Кіріспе

Франциядағы Вель (Vesle) өзені Реймс қаласының тұрған жері. Бұл Францияның төртінші деңгейдегі өзені және Энаның сол жақ саласы. Оның ұзындығы – және бастауы көбінесе ағысынан өтетін Марна департаментінде.

Байланыс

Сеп Саулкстан, Реймстен 20 шақырымдай жоғарыда, қалаға қарай өзен Айн-Марна каналымен қатар ағып өтеді. Реймстен төмен қарай, өзеннің аңғарында Реймс пен Соссонның бұрынғы галлика тайпалық орталықтары арасындағы N31/E46 тас жолы орналасқан.

Брейнедегі Весльдің ағыны

Вель – Шампан-Арденн аймағының борлы топырағынан бастау алатын көптеген өзендер сияқты орташа ағысты өзен. Оның су ағыны 34 жыл бойы (1967-2000) Эна департаментіндегі Брен қаласында тіркелді. Яғни, Эна өзенімен қосылар алдындағы жерге жуық. Осы нүктеге дейінгі су жиналатын алап – дерлік толық бассейн. Брендегі өзеннің жылдық орташа су ағыны немесе шығыны: Маусымдық ауытқулар өте аз. Қысқы-көктемгі кезеңдегі су тасқыны айлық орташа деңгейді қаңтардан мамырға дейін (наурызда ең жоғары) аралығында көтеріп, ал жаздың соңы мен күздің басындағы (тамыздан қазанға дейін) су деңгейі қыркүйек айында ең төменгі деңгейге жетеді. Дегенмен, айырмашылық байқалады.

Тарих

N31 жолынан ғасырлар бойы көптеген патшалар, императорлар және әскерлер өтіп кеткен. Франция патшалары Реймсте тәж кигізіліп, көбінесе осы жолмен Парижге қайтатын. Өзеннің бастауы Шампань аймағындағы бор тасты жазықтан өтеді. Бұрын кедейлігінен Шампань Пуильюзе деп аталған. Бұл аймақ ұзақ жылдар бойы әскери жаттығуларға пайдаланылып келеді, геологиялық құрамы мен қолданылуы Солсбери жазығына ұқсас. Оған ең жақын жаттығу алаңы – Мурмелон лагері. 1914-1918 жылдардағы Ұлы соғыс кезінде өзен аңғары француз әскерлерінің алдында орналасқан, бірақ кейде, әсіресе 1918 жылғы көктем мен жазда, оған қатты шайқастар болды. Марнадағы екінші шайқасқа қараңыз.

Экология

Весле өзенінің бойымен экологиялық, зоологиялық және ботаникалық қызығушылық тудыратын екі маңызды табиғи аймақ (ЗНИЭФФ) белгіленді. Біріншісі Реймстен жоғары орналасқан және "Прунайдан Курмелоиге дейінгі Весль аңғарының үлкен батпақтары" (Les grands Marais du Val de Vesle de Prunay à Courmelois) деп аталады. Оның аумағы 400 гектарды құрайды. Екіншісі, әлдеқайда кеңірек, Vallée de la Vesle de Livry Louvercy à Courlandon деп аталады және 2,682 гектарды қамтиды. Бұл аймақ Реймстің үстінен де, астынан да созылып, өзеннің 46 шақырымдық бөлігін қамтиды, соның ішінде қаланың бір бөлігі де кіреді.