Кіріспе
Осаму Тезуканың мангасы Будда (ブッダ) - Осаму Тезуканың мангасы. Бұл Буддизмнің негізін қалаушы Гаутама Будданың өмірін түсіндіру. Сыншылардан жоғары баға алған бұл серияны көбінесе Будданың өмірін бейнелеу үшін бейнелеу ретінде қарастырады. Бұл серияның өзі Будданың өмірі туралы білім алу үшін жас адамдар мен жасөспірімдер үшін будда ғибадатханаларында негізгі мәтінге айналды. Сериал 1972 жылдың қыркүйегінде басталып, 1983 жылдың желтоқсанында аяқталды, бұл Тедзуканың соңғы эпикалық мангаларының бірі болды. "Будда" журналының таралымы 20 миллионнан аса данаға жетіп, 2004 және 2005 жылдары Айснер сыйлығын жеңіп алды. Жапон және ағылшын тілдерінде оқу тәсілдерінің айырмашылығына байланысты Vertical Inc. баспасының америкалық томдары Тедзуканың түпнұсқалық шығармаларының айна бейнелері ретінде ұсынылады, сондықтан оларды оңнан солға емес, солдан оңға қарай оқуға болады. Манга аяқталғаннан кейін үш он жылға жуық уақыт өткен соң, 2011 жылы аниме фильмінің бейімделуі жарық көрді. 2014 жылы екінші фильм жарық көрді.
Buddha (ブッダ) is a manga drawn by Osamu Tezuka and is Tezuka's unique interpretation of the life of Gautama Buddha, the founder of Buddhism. The critically acclaimed series is often referred to as a visually explicit yet humorous and thought provoking portrayal of the Buddha's life; the series itself has become a staple text in Buddhist temples for young adults and teens to learn about the Buddha's life. The series began in September 1972 and ended in December 1983, as one of Tezuka's last epic manga works. Buddha has over 20 million copies in circulation and won Eisner Awards in 2004 and 2005. Due to differences between the ways in which Japanese and English are read, the American volumes published by Vertical Inc. are presented as mirror images of Tezuka's original work so they can be read from left to right, rather than from right to left. Nearly three decades after the manga was completed, an anime film adaptation was released in 2011. A second film was released in 2014.
Сюжет
Ежелгі Үндістанда көптеген адамдардың өмірі құрғақшылық, ашаршылық, тұрақты соғыс және касталық жүйедегі әділетсіздіктермен күресуде. Көптеген бақытсыз жандардың өзара байланысқан өмірі жас ханзада Сиддхартханың дүниеге келуінен басталады. Ол рухани саяхатқа шығады және "Ағартылған" Гаутама Буддаға айналады және осы үмітсіз дәуірде адамдардың рухани қайта туылуын қамтамасыз етуге тырысады.
Кейіпкерлер
Сиддхартха Гаутама (Сакиямуни Будда): Будда сериясының басты кейіпкері және Шакия тайпасының ханзадасы. Ол 1-кітаптың ортасында дүниеге келеді, оның туғаннан кейін көп ұзамай анасы қайтыс болады. Бірінші кітапта Сиддхартханың болашағын бейнелейтін белгілер туралы айтылады. 2-кітапта ол - принстің артықшылықты өмірінен шаршаған бала. Кітаптың соңында ол сарайдан кетіп, монах болады. 3-кітапта ол - күресіп жүрген монах. 4-кітапта Будда Урувела орманында көптеген сынақтардан кейін ағартушылыққа қол жеткізеді. Ол шәкірттерін үйретуді және 8-кітапта өлгенге дейін басқаларды рухландыруды жалғастырады. Чарап:Шудара тапының төменгі тобынан шыққан, өзі үшін жақсы өмір сүруді шешкен ойдан шығарылған кейіпкер. Белгілі бір Косалан генералдың өмірін құтқарып, Чарапқа Кшатрия жауынгерінің жетім баласы деген сеніммен, оны өз баласы ретінде асырап алады. Өскеннен кейін, Чепраның шынайы мұрасы анасы пайда болған кезде ашылады, нәтижесінде Чепра үшін қақтығыс туындайды. Шапра өз кастасының шындықты ашқаннан кейін онымен бірге қашуға шешім қабылдайды және екеуін Косалан сарбаздары өлтіреді. Принцесса Яшодара: Сиддхартханы жақсы көрген және оның туысы болған әдемі ханшайым. Ол қызға өз еркіне қарсы үйленді, олардың Рахула есімді ұлы болды. Сиддхартха Рахула дүниеге келген күні кетіп қалды. Бандака: 1-ші және 2-ші кітаптарда кездесетін менмен садақшы. Ол Яшодараға ғашық болып, Буддамен оның қолы үшін шайқасқан. Будда ағарту жолын іздеп кеткеннен кейін Бандака Будданың әкесіне оны Шакянның мұрагері етіп тағайындауға көндірді, бірақ Яшодараны өзіне тарта алмады. Содан кейін ол өзінің әйелі ретінде ақсүйек абыройлы әйелді алып, Девадаттаны туып, кейін Косалан әскеріне қарсы соғысқанда қаза табады. Прасеннажит: Косаланың билеушісі. Ол Капилавастундық құлға үйленді, оны кшатрия деп алдады, ақиқатты білгеннен кейін Капилавастунды басып алды. Ол ұлы Вирудхаканың Капилавацуды босатуына қарсылық білдіргенде, Вирудхака әкесі билікке ақыл-ой жағынан жарамсыз деп, оны түрмеге қамап қояды. Ұяшығында Прасентнажит Будда ұлын босатуға көндіргенше, физикалық және психикалық жағынан әлсірейді. Көп ұзамай ол жалқау кедейге айналып, қайтыс болады. Вирудхака: Пресентнажиттің ұлы. Анасының шынайы тап екенін білгеннен кейін, ол оны құлдың бөлмесіне шығарып тастайды, кейіннен оны басқа құлдармен бірге өлтіруге бұйырады. Әкесін алдаған үшін Вирудхака Будданың тайпасын бірте-бірте жоюды бастайды, сонда Будда оған өзінің барлық жетістіктері оның бұрыннан сезінген азаптарын ұлғайту екенін көрсетеді. Кейде оны маңдайына орнатылған лазуритқа байланысты Кристалл ханзада деп атайды. Бимбисара: Асаджи пайғамбарлық еткен Магадханың патшасы өз ұлынан өлтіріледі. Бұл Бимбисараны өмір бойы мазалайды. Девадаттаның есірткісінен мазаланған Бимбисараны оның ұлы Аджасаттту құлатып, Будданы өлтіруге тырысқан үшін ұлын түрмеге қамап қойған мұнараға қамап қояды. Өлім аузында жатқанда, Бимбисара Буддаға тағы бір рет кездеседі және Буддадан ұлын құтқаруды сұрайды. Соңғы сағаттарында ол ұлына көбірек сүйіспеншілік көрсетпегені үшін өкініп, оның орнына пайғамбарлық бойынша ұлы оны өлтіреді деген параноямен жеді. Принц Аджатасаттту: 6-шы кітапта Будданы жебемен атып өлтіргені үшін тұтқындалған Бимбисараның ұлы. Ол көкк көзді сары түсті құл Юделкаға ғашық болады және ол өлтірілгенде әкесіне кек алуға ант береді. Ажатасаттт Девадаттаның көмегімен әкесімен шайқасады. Күнәсі оның қатерлі ісігіне себеп болады, оны Будда емдейді. Бұл кезде Будда оның тұңғыш рет күлімсіреп тұрғанын көріп, "Құдай адамның жүрегінде" деп айтады. Татта: "Парья" қаламгерлік ұрпағы, оның мәртебесі құл кастасынан төмен. Бала кезінде Тәтті табиғатпен тығыз қарым-қатынаста болады және жануарларды иеленуге ерекше қабілеті бар, бұл брахман Нарадттаның үлкен пайдасын тигізеді. 1-ші томда, құл Чапрамен достық қарым-қатынас құрғаннан кейін, оның анасы мен әпкесі Косаланың ашулы әскерлері өлтіреді. Косаланың сарбаздары Чапра мен "Мамаларды" өлтіргеннен кейін, Татта Косала патшалығына кек алуға ант береді. Өсе келе, Татта қарақшы болады және оның кек алу жоспары - қорғалған бала Сиддхартхаға сыртқы әлемді көрсету, ол патша болған кезде Косаланы жеңуге көндіруге үміттену. 3-кітапта ол бандит болудан бас тартуға келіседі. 5-кітапта ол Будданың жай шәкірті болады, монах болуға дайын емес, өйткені бұл оның шашын кесуді білдіреді. Будданың оны басқаша сендіруге тырысқанына қарам�...
Тақырыптар
Pratītyasamutpāda: Өмірдің өзара байланысы ең алдымен, Асита ұстазының, Госаланың, жануарлар құтқарып қалған оқиғасында көрініс табады. Әңгімеде бір қоян өз өмірін сақтап қалу үшін өзін өртеп жібереді. Кейіннен Асажи де өзін аштықтан өлген қасқырлар тобына құрбан етеді. Өте ұзақ өмір: Әңгіме бойы кейіпкерлер көптеген жоғары-төменді кезеңдерді бастан кешіреді. Патшалар өз ұлдарымен тұтқындалады, кісі өлтірушілер қасиетті адамдарға айналады, көптеген кейіпкерлер өледі, бұл өмірдің ұдайы емес екендігін көрсетеді.
Атаулар тізімі
Капилавасту: Принц Сиддхартха (болашақтағы Будда) үйден қашады. Төрт кездесу: Сиддхартха өзінің мұрасын қабылдамайды. Девадатта: Сиддхартха, Дипа және Ассаджимен бірге обадан зардап шеккен қалаға барады. Урувела орманы: Будда Урувела орманына барады, одан ары ағарту күтеді. Елендер паркі: Будданың құдайлық қасиеттері сыналады, ол соғысты болдырмауға тырысады. Ананда: Будда өзінің мәңгілік жауы Марадан билік алған Анандамен бетпе-бет келеді. Принц Ажатасаттту: Девадатта өзінің қамқорлығымен принц Ажатасатттумен билікке аш молшылықты монахқа айналады. Джетавана: Будда соңғы деміне дейін тәлім беріп, Нирвананы табады.
Аниме фильмдері
2009 жылы "Тедзука Осаму но Будда Акай Сабакю Йо!" атты анимациялық фильм түсірілді. Уцукушику (ағылшынша атағы: Будда: Ұлы кету) жарияланды. Фильмнің режиссері Кодзо Моришита, продюсері - Тедзука Продакшнс, анимациясын - Тоэй Анимация, таратуын - Тоэй Компани және Warner Bros. Pictures. Фильм 2011 жылы 28 мамырда Жодо Шиншу сектасының негізін қалаушы Шинран Шониннің 750 жылдығын атап өту кезінде жарық көрді. X Japan рок-тобы "Scarlet Love Song" атты әнді орындады, оны Моришитаның өтініші бойынша топ жетекшісі Йошики жазған. Екінші фильм, Будда 2: Тедзука Осаму но Будда ~Оваринаки Таби~ (BUDDHA2 手塚治虫のブッダ 終りなき旅), 2014 жылы 8 ақпанда жарық көрді. Аюми Хамасаки "Кюнио Таго" жазған және Юта Накано аранжировкалаған "Pray" әнін фильмнің негізгі әні ретінде жазды. 14-ші Далай-лама 2014 жылдың 18 қаңтарында Токио MX телеарнасының арнайы бағдарламасында өзінің мақұлдауын білдірді. Жапонияда премьерасы болатын фильмді көргеннен кейін ол: "Бұл фильм арқылы Будда әлеміне кеңінен тарағандықтан мен өте ризамын", - деді. Бастапқыда үш фильмнен тұратын серия жоспарланған болатын. Алайда үшінші фильмнің түсірілімі қаржылай себептермен тоқтатылды.
Қабылдау
Бұдданың 20 миллионнан астам данасы таратылуда. Ол сондай-ақ 2004 және 2005 жылдардағы Харви сыйлықтарының шетелдік материалдарының үздік американдық нұсқасы сыйлығын жеңіп алды. Фильм 2012 жылы Жапон академиясының "Жыл анимациясы" сыйлығына ұсынылды.