Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрлері Amaranthus viridis - бұл ботаникалық Amaranthaceae тұқымдасының космополиттік түрі және әдетте арық амарант немесе жасыл амарант деп аталады.
Amaranthus viridis is a cosmopolitan species in the botanical family Amaranthaceae and is commonly known as slender amaranth or green amaranth.
Сипаттама
Amaranthus viridis - биіктігі 60-80 см болатын тік, ашық жасыл түстес бір жылдық шөп. Көптеген бұтақтар негізінен шығады, ал жапырақтары 36 см ұзындығы, 24 см ені, ұзындығы 5 см-дей ұзын сабақтары бар. Өсімдіктің біраз бұтақтары бар соңғы паниклілері және 3 сабағы бар шағын жасыл гүлдері бар.
Қолданылуы
Амарантус виридисті әлемнің көптеген жерлерінде пісірілген жасыл жеміс немесе көкөніс ретінде жейді. Солтүстік-шығыс Үндістанның Манипур штатында ол cheng kruk деп аталады; Оңтүстік Үндістанда, әсіресе Кералада көкөніс ретінде желеді, онда ол kuppacheera കുപ്പച്ചീര деп аталады. Бенгал тағамдарында кең таралған көкөніс, оны нота шақ ("шақ" - жапырақты көкөніс) деп атайды. Ол Одия асханасында саға ретінде, атап айтқанда, ауылдық жерлерде косила саға немесе марши саға ретінде қолданылатын өте кең таралған көкөніс. Африканың кейбір жерлерінде оны көкөніс ретінде де жейді. Дивехи тілінде массаагу деп аталатын бұл өсімдіктің жапырақтары ғасырлар бойы Мальдивтердегі тамақта, мысалы, мас хуни сияқты тағамдарда қолданылып келеді. Батыс Африкадағы йорубалар бұл өсімдікті Ewe Tete деп атайды және оны дәрілік және рухани мақсаттарда қолданады. 19 ғасырда А. виридус немесе жасыл амарант Австралияда тамақтанатын. 1889 жылы ботаник Джозеф Мейден былай деп жазды: "Ол шпинатқа өте жақсы орын алады, өйткені ол Сиднейде шпинатқа сатылған ақ қызылшаның көптеген жапырақтарынан әлдеқайда жоғары. Шпинатпен қатар, ол қызылша жапырақтары сияқты көрінеді, олар жас болған кезде Англияда қолданылады және өте жақсы. Бұл амарантусты шпинат сияқты пісіру керек, ал ол кеңінен танымал болған сайын, ол танымал болатыны сөзсіз, бірақ мұндай қарапайым арамшөппен ешқандай байланыс жасамауы керек деп санайтын адамдар арасында". Жасыл амаранттан жеуге болатын тұқымдар да бар, оларды тағам ретінде жеуге немесе бисквитке қолдануға болады. Тұқымдарды суға қайнатып, қамырды да жасауға болады. Басқа амаранттардан айырмашылығы, тұқымдарды саусақтың арасынан шауып алу оңай.
Тамақ
Жасыл амарант құрамында құрғақ салмақта 38% дейін ақуыз болуы мүмкін. Жапырақтарында және тұқымдарында лизин, маңызды амин қышқылы бар.