Кіріспе

Англия ақсұлтаны Генри Алгернон Перси, Нортумберлендтің 5-ші графы, КГ (1477 жылғы 13 қаңтар – 1527 жылғы 19 мамыр) – ағылшын ақсұлтаны және Генрих VII мен Генрих VIII корольдерінