Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Маасттуннелі – Нидерландының Роттердам қаласында орналасқан, Ниуэ Маас өзенінің жағалауларын байланыстыратын туннель. Күн сайын шамамен 75 000 автокөлік және көптеген велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер туннельді пайдаланады, бұл Маасттуннелін Роттердамның жол желісінің маңызды бөлігіне айналдырады. Құрылысы 1937 жылы басталып, 1942 жылы аяқталды. Ресми ашылу рәсімі болған жоқ, бірақ голландтар нацистердің қатысуынсыз құпия түрде бейресми ашылу рәсімін өткізді. Туннельді салуға дейін жылдар бойы қызу талқылаулар жүргізілді. Ниуэ Маас өзенінің екі жағалауы арасында жаңа тұрақты байланыстың қажеттігіне келісім болғанымен, бұл көпір немесе туннель болуы керек деген мәселеде келісімге келе алмады. Көпір Еуропадағы ең ірі Роттердам портынан кемелердің өтуіне кедергі келтірмеу үшін тым биік болуы керек болғандықтан, туннель салу қаржылық тұрғыдан тиімдірек болып көрінді. Маасттуннелі суға батыру әдісімен салынды. Маасттуннелінің бөліктері құрғақ докта дайындалып, содан кейін өзен төрінде қазылған арнаға сүңгітілді. Осы технология Маасттуннелінен кейін көптеген голланд туннельдерінде қолданылды. Маасттуннелі – осы әдіспен салынған әлемдегі алғашқы тіктөртбұрышты су асты туннелі. Бұрынғы туннельдердің барлығы дөңгелек пішіндес болған. Туннельдің тоғыз бөлігінің әрқайсысының ұзындығы 60 метрден астам, биіктігі 9 метр, ені 25 метр. Олардың ішінде екі параллель құбыр моторлы көліктер үшін, ал олардың қасында тік орналасқан екі құбыр бар – біреуі велосипедшілер мен мопедшілерге, екіншісі жаяу жүргіншілерге арналған. Велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер эскалатормен көтеріледі және түседі, ағаш эскалаторлар велосипедтерге арналған. Туннельге екі лифт арқылы да кіруге болады (әр жағында бір-бір), олар көбінесе ауыр жүк велосипедтері мен мопедтер үшін пайдаланылады, бірақ кез келген адам қолдана алады. Бір кезде туннельдегі ауа сапасын тексеру үшін желдету ғимаратының бірінде зертхана болған. Маасттуннелі 1942 жылдың 14 ақпанында ашылды және Нидерландыдағы алғашқы автомобиль туннелі атанды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін троллейбустардың өтуі үшін жоғары кернеулі сымдар орнатылды. Екі автобус осы сынақ сапарларға дайын болғанымен, Роттердамдағы қоғамдық көлік жүйесінде пайдаланылмады, себебі жоғары кернеулі сымдар туннельден алынып, бомбалау кезінде қираған Роттердам трамвай желісінің жоғары кернеулі сымдарын жөндеуге қолданылды. 1944 жылы неміс басқыншылары туннельге жарылғыш заттарды орналастырып, қажет болған жағдайда оны жаруға дайындық жасады. Маасттуннелінің ұзындығы 1373 метр (кіру жолдарымен қоса). Жер асты бөлігінің ұзындығы 1070 метр. Туннельдің ең төменгі нүктесі теңіз деңгейінен шамамен 20 метр төменде жатыр. Жер үстінде туннельдің орналасқан жерін өзеннің екі жағындағы ерекше желдету ғимараттарынан тануға болады. Оны жақын маңдағы Euromast мұнарасынан да көруге болады.
The Maastunnel is a tunnel in Rotterdam, the Netherlands, connecting the banks of the Nieuwe Maas. About 75,000 motor vehicles and a large number of cyclists and pedestrians use the tunnel daily, making the Maastunnel an important part of Rotterdam's road network. Building commenced in 1937 and finished in 1942. There was no official opening ceremony, but the Dutch held an unofficial opening ceremony in secret without Nazi participation. Construction of the tunnel was preceded by years of animated discussions. Although there was agreement as to the need for a new permanent connection between the two banks of the Nieuwe Maas, there was lack of agreement as to whether it should be a bridge or a tunnel. A tunnel proved to be more attractive financially than a bridge, largely because of the great height a bridge would have needed to avoid hindering the passage of ships from the port of Rotterdam, the largest port in Europe. The Maastunnel was built using the sunken tube or immersed tube method. Separate parts of the Maastunnel were built elsewhere in a dry dock, and then floated into place and sunk into a trench dug in the river bottom, a technique used in many other Dutch tunnels after the Maastunnel. The Maastunnel was the world's first rectangular shaped underwater tunnel built in this way. Earlier tunnels were all of a circular design. Each of the nine parts of the tunnel has a length of over 60 metres, a height of 9 metres and a width of 25 metres. They contain two side by side tubes for motorised traffic, and, beside those, two vertically stacked tubes, one for cyclists and moped riders and the other for pedestrians. Cyclist and pedestrian access is by escalator, the wooden escalators are sized to fit bicycles. The tunnel can also be accessed via two elevators (one on each side) this is mostly used for heavier cargo bikes and mopeds, but accessible to anyone. At one time there was a laboratory in one of the ventilation buildings to examine the air quality in the tunnel. The Maastunnel was opened to the public on 14 February 1942 and was the first car tunnel in the Netherlands. At the end of the Second World War overhead lines were installed to allow for the passage of trolleybuses. Although two buses were ready for these experimental rides, they were never used for public transportation in Rotterdam, as the overhead lines were removed from the tunnel and used to repair the Rotterdam tramway network overhead lines which had been destroyed during the bombing. In 1944 the German invaders placed explosives in the tunnel so they could destroy it at a moment's notice. The length of the Maastunnel is 1373 metres (including access roads). The underground part is 1070 metres long. The lowest point of the tunnel is approximately 20 meters below sealevel. Above ground, the tunnel's location can be recognized by its characteristic ventilation buildings on both sides of the river. It can be seen from the nearby Euromast tower as well.