Кіріспе

Като Бонтес ван Бек (14 қараша 1920 – 5 тамыз 1943) – нацистік режимге қарсы күрескен неміс мүшесі.

Алғашқы жылдар

Катон Бремен қаласында дүниеге келді және үш баланың үлкені болды. Ол балалық шағы мен жастығын жақын маңдағы Фишерхуде суретшілер колониясында, өзінің ағасы Отто Модерсонның жанында өткізді. Оның ата-анасы, Голландияда туған құмырашы Ян Бонтес ван Бек (1899–1969) және биші әрі суретші Ольга Бонтес ван Бек (Брелинг; 1896–1995) балаларына өсіп келе жатқанда үлкен жеке тәуелсіздік берді. 1929 жылдан бастап Като Амстердамдағы неміс мектебіне оқуға барып, 1937 жылы Глостерширдегі Винчкомб қаласында ау-пар болып жұмыс істеді. Көптеген адамдардан өзгеше, Като неміс қыздары лигасына (Bund Deutscher Mädel, BDM) мүше болған жоқ.

Қарсылық іс-әрекеттері

Ван Бектің нацистерге қарсы белсенді қызметі 1941 жылдың күзінде Либертас Шульце Бойзенмен танысқаннан кейін «Қызыл оркестр» қарсылық ұйымында басталды.

Тұтқындау

Қарсылық тобының жойылған кезінде ван Бик 1942 жылдың 20 қыркүйегінде Берлиндегі әкесінің керамика шеберханасында Гестапо агенттерімен тұтқындалды. 1943 жылдың 18 қаңтарында ол Райхскригсгерхт әскери сотында "жоғары мемлекеттік қылмыс жасауға қатысуға көмектескен" деп танылды және өлім жазасына кесілді. 22 жастағы оның жазасын жеңілдету туралы өтініші Адольф Гитлердің өзі тарапынан қабылданбады, бірақ соттың өзі жазаны тоқтатуды ұсынған болатын. Ол 1943 жылдың 5 тамызында Берлиндегі Плоццензее түрмесінде гильотинаға алынды. Оның соңғы қабір орны белгісіз. Катоның кіші қарындасы Миетже нацистік қуғын-сүргіннен құтылып, 2012 жылы қайтыс болғанға дейін Фишерхудеде өмір сүрді. Катоның анасының қызының өлім жазасын жоюға жасаған әрекеттері ондаған жылдар бойы нәтижесіз болды. Бұл сот үкімі 1999 жылы, Катоның анасы қайтыс болғаннан кейін төрт жыл өткен соң ғана қайта қарастырылды.

Құрметтер

Ахим қаласындағы гимназиялық орта мектеп 1991 жылдан бері Като Бонтес ван Бек гимназиясы деп аталады. Жақын орналасқан Фишерхудеде де оның есімімен көше аталған, сондай-ақ оның жайлы түсіндірме тақта орнатылған. Бұл екі орын да Верден ауданында. Бремен, Лейпциг және Мельдорф қалаларында да оның құрметіне көшелер мен қоғамдық алаңдар аталған.