Кіріспе

Сидни Элвин Монкриф (1957 жылғы 21 қыркүйекте туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және жаттықтырушы. 1975-1979 жылдары NCAA колледж баскетболшысы ретінде Монкриф Арканзас университеті үшін ойнады, оларды 1978 жылғы «Финал төрттігіне» (Final Four) жеткізіп, NCAA жұбаныш ойынында #6 Нотр-Дамға қарсы жеңіс сыйлады. «Сид Кальмар», «Сэр Сид» және «Эль Сид» деген лақап аттармен танылған Монкриф Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) 11 маусым ойнады, оның ішінде 10 маусымы Милуоки Бакс командасында. Ол бес рет NBA All-Star атанды және 1983 және 1984 жылдары алғашқы екі «Жылдың ең үздік қорғаушы ойыншысы» (NBA Defensive Player of the Year) сыйлығын жеңіп алды. 2019 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Сидни Альвин Монкриф 1957 жылдың 21 қыркүйегінде Арканзас штатының Литтл-Рок қаласында дүниеге келді.

Колледж мансабы

Монкриф, Арканзас штатының Конвей қаласынан Марвин Дельф және Арканзас штатының Форт-Смит қаласынан Рон Брюер ("Үштік"), бас бапкер Эдди Саттонмен және көмекші бапкер Джин Кидимен бірге 1970 жылдары Арканзас университетінің баскетбол бағдарламасын ондаған жылдар бойығы шамалы жетістіктер мен салқындықтың орнына жаңа серпіліс жасап, 1990 жылдардың соңына дейін елдегі ең үздік жоғары оқу орны баскетбол бағдарламаларының біріне негіз салуға көмектесті. Монкриф "Разорбэкс" командасын 1977, 1978 және 1979 жылдары SWC тұрақты маусым чемпионатына, ал 1977 және 1979 жылдары SWC турнирінің чемпионатына жетектеді. Монкриф 1978 жылғы "Финал төрттігіне" (Final Four) қатысқан Арканзас құрамында болды, онда "Разорбэкс" жартылай финалда болашақ чемпион Кентуккиге есе жіберіп, кейін NCAA "Финал төрттігінде" өткен соңғы үшінші орын үшін ойында Нотр-Дамды жеңді. Келесі жылы Монкриф пен Арканзас Ларри Берд пен Индиана штатына "Элит сегіздігінде" (Elite Eight) есе жіберді. Монкрифтің алаңдағы көшбасшылығы және жарқын ойыны "Разорбэкс" бағдарламасына деген қызығушылықты қайта жақтандырып, Арканзас баскетболында жаңа жеңіс дәстүрін қалыптастырды. Оның жерсесі мектепті бітіргеннен кейін және НБА-ға кеткеннен кейін көп ұзамай зейнеткерлікке шығарылды, және Корлис Уильямсонмен бірге осындай құрметке ие болған тек екі ойыншының бірі. Монкриф 1992 жылы Тодд Дей оның көрсеткішін бұзғанға дейін мектеп тарихындағы барлық уақыттағы ең көп ұпай жинаған ойыншы болды. 6'4" бойы бар ол әлі күнге дейін мансабында 1015 рет допты қорғап, мектептегі рекордты сақтап тұр. 2014 жылдың 10 қарашасында Монкриф Оңтүстік-Батыс Конференциясының Даңқ залына енгізілді. Онжылдықтар бұрын бейресми баннермен құрметтелгеннен кейін, 2015 жылдың 7 ақпанында Монкриф Арканзас штатынан ресми түрде құрмет алды, оның есімі "Разорбэкс" командасының жаңа үйі – Бад Уолтон Аренасындағы баннерге жазылды. Арканзас бағдарламасының тарихында өзінің жерсесі зейнеткерлікке шығарылған алғашқы ойыншы ол болды. Монкриф сонымен қатар Арканзас университетінің Құрмет залына енгізілді.

