Кіріспе
Венесуэланың әлеуметтік бағдарламалары, Уго Чавес пен Николас Мадуро басшылығымен
Боливарлық миссиялар – бұл Венесуэланың бұрынғы президенті Уго Чавес басқару кезінде іске асырылған трицадан астам әлеуметтік бағдарламалардың жиынтығы. Аталған миссиялардың ішінде Робинсон миссиясы (сауаттылықты арттыру), Баррио Адентро миссиясы (тегін медициналық көмек) және Меркал миссиясы (қолжетімді азық-түлік) бар. 2000 жылдардың басындағы мұнай бағасының өсуімен және 1980 жылдардан бері көрілмеген қаржылық мүмкіндіктерді пайдаланып, саяси жетістікке жеткен соң Чавес осы миссияларды өзінің басқаруының басты басымдығы етіп белгіледі, олардың жұмысын тікелей қадағалап, сайлау науқандары кезінде қаржыландыруды ұлғайтты.
Ғылым
"Миссия Сиенсиа" (2006 жылдың ақпан айында іске қосылған) жобасы 400 000 адамды ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету саласында оқытуды, аспирантураға оқуға стипендия беруді және әртүрлі университеттерде зертханалар құруды қамтиды.
Әлеуметтік-экономикалық трансформация
"Vuelvan Caras" ("Бетбұру миссиясы") миссиясының мақсаты – Венесуэланың қазіргі экономикасын фискалдық және табысқа бағытталған емес, әлеуметтік мақсаттарға бағытталған экономикаға түрлендіру. Ол, ең әдеттегі азаматтардың эндогенді және тұрақты әлеуметтік даму бағдарламаларына қатысуын ұлғайтуға көмектеседі, әсіресе Венесуэланың дәстүрлі түрде шеттетілген немесе маргиналданған әлеуметтік және экономикалық секторларына, соның ішінде Венесуэланың маңызды "көлеңкелі" экономикасына қатысушыларға ерекше назар бөледі. Хьюго Чавестің сөзіне сәйкес, миссияның соңғы мақсаты – "баршаға сапалы және қадірлі өмір сыйлайтын" экономиканы құру. 2006 жылдың қаңтар айында Чавес, миссияның бірінші кезеңі орындалғаннан кейін, екінші кезеңнің мақсаты – "азаматтық милицияны" құрудың үздіксіз бағдарламасының бір бөлігі ретінде әрбір "эндогендік даму ошағын" "америка империализміне қарсы тұрудың әскери ошағына" айналдыру екенін жариялады.
Азаматтық әскерлер
Миссия Миранда – Венесуэла аумағын қорғауға қатысатын, испан отаршылдық кезеңіндегі жасақтар мен тәуелсіздік үшін күрестегі дәстүрді жалғастырған азаматтардан құралған әскери резерв құруды көздейді.
Мәдениет
Mission Música – музыканы дамытуға, жастарды музыкалық мансаптарға баулу арқылы және дәстүрлі венесуэлалық халық музыкасын жаңғырту арқылы көмектеседі.
Куба
Бұл бағдарламалардың көпшілігі шетелден сарапшыларды тартуды қамтиды; Венесуэла Кубаға күн сайын 53 000 баррель (8000 м3) нарықтық бағадан төмен мұнайды, мыңдаған дәрігерлер, мұғалімдер, спорт жаттықтырушылары және басқа да білікті мамандардың қызметіне айырбастайды. 2010 жылдың ақпан айында АҚШ-қа қашқан жеті кубалық дәрігер Куба және Венесуэла үкіметтеріне, сондай-ақ PDVSA мұнай компаниясына қарсы айыптама таратты. Олардың пікірінше, бұл Куба үкіметінің қарызын өтеу үшін оларды "қазіргі заманғы құлдар" сияқты жағдайда жұмыс істеуге мәжбүрлеу үшін жасалған құлық. 2014 жылы Майамидегі «Шекарасыз ынтымақтастық» атты үкіметтік емес ұйымы өткен жылы кем дегенде 700 кубалық медицина қызметкері Венесуэладан кеткенін, ал апта сайын жүздеген кубалық қызметкерлер Венесуэладан қалай қашуға болатыны туралы кеңес сұрағанын хабарлады. «Шекарасыз ынтымақтастық» сондай-ақ кубалық қызметкерлер жұмыс істеуден бас тарта алмайтынын, наразылық білдіре алмайтынын және Кубадағы отбасыларына қатысты қорқыту арқылы қысым көретінін мәлімдеді.
