Жарвис эсминецi және тарихы

Кіріспе

Багли класының эсминеці
сол атпен аталған басқа кемелер

USS Jarvis (DD 393) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Джеймс С. Джарвис атымен аталатын үш кемеден екіншісі. Бұл кеме Франциямен болған жартылай соғыс кезінде 13 жасында қаза болған АҚШ Теңіз академиясының курсанты Джеймс С. Джарвистің құрметіне аталған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитында қызмет етті және Гуадалканалға шабуылға қатысты. Эсминец 1942 жылдың 9 тамызында Гуадалканалдың оңтүстігінде барлық экипажымен бірге батып кетті – Екінші дүниежүзілік соғыста аман қалғандары жоқ, тек екі американдық ірі су үстіндегі кемесінің бірі.

Құрылыс және қызмет тарихы

Екінші Джарвис (DD 393) 1935 жылдың 21 тамызында Вашингтон штаты, Бремертон қаласындағы «Пуджет-Саунд» әскери-теңіз кеме жасаушылығында салынды және 1937 жылдың 6 мамырында суға түсірілді; вице-адмирал Крейвеннің әйелі, Томас Т. Крейвеннің қолдауымен. Джарвис 1937 жылдың 27 қазанында қолданысқа енгізілді. 1938 жылдың 4 қаңтарында «Пуджет-Саунд» аймағынан шығып, Джарвис 1940 жылдың 1 сәуіріне дейін Калифорния жағалауында және Кариб теңізінде қызмет етті, содан кейін Гавайи аралдарының жанындағы флоттық жаттығуларға қатысу үшін Сан-Диегодан жол тартты. Ол 1941 жылдың 26 сәуірінде Перл-Харборға келді, Тынық мұхитында Мидуэй және Джонстон аралдарына дейін патруілдеді, содан кейін 1941 жылдың 8 ақпанында күрделі жөндеуге Сан-Францискоға жетті. 1941 жылдың 17 сәуірінде Перл-Харборға оралып, төртінші эсминецтер эскадрильясының сегізінші эсминецтер дивизиясының (DesDiv 8) құрамында жеті айдан астам маневрлерді бастады. Мауи аралының жанындағы жаттығулардан кейін 1941 жылдың 4 желтоқсанында Перл-Харборға кірді.

Перл-Харборға шабуыл

Үш күннен кейін жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасады. Кемежайдың B6 тұғырында Мэгфордтың қасына тоқтаған Джарвис 5 дюймдік зеңбіректер мен пулеметтермен атып, тездетіп шығуға дайындық жасады. Оның артиллериялық экипажы төрт ұшақты құлатқанын хабарлады, ал бомбалаушылардың бірінші толқыны торпедалар мен бомбалармен "Кереметтік қатар" деп аталатын соғыс кемелеріне шабуыл жасады. Ж. Ф. Грин Джарвис кемесінің бортындағы күнделікке мынадай жазба енгізді: "07:58 Жапониямен арадағы жағдай Перл-Харборға жасалған әуе шабуылымен басталды. Жалпы дайындыққа көштік." Шабуылдан кейін экипаж мүшелерінен ешкім зардап көрмеді, кемеге тек сыртқы зақымдар келді. Сол күні таңертең Джарвис бірнеше крейсер мен эсминецпен бірге бақылау және су астына қарсы күрес (ASW) патрульдерін жүргізу үшін теңізге шықты.

Бірінші соғыс круиздары

16 желтоқсанда ол "Саратога" авианосырымен Пёрл-Харбордан шығып, 14-ші жедел топқа қосылды, Уэйк атолындағы осал қорғаушыларды құтқаруға бағытталды. Құтқару миссиясы сәтсіз аяқталғаннан кейін, 23 желтоқсанда жедел топ Пёрл-Харборға қайтарылды. Джарвис 29 желтоқсанда Пёрл-Харборға ASW патрульдерін жаңадан бастау үшін оралды. "Лексингтон" авианосы және оның эскорттық крейсерлерімен бірге жұмыс істеген кезде, Джарвис 1942 жылғы 23 қаңтарда торпедалық шабуылға ұшыраған "Нечес" флотының май құю кемесінен 182 адамды құтқаруға көмектесті. Джарвис 5 ақпанда Австралияның Брисбен қаласына конвойды сүйемелдеу үшін Пёрл-Харбордан кетіп қалды. 27 наурызда қайтып келгеннен кейін, 8 сәуірде DesRon Four тобының басқа кемелерімен бірге Сан-Францискоға жөндеуге жіберілді. Ол 18 мамырда 13 кемені сүйемелдеп Пёрл-Харборға оралды және бес күннен кейін Фиджи арқылы Австралияның Сидней қаласына бет бұрды. 18 маусымда келген Джарвис Австралиядан Жаңа Каледонияға конвойлерді сүйемелдеу және ASW патрульдерін жүргізуге кірісті, бұл міндетін Гуадалканалға шабуылға қатысу тапсырылғанға дейін жалғастырды.

