Кіріспе

Болгар жазушысы (1914–1983)

Павел Вежинов (9 қараша 1914 – 2 желтоқсан 1983), шын аты Никола Дельчев Гугов, болгар романисі және сценарийшісі, әлеуметтік және этикалық мәселелерге ден қойған және фантастика элементтерін көркем шығармаларында қолданған болгар авторларының алғашқыларының бірі. Вежинов "Бариерата" (1976) және "Түнде ақ аттармен" (Нощем с белите коне) (1975) романдарымен, сондай-ақ "Үш резервист" (Тримата от запаса) (1971) болгар фильмінің сценарийімен танымал.

Өмір

Павел Вежинов 1914 жылдың 9 қарашасында София қаласында дүниеге келген. 1930 жылдардың басында ол бірнеше журналдарда жариялаған, оның ішінде Жупел (Күкірт), РЛФ (RLF), Щит (Қалқан) және Изкуство и критика (Өнер және сын). 1938-1944 жылдары София университетінде философияны оқыды. 1938 жылы ол өзінің алғашқы әңгімелер жинағын – Улица без паваж (Тротуарсыз көше), ал 1943 жылы – Дни и вечери (Күндер мен кештер) жинағын жариялады. 1944 жылы Болгария Коммунистік партиясына қосылды. 1944 жылдан бастап Вежинов Екінші дүниежүзілік соғысқа соғыс тілшісі және Фронтовак (Фронтовик) журналының бас редакторы ретінде қатысты. Кейіннен ол Златан (Златан) және Втора рота (Екінші рота, бірнеше рет қайта басылған) сияқты әңгімелерінде соғыс тәжірибесін пайдаланды. 1950 және 1951 жылдары ол соғыс оқиғалары үшін Димитров атындағы сыйлықпен марапатталды. 1947-1951 жылдары Павел Вежинов "Стершел" сатирикалық журналының бас редактордың орынбасары, ал 1951 жылдан бастап "Септември" журналының бас редакторы болды. 1954 жылдан 1972 жылға дейін Българска кинематография (Болгария кинематографиясы) ұйымында алдымен сценарийші, кейіннен бас директордың орынбасары болып жұмыс істеді. 1972 жылы ол bg (Қазіргі заман) журналының бас редакторы және Болгария жазушылар одағы басқару кеңесі бюросының мүшесі болды. 1950-1960 жылдары ол бірнеше детективтік әңгімелер мен романдар жариялады, мысалы Следите остават (Іздер қалады, 1954), Произшествие на тихата улица (Тыныш көшенің оқиғасы, 1960), Човекът в сянка (Көлеңкедегі адам, 1965), Прилепите летят нощем (Түнде жарыстар ұшады, 1969), сондай-ақ болгар спортшыларының Олимпиада ойындарындағы саяхаттары туралы жазды: Знамена по стадионите (Стадиондағы тулар, 1950), На Олимпиада в Хелзенки (Хельсинкидегі Олимпиада, 1953) және До Мелбълн по въздух и море (Әуе және теңіз арқылы Мельбурнға, 1957). Ол бокс секциясының бас офицері қызметін атқарды. Ол болгар авторларының бірі болып, өзінің шығармаларында ойдан шығарылған әңгімелерді мысал немесе метафора ретінде пайдаланды. 1956 жылы "Историята на едно привидение" (Бір шайтанның тарихы) атты сатирикалық әңгімесін, ал 1965 жылы "Сините пеперуди" (Көк көбелектер) және "Моят пръв ден" (Менің алғашқы күнім) әңгімелерін жазды. 1973 жылы "Гибелта на Аякс" (Аякс өлімі) романын жариялады. 1963 жылы "Момчето с цигулката" (Скрипкамен жігіт) атты әңгімелер жинағы жарық көрді және ол қазіргі заманғы өмірдің моральдық және этикалық мәселелеріне ден қоя бастаған кезде оның жазуына жаңа бағыт берді: "Дъх на бадеми" (Бадемнің иісі, 1966), "Звездите над нас" (Біздің үстіміздегі жұлдыздар, 1966) және "Малките приключения" (Шағын оқиғалар) жарық көрді. "Нощем с белите коне" (Ақ аттармен түн, 1975) романы алғаш рет "Септември" әдеби журналында жарық көрді. 1976 жылы "Бариерата" (Төсек, 1976) кітабы жарық көрді, ол үшін тағы бір Димитров сыйлығын алды. Соңындағы бірнеше жыл әрқайсысы жаңа шығармалармен ерекшеленді: "Белият гущер" (Ақ кесіртке, 1977), "Синият камък" (Көк тас, 1977), "Езерното момче" (Көл жігіті, 1979). Оның соңғы аяқталған романы – "Везни" (Таразы, 1982), онда автор философиялық және психологиялық проблемалар мен адам өмірінің күрделілігі туралы ойларын жалғастырды. Оның соңғы әңгімесі "Дълъг летен ден" (Ұзын жазғы күн) "Съвременник" журналында (3-том, 1983 ж.) жарияланды, ол қайтыс болғаннан аз уақыт бұрын. Вежинов 1983 жылдың 20 желтоқсанында күрт қайтыс болды.

Ағылшын тіліне аударылған шығармалары

"Скрипкалы бала". София, "Шетел тілдері" баспасы, (1965). Жағалаудан шалқап. (Марджори Поярлиова редакторы. Грегор Павлов аудармасы): София, "Шетел тілдері" баспасы, (1967).