Милуоки Бакс (1979-1989)

Джерри Уэст оны «Лос-Анджелес Лейкерс» құрамына қабылдағысы келсе де, Монкрифтің НБА мансабы 1979 жылы «Милуоки Бакс» командасында басталды, ол дөңгелек үстелде 5-ші нөмірмен таңдалды. Жаңа маусымның соңғы ойынында Монкриф 13 ұпай жинады, 7 допты тартып алды және «Юта Джаз» командасымен 107:91 есебімен жеңіске жету үшін 7 нәтижелі пас берді. 1980-81 жылғы НБА маусымында Монкриф «Бакс» командасына 60:22 есебімен, лигада үшінші орынды иеленуге көмектесті, ал орташа есеппен 14 ұпай, 5,1 доп және 3,3 нәтижелі пас берді. Тұрақты маусымда жақсы көрсеткеніне қарамастан, «Милуоки» конференция жартылай финалында «Филадельфия» командасына жеті ойыннан кейін есе жіберді. Бапкер Дон Нельсон «Милуокидің» 99:98 есебімен өткен 7-ші ойынды екі сағат он алты минут бойы сәтті даулағаннан кейін, «Филадельфия» ойын соңында 24 секундтық бұзушылық жасады ма деп күмәнданды. Келесі жылы Шығыс конференциясының жартылай финалындағы 3-ші ойында Монкриф соңғы секундта допты себетке тигізіп, «Филадельфия 76ers» командасын жеңді, бірақ «Бакс» серияны алты ойыннан кейін ұтылып қалды. 1982 жылдың 5 желтоқсанында «Нью-Джерси Нетс» командасына қарсы өткен ойында жеңіліске ұшыраған Монкриф 7 допты ұрлап, мансабындағы рекордтық көрсеткішті орнатты. 1983 жылдың 24 ақпанында Монкриф мансабындағы ең жоғары 42 ұпай жинады, 8 нәтижелі пас берді және «Хьюстон Рокетс» командасына қарсы 114:103 есебімен жеңіске жетіп, 8 допты тартып алды. Сол постсезонда Монкриф «Бакс» командасын Ларри Бердтің және «Бостон Селтикс» командасын екінші кезеңде жеңіп алды, орташа есеппен 23,2 ұпай, 6,5 доп және 4 нәтижелі пас берді, сондай-ақ Брайан Винтерстен алған допты себетке тигізіп, 4-ші ойынды жеңіп алуға көмектесті. Келесі кезеңде, 1983 жылдың 14 мамырында Монкриф 19 ұпай жинады, 10 допты тартып алды және 3-ші ойында жеңілгенде, болашақ чемпион «76ers» командасына қарсы 4 допты ұрлады. «Бакс» серияны 4:1 есебімен ұтылды, бірақ сол жылы постсезонда «Филадельфияны» жеңген жалғыз команда болды. 1983 жылдың 30 қарашасында Монкриф 25 ұпай жинады және 139:122 есебімен бұрынғы «Бакс» ойыншысы Алекс Инглиш пен «Денвер Наггетс» командасына қарсы жеңіске жетіп, мансабындағы ең жоғары 4 допты бұзды. Келесі айда Монкриф мансабындағы алғашқы үш еселенген көрсеткішін тіркеді, 16 ұпай, 10 доп және 10 нәтижелі пас беріп, «Кливленд Кавальерс» командасын 89:83 есебімен жеңді. 1984 жылдың 5 желтоқсанында Монкриф және командаластары Терри Каммингс және Пол Пресси 114:99 есебімен «Детройт Пистонс» командасын жеңіп, 76 ұпай жинады, бұл «Милуоки» ұпайларының таңғажайып 67% құрады. Бұл жеңіске «Бакс» бас бапкері Дон Нельсон, Майк Данлеви аға және Чарльз Дэвис қатыспады, олардың барлығы өткен сенбіде Балтимор әуежайында мойын және арқа жарақаттарынан зардап шеккен еді. Тұрақты маусымда 59:23 есебімен жеңіске жеткенімен, бірінші кезеңде «Буллс» және Майкл Джорданды 3:1 есебімен жеңгеннен кейін, Монкриф пен оның командасы Шығыс конференциясының жартылай финалында «Филадельфиядан» қайтадан шығарылды. 1986 жылдың 15 наурызында Монкриф 48 минут, бүкіл ойынды ойнады және Майкл Джордан мен «Чикаго Буллс» командасына қарсы 125:116 есебімен өткен тұрақты маусымдағы жеңісте 27 ұпай жинады, сондай-ақ 12 нәтижелі пасты тіркеді. Сол постсезонда Монкриф пен «Милуоки» жеті ойындық серияда «Филадельфия 76ers» командасынан өтті. Монкриф тек қана үш ойынға қатыса алды, себебі тізе және өкше жарақаттары болды, бірақ ол ойнаған кезде команданы жігерлендірді, ал «Бакс» ол ойнаған әр ойынды жеңіп алды, соның ішінде үйде өткен 7-ші ойында 113:112 есебімен жеңіске жетті, онда ол 23 ұпай жинады. Бұл «Бакс» Монкрифпен үшінші рет Шығыс конференциясының финалына жетеді дегенді білдірді. Алайда, тағы да «Милуоки» жеңіліске ұшырады, бұл жолы «Бостон Селтикс» командасынан жеңілді. 1987 жылғы НБА плей-оффы кезінде, бірінші кезеңде «76ers» командасынан өткеннен кейін, 1987 жылдың 15 мамырында Монкриф Шығыс конференциясының жартылай финалында «Бостон Селтикс» командасына қарсы 6-шы ойында 34 ұпай жинады. Бұл ойын оның қорғаныстағы ұлы ойыншы Деннис Джонсонның күзетінде өткенін ескерсек, ерекше болды. Алайда, «Бакс» серияны 7 ойыннан кейін жоғалтты. 24 мамырда Монкриф пен команда мүшелері Джек Сикма, Рэнди Брюер, Пол Мокески, Терри Каммингс және Джерри Рейнольдс ойындағы қақтығысқа қатысқаны үшін 1000 доллардан 500 долларға дейін айыппұл салынатыны хабарланды. Дэнни Эйндж пен Грег Кайт те айыппұл төледі. Айндж Монкрифті жылдам қақпай қазуға тырысқан кезде қақтығыс басталды, және ешқандай ойыншы шығарылмады немесе тоқтатылмады. Карьерасының соңғы плей-офф сериясында Монкриф ойынға 20,9 ұпай және 4,4 доп жинады. 1988 жылдың 23 желтоқсанында, сол кездегі тізе және аяқ жарақаттарынан жиі өткізілетін ойындарда Монкриф 25 ұпай жинады, негізінен 13 еркін сауық әрекеті 13 есебімен, және 5 нәтижелі пас қосып, «Даллас Маверикс» командасына қарсы 113:101 есебімен жеңіске жетті. Монкриф сол жылдың постсезонының соңында бірінші рет зейнетке шықты, «Детройт Пистонс» командасына қарсы Шығыс жартылай финалында жеңіліске ұшырады.

Атланта Хокс (1990-1991)

1989-1990 жылдар маусымында бір жыл НБА-дан тыс болғаннан кейін, Монкриф «Атланта Хокс» командасымен бір маусым ойнады, сосын команданың плей-офф жолы аяқталғаннан кейін карьерасын аяқтады. 1991 жылғы 2 мамырда Монкриф «Детройт Пистонс» командасына қарсы өткен төртінші ойында 22 минуттың ішінде 23 ұпай жинады, бірақ «Хокс» командасы бұл серияны ұтырып қойды. «Бакс» командасы оның 4-нөмірі бар жейдесін 1990 жылы зейнеткерлікке шығарды және 2008 жылғы 19 қаңтарда, «Уорриорс» командасы (ол соққы жаттықтырушысы болған) Висконсин штатының Милуоки қаласындағы «Брэдли орталығына» «Бакс» командасына қарсы ойынға келгенде қайта қолданысқа енгізді.

Мұра

1980 жылдары Монкриф Милуоки Бакс командасының көшбасшысы болды, онжылдық бойынша жеңіс көрсеткіші Лос-Анджелес Лейкерс және Бостон Селтикстен кейін үшінші орында тұрды. Монкриф көпқарыстылығымен белгілі болды, әсіресе 6’4” бойының арқасында, бірақ ең бастысы – жанкешті қорғаныс ойынымен танылды. Ол өзінің заманындағы ең үздік қорғаушы ойыншылардың бірі саналса да, Бакс Шығыс конференциясының финалында жиі жеңіліске ұшырағандықтан, ешқашан финалға шыға алмады. Монкриф 1982–83 және 1983–84 маусымдарында НБА-ның үздік қорғаушы ойыншысы атанды. Ол бес жыл қатарынан «All-Star» командасына кірді және 1982–83 маусымында «All-NBA» бірінші командасына енді. Монкриф мансабындағы төрт маусымда ойын басына 20-дан астам ұпай жинады және 11 маусымдық НБА мансабын ойын басына 15.6 ұпай орташасымен аяқтады. Монкриф әлі де Бакс командасының еркін лақтыру бойынша (3505) және еркін лақтыруға жасалған әрекеттер бойынша (4214) клубтық рекордтарын сақтап тұр, сондай-ақ шабуылдық рейтинг бойынша да (119.7) жетекшілік етеді. Оның мансабы екі тізесіндегі шеміршек зақымдануынан туындаған дегенеративті ауруға байланысты шектелді. 1986 жылдан бастап ол қайта-қайта болатын табан жарақатынан уақытты жиі жіберіп алды. Монкрифтің жанкүйерлерінің бірі – «All-Star» Майкл Джордан болды, ол бірде «L.A. Times» газетінің тілшісіне оның алаңдағы қарқындылығы туралы былай деді: «Монкрифке қарсы ойнағанда, сіз баскетболдың барлық түрлерін көретін түне қадамасыз. Ол сізді алаңның екі жағынан да қуып жетеді. Сіз оны күтесіз». Тағы бір ұлы ойыншы Ларри Берд Монкрифтің кез келген ойыншыны қорғауға қабілетін жоғары бағалап, «Монкриф қорғаныста жасау керек болғанның бәрін жасайды және ешқандай жеңілдікке бармайды, үстіне ол мұны әр түнде жасайды» деді. Монкриф Джорданнан Джулиус Эрвингке дейінгі қарсы командалардың ең жақсы қорғаушылары мен қанатты ойыншыларын сәтті қорғағанда, 6’4” бойымен көп жағдайда сәл кішкентай болғанына қарамастан, «Мен оны жауапкершілік ретінде қабылдадым, сонымен қатар ол қиындық болды. Бұл команданың жеңіске жетуіне көмектесетін нәрсе еді. Мен қорғаныста демалып, шабуылға қайта оралғым келді, бірақ менде мұндай мүмкіндік болмады» деді. Монкриф 1993 жылы Арканзас штатының спорттық даңқ залына, ал 1998 жылы Висконсин штатының спорттық даңқ залына сайланды. Монкриф 2019 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқ залына енді.

Милуоки Бакс (2011-2013)

2011 жылы ол "Милвоки Бакс" клубына көмекші жаттықтырушы ретінде қайта оралды.

Телерадио мансабы

2013 жылдың шілдесінде Монкриф FSN Wisconsin арнасы үшін «Бакс» командасының ойындарын талдап, комментарий беретіні жарияланды.

Жеке өмір

Монкрифтің төрт ұлы бар. Монкрифтің ұлы Бретт Миссисипи шығанағының жағалауындағы қауымдастық колледжі мен Троя университетінде қанатты шабуылшы болып ойнады. Оның туысы Альбрей Батл Арена Футбол Лигасында және XFL Сан-Франциско Демонс командасында сегіз маусым өнер көрсетті. 1989 жылы алғаш рет зейнеткерлікке шыққаннан кейін Монкриф Арканзас штатының Шервуд қаласында Сидни Монкрифтің «Буик» автосалонын ашты. 2021 жылдың наурызында өзінің мансабына көз жүгірткен Монкриф: «Баскетбол ойнаған кездегі жетістіктерім мен марапаттарымды қазір бұрынғыдан артық бағалаймын. Ойнағанда: «Жарайды, сен – жұлдыз ойыншысың. Жақсы, жақсы. Сен – жылдың үздік қорғаушысысың. Жарайды» дейтінмін. Мен бұрын мұны көп ойлаған емеспін. Бірақ зейнеткерлікке шыққаннан кейін, мансабымды сараптап, не бітіргенімді жақсырақ түсіне бастадым». 2021 жылдың 15 мамырында Монкриф өзінің бұрынғы жаттықтырушысы Эдди Саттонның мәңгілікке ену салтанатында сөз сөйледі.