Гуадалканалдағы жорық

14 шілдеде Сиднейден шығып, 19 шілдеде Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласына 62-ші жедел әскер тобына қосылу үшін жетті. Жедел әскер тобы 22 шілдеде Соломон аралдарына бағытталды. 28-30 шілде аралығында Фиджи аралдарында жаттығулар өткізгеннен кейін, 84 кеме мен 20 000 теңізшіден тұратын шабуыл күштері 31 шілдеде Гуадалканалға бет бұрды. Жаңбыр мен тымсық жапондық барлау ұшақтарынан қорғады, күш 7 тамызда таңертең қону жағалауларына жетті. Жау қорғанысына қарсы теңіз және әуе шабуылынан кейін, соғыстағы алғашқы десант операциясы 06:50-де басталды. "Джарвис" қорғаныс тізбегінің бір бөлігі ретінде патрульдеді, ал теңізшілер жағажай бекінісін құрды. Десант операциясы жүріп жатқанда, одақтас әскерлер жапондықтардың құрлықтағы ұшақтармен көлікті шабуылдайтынын күтті. Бірақ сол күні болған екі шабуыл кезінде американдық кемелерге аз ғана зиян келді және 14 шабуылдаушы ұшақты жойғанын мәлімдеді. Саво аралының оңтүстік жағында түнгі патрульді аяқтағаннан кейін, "Джарвис" жүк түсіретін кемелерді күзету үшін Лунга-Пойнтқа оралды. Әуе шабуылы туралы ескерту осы операцияны тоқтатты, сондай-ақ Гуадалканал мен Флорида аралы арасындағы су кеңістігінде орналасқан көліктер мен олардың күзет тізбегі, жақын арада "Темір түбі" деп аталатын аймаққа жиналды. 8 тамызда түскі уақытта жаудың торпедалық бомбалаушылары пайда болғанда, олар қарсы әуе шабуылына ұшырады. 26 ұшақтың тек 9-ы ғана қорғаныс отынан өтіп, "Джордж Ф. Эллиот" көлігін өртей бастады және "Винсенс" ауыр крейсері арасында маневр жасаған "Джарвис" кемесіне торпеда атты. Ұшаққа қарсы от ұшақты жойғанмен, оның торпедасы "Джарвис" кемесінің оң жағына, алдыңғы кабинаға жақын жарылып, оны тоқтатты және 14 экипаж мүшесі қаза болды. Экипаж порттағы торпедаларды тастап, өртті бақылауға алды. "Дьюи" эсминеці "Джарвис" кемесін Лунга-Пойнт жағасындағы аймаққа сүйреп әкелді, ал шабуылдан кейін Тулагиге өтіп, жеті жараланғанды эвакуациялады және уақытша жөндеу жұмыстарын жүргізді. Кемесінің қабырғасында 50 фут (15 метр) жарық болғанмен, ол теңізге лайықты деп есептелді және жаңа Гебрид аралдарындағы Эфатеге қараңғыда, "Ховей" мина тазартушы эсминецінің сүйемелдеуімен жүруге бұйрық берілді. Радиосы бұзылғандықтан, командирі, лейтенант-коммандер Уильям В. Грэм-младший, "Доббин" эсминецінен Сиднейге жөндеуге баруға шешім қабылдады. Өз кемелері байқамай, "Джарвис" 9 тамызда түн ортасында Тулагиден шығып, Саво аралы мен Эсперанс мүйісі арасында батысқа қарай баяу жылжыды. 01:34-те ол контр-адмирал Микаваның шабуылдаушы крейсерлік күшінің солтүстігінен өтті, олар Саво аралы шайқасын бастаған кезде. Жаңа Зеландияның "Ахиллес" класындағы крейсер деп қателесіп, жапондық "Юнаги" эсминеці оны қысқа уақытқа оқтармен және торпедалармен шабуылдады, бірақ ешқандай зиян келтірмеді. Батысқа қарай кері шегінетін эсминец жылдамдығы төмен, радиобайланысы жоқ және аз ғана операциялық қарулары болды, бірақ ол 03:25-те байқалғанда "Блю" эсминецінен көмек алудан бас тартты. Таң атқаннан кейін "Саратога" базасындағы барлаушы ұшақ оны Гуадалканалдан 40 миль қашықтықта, жанар май тамшылатып, кемесінің мұрты төмен қарап тұрған күйде байқады.

Sailing from Sydney on 14 July, Jarvis arrived in Wellington, New Zealand, on 19 July to join Task Force 62. The task force sailed on 22 July for the Solomons. After conducting rehearsal landings in the Fiji Islands from 28 to 30 July, the invasion force of 84 ships and 20,000 Marines steamed for Guadalcanal on 31 July. Protected from Japanese search planes by rain and heavy mist, the force arrived off the landing beaches at dawn on 7 August. Following naval and air bombardment of enemy defenses, the first amphibious operation of the war commenced at 0650. Jarvis patrolled as part of the protective screen while Marines established a beachhead. As landing operations progressed, the Allied forces expected the Japanese to strike at the transports with land based aircraft. However, during the two attacks that occurred that afternoon, the American ships sustained only minor damage and claimed to have destroyed 14 attacking aircraft. Following a night patrol off the southern end of Savo Island, Jarvis returned to Lunga Point to screen the unloading transports. The warning of an impending air attack suspended these operations and the transports and their protective screen deployed in the body of water between Guadalcanal and Florida Island, soon to be called "Ironbottom Sound". When enemy torpedo bombers appeared around noon on 8 August, they met by heavy anti aircraft fire. Only 9 of the 26 planes penetrated the defensive fire, but they set the attack transport George F. Elliott on fire and torpedoed Jarvis as she maneuvered between the heavy cruiser Vincennes. Although anti aircraft fire destroyed the aircraft, its torpedo exploded against Jarvis starboard side near the forward fireroom, stopping her dead in the water and killing 14 crewmen. Her crew jettisoned the port torpedoes and brought the fires under control. The destroyer Dewey towed her to shallow anchorage off Lunga Point and after the attack, she crossed to Tulagi, where she transferred her seven wounded and conducted temporary repairs. Despite a 50 feet (15 m) gash in her side, she was considered seaworthy and ordered to proceed under cover of darkness to Efate, New Hebrides, escorted by the destroyer minesweeper Hovey. Unaware of this order as her radios had been disabled, her commanding officer, Lt. Comdr. William W. Graham Jr, decided to steam to Sydney, Australia, for repairs from the destroyer tender Dobbin. Unnoticed by her own ships, Jarvis departed Tulagi at midnight on 9 August and moved slowly westward between Savo Island and Cape Esperance. At 0134 she passed northward of Rear Admiral Mikawa's attacking cruiser force, as they commenced the Battle of Savo Island. Mistaking her for a cruiser of the New Zealand Achilles class, the destroyer Japanese destroyer Yūnagi briefly engaged her with gunfire and torpedoes, without effect. The destroyer, continuing to retire westward, had little speed, no radio communications, and few operational guns but she refused aid from the destroyer Blue upon being sighted at 0325. After daybreak a Saratoga based scout plane sighted her 40 miles off Guadalcanal, trailing fuel oil and down by the bow.

Джарвис қайтыс болды

Жапондықтар Джарвисті қашып бара жатқан крейсер деп қателесіп, оны іздеп тауып, жою үшін Рабаульден 31 ұшақ жіберді. Табылғаннан кейін, ауыр зақымдалған эсминец бомбалаушы ұшақтардың оқтары мен торпедаларына тойтарыс бере алмады. Жапондық деректерге сәйкес, Джарвис 9 тамызда сағат 13:00-де "екіге бөлініп, батып кетті". Оның қалған 233 экипаж мүшесінің ешқайсысы аман қалған жоқ. Джарвис Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін үш шайқас жұлдызымен марапатталды.