтүстігіндегі аймақ. Оның аумағы шамамен 4000 км² және халқы бір миллионға жуық. Аррас (голланд тілінде: Atrecht), Сент-Омер, Ленс және Бетюн – оның бас қалалары. «Артезиан» термині осы аймақтан шыққан.

Орналасқан жері

Артуа Кале департаментінің ішкі бөлігін қамтиды, оның батыс бөлігі бұрынғы Булонны құрайды. Артуа шамамен Аррас, Бетюн, Сент-Омер және Ленс округтеріне, сондай-ақ Монтрейль округінің шығыс бөлігіне сәйкес келеді. Ол көршілес Норд департаменті мен Орталық Бельгия арқылы шығысқа қарай созылатын көмір кенінің батыс жағын алып жатыр.

Тарих

Бастапқыда феодалдық округ болған Артуа Фландрия графтығына қосылды. 1180 жылы ол Фландриялық ханшайым Изабелланың қалдығы ретінде Францияға келді, ал 1237 жылы Изабелланың немересі Роберт үшін қайтадан жеке графтыққа айналды. Мұрагерлік арқылы Артуа 1384 жылы Бургундия герцогтарының билігіне өтті. Төртінші герцог, Чарльз Батыл қайтыс болғаннан кейін, Артуа Габсбургтарға мұра болып өтті және династияның испандық тармағына көшті. Нидерландыдағы 1566 жылғы діни көтерілістерден кейін Артуа 1576 жылы қысқа мерзімге Голланд революциясына қатысты, 1579 жылы Атрехт одағы құрылғанға дейін Гент бейбіттендіруіне қатысты. Атрехт одағынан кейін Артуа және Эно (голланд тілінде: Хенаувен) Филипп II-мен жеке келісімге келді. Артуа Франко-Испан соғысында Франция басып алғанға дейін Испаниялық Нидерландының құрамында қалды. Аннексия 1659 жылғы Пиреней келісімімен мойындалды және ол француз провинциясына айналды. Артуада бұрыннан француз тілінде сөйлейтін көптеген адамдар болған, бірақ ол француз аннексиясына дейін Оңтүстік Нидерландының бір бөлігі болды. Артуа XIX ғасырдың екінші жартысында бай көмір қорларының арқасында қарқынды өнеркәсіптік дамуды бастан өткізді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франциядағы одақтас әскерлер мен Орталық державалар арасындағы майдан желісі провинция арқылы өтіп, зор физикалық зардаптарға әкелді. ХХ ғасырдың екінші жартысынан бері Артуа және оның маңындағы аймақтар көмір өнеркәсібінің төмендеуінен зардап шегуде.