Денсаулық сақтау
Баррио Адентро миссиясы, Боливарлық миссиялардың ең іргелі және кең ауқымды әлеуметтік әсер ететін бірі, Латын Америкалық Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының және ЮНИСЕФ-тің мақтауына ие болды. Алайда, Баррио Адентро кубалық жұмысшылардың нашар еңбек жағдайлары үшін сыналды, сондай-ақ Баррио Адентро мекемелерінің шамамен 80 пайызы тасталып кеткен, ал кейбір ғимараттар қоқысқа толып, үйсіздерге кездейсоқ пана болған. 1999 мен 2013 жылдар аралығында нәрестелердің өлім-жітімі 5,9 пайызға төмендеді. Джини коэффициенті 1999 жылы 47,8-ден 2006 жылы 44,8-ге дейін төмендеді. Үкімет 2007 жылғы бюджеттің 44,6 пайызын әлеуметтік инвестицияларға жұмсады, ал 1999-2007 жылдар аралығындағы орташа көрсеткіш ЖІӨ-нің 12,8 пайызын құрады.
Кедейлік
Чавестің президенттігі кезінде кедейлік 1999 жылғы 49,4%-дан 2006 жылы 30,2%-ға дейін төмендеді, ал Біріккен Ұлттар Ұйымының Латын Америкасы және Кариб теңізі экономикалық комиссиясының (ECLAC) мәліметінше, абсолютті кедейлік сол кезеңде 21,7%-дан 9,9%-ға дейін азайды. Андрес Белло католик университеті (UCAB), Венесуэланың Орталық университеті (UCV) және Симон Боливар университеті (USB) бірлесіп жүргізген зерттеуде, Венесуэла үкіметінің Ұлттық статистика институтымен (INE) салыстыру көрсетті, кедейліктің жалпы тенденциясы 1999 мен 2015 жылдар аралығында өзгеріп, университеттер жүргізген зерттеуге сәйкес, 1999 жылғы шамамен 45%-дан 2015 жылы 48,4%-ға дейін өсті.
Миссиялардың тұрақтылығы
Боливарлық миссиялардың бастапқы кезінен және Чавестің қайтысынан кейін, миссиялардың тұрақтылығы күмәндана бастады. Боливариандық үкіметтің ірі популистік саясатты жүргізу үшін мұнай қаражатына тым көп тәуелділігі әлеуметтік бағдарламаларға шамадан тыс шығынға және қатаң мемлекеттік саясатқа алып келді, бұл Венесуэланың импортқа тәуелді бизнесі үшін қиындықтар тудырды. Венесуэладағы сайлау кампаниялары кезінде миссияларға ерекше назар аударылды, Чавес олардың танымалдылығын арттыру үшін жиі шығындарды асыра жұмсады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Латын Америкасы және Кариб бассейні экономикалық комиссиясы (ECLAC) және Андрес Белло католик университетінің әлеуметтанушысы Луис Педро Эспаняның кедейлік жөніндегі бағалаулары кедейліктің артып келе жатқанын көрсетіп тұр. ECLAC 2013 жылғы кедейлік деңгейін 32% деп көрсетсе, Луис Педро Эспаня 2015 жылғы деңгейді 48% деп есептеді, ал 2015 жылдың соңына қарай кедейлік деңгейі 70%-ға жетеді деп болжады. Венесуэлалық PROVEA үкіметтік емес ұйымының мәліметінше, 2015 жылдың соңына қарай кедейлікте өмір сүретін венесуэлалықтардың саны 2000 жылғы көрсеткішпен теңеседі, бұл Хьюго Чавестің кедейлікпен күрестегі жетістіктерін кері қайтарады.