Гипербол: Афиналық саяхатшы және остракизм құрбаны
Hyperbolus
Гипербол – б.з.д. 412/411 ж. қайтыс болған Афина саяхатшысы. Пелопоннес соғысы кезіндегі саяси қайраткер, остракизмге ұшыраған соңғы адам. Тарих, Афина, саясат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Афиналық саясаткер (б.з.д. 412/411 ж. қайтыс болды)
Athenian politician (died 412/411 BC)
Гипербол (, Hyperbolos; б.з.д. 412/411 ж. қайтыс болды) – Пелопоннес соғысының бірінші жартысында белсенділік танытқан афиналық саясаткер, Клеон қайтыс болғаннан кейін ерекше көзге түсті. Б.з.д. 416 немесе 415 жылы ол Афинадан сүгінге соңғы адам болды.
Hyperbolus (, Hyperbolos; died 412/411 BC) was an Athenian politician active during the first half of the Peloponnesian war, coming to particular prominence after the death of Cleon. In 416 or 415 BC, he was the last Athenian to be ostracised.
Өмір
Б.з.д. 4 ғасырдағы грек тарихшысы Теопомптың құжатының бір бөлігі Гиперболдың Кременің ұлы екенін көрсетеді, бірақ сақталған остракондар оның әкесінің шын аты Антифан екенін дәлелдейді. Кейбір көне дереккөздер Гипербол құл отбасынан шыққан десе де, оның әкесінің грек есімі болғандықтан, мұндай болжам күмәнді. Гипербол демагог болған, ал Аристофанның "Аттылар" пьесасындағы сілтемеде ол, Клеон сияқты (бесінші ғасырдың соңындағы тағы бір демагог), Афинаның қажырлы сыртқы саясатын қолдаған. Оның саяси мансабының нақты егжей-тегжейі белгісіз, бірақ ол Буле мүшесі болғанға ұқсайды және, мүмкін, триерарх болған. Гипербол Ежелгі комедия авторларының жиі сынап-жазбаға салған нысаны болды. Оны алғашқы болып сатиралық бейнелеген Гермипп болды деп есептеледі; Платон, комедия ақыны және Эвполис оның туралы пьесалар жазды; ал Аристофанның жеті сақталған пьесасында Гипербол туралы айтылады, бұл 425 жылғы "Ахарнян" пьесасынан басталып, 405 жылғы "Бақалар" пьесасына дейін созылады. Керісінше, Фукидидте Гиперболға қатысты тек бір ғана "жеңілтек" сілтеме табылды. 416 немесе 415 ж.б.д. Гипербол остракизмді ұсынды және өзі де остракизмге ұшырады. 412/411 ж.б.д. ол Самос аралында өлтірілді. Фукидидтің мәлімдемесіне сәйкес, афиналық генерал Хармин осы кісі өлтіруге қатысқан. Теопомп Гиперболдың денесі шарапқа толы қызыл қалпына салынған және теңізге тасталғанын айтады; бұл комедиядан алынған болуы мүмкін.
A fragment of a document by 4th century BC Greek historian Theopompus suggests that Hyperbolus was the son of Chremes, but surviving ostraka prove that his father's name was actually Antiphanes. Some ancient sources claim that Hyperbolus was from a slave family, though the fact that his father had a Greek name makes this unlikely. Hyperbolus was a demagogue, and an allusion in Aristophanes' play The Knights suggests that he, like Cleon (another demagogue of the late fifth century), supported an ambitious Athenian foreign policy. The precise details of his political career are unknown, but he seems to have been a member of the boule and possibly a trierarch. Hyperbolus was a frequent target of the authors of Old Comedy. The first to satirise him was supposedly Hermippus; Plato the comic poet and Eupolis wrote plays about him; and there are allusions to Hyperbolus in seven of Aristophanes' surviving plays, from Acharnians in 425 to The Frogs in 405 BC. By contrast, only a single "contemptuous" reference to Hyperbolus is found in Thucydides. In 416 or 415 BC, Hyperbolus proposed an ostracism, and was himself ostracised. In 412/411 BC he was murdered on Samos. According to Thucydides, the Athenian general Charminus was involved in the killing. Theopompus claims that Hyperbolus' body was stuffed into a wineskin and thrown into the sea; this may be derived from a comedy.
Остракизм
417 және 415 жылдар аралығында Гипербол остракизмге ұшырады. Плутархтың айтуынша, ол өзінің үш өмірбаянында остракизмді сипаттаған, Гипербол Никиас немесе Алькибиадты – Теофраст Алькибиадты немесе Фейаксты – остракизмге ұшыратуды ниеттенген; екі саясаткер өздерінің арадағы келіспеушіліктерді ұмытып, жақтастарын Гиперболды остракизмге тартуға дауыс беруге көндірді. Остракизмнің нақты күні белгісіз. Дәстүр бойынша Гипербол б.з.д. 417 жылы, өлтірілгенге дейін алты жыл бұрын елден қуылған деп есептелген. Бірақ, 1949 жылы А.Г. Вудхед заңға түзету ұсынғандығын көрсететін жазуды жаңартты, бұл оның 417 жылы остракизм болғаннан кейін де саяси аренада белсенді болғанын көрсетеді. Никия мен Алькибиад остракизмнің болуы мүмкін құрбандары болғандықтан, ол б.з.д. 415 жылдан кейін орын алмауы керек; демек, 416 немесе 415 жылдары ғана остракизм болуы мүмкін. П.Ж. Родс б.з.д. 415 жылға жақын уақыт сәл ықтимал деп санайды.
Sometime between the years 417 and 415 BC, Hyperbolus was ostracised. According to Plutarch, who described the ostracism in three of his Lives, the ostracism was proposed by Hyperbolus himself, intending to have either Nicias or Alcibiades – Theophrastus says Alcibiades or Phaeax – ostracised; the two politicians put aside their differences and persuaded their supporters to vote to ostracise Hyperbolus instead. The date of the ostracism is uncertain. It was traditionally thought that Hyperbolus was ostracised in 417 BC, six years before he was murdered. However, an inscription naming Hyperbolus as the proposer of an amendment to a law was restored in 1949 by A. G. Woodhead, which suggests that he was still active after an ostracism in 417 ought to have taken place. As Nicias and Alcibiades were potential victims of the ostracism, however, it cannot have taken place any later than 415 BC; 416 or 415 are thus the only possible years for the ostracism to have taken place. P. J. Rhodes suggests that 415 BC is slightly more likely.
Мұра
Гиперболдан кейін Афинада остракизм қайта қолданылмаған сияқты, бірақ бұл практика ресми түрде жойылған емес. Плутархтың сөзіне қарағанда, афиналықтар остракизмнің нәтижесіне соншалықты наразы болғандықтан, одан бас тартысқан. Дегенмен, Родос остракизмнің тым бұрыштап болғандықтан тоқтатылғанын, ал V ғасырдың соңынан бастап афиналықтар лауазым иелерін жауапқа тарту үшін нақтырақ әдістерді қолдана бастағанын айтады. Мысалы, б.з.д. 415 жыл, соңғы остракизм болған күні, граф параномон деп аталатын заңдық процестің қолданысқа енген алғашқы мерзімімен де сәйкес келеді.
Ostracism does not seem ever to have been used again in Athens after Hyperbolus, though the practice was never formally abolished. According to Plutarch, this was because the Athenians were so disgusted with the outcome of the ostracism that they abandoned the practice. Rhodes argues, however, that ostracism was in fact abandoned because it was too imprecise, and from the late fifth century the Athenians began to use more targeted methods for holding office holders to account. For instance, 415 BC, the probable date of the last ostracism, was also the earliest date a legal process known as graphe paranomon is known to have been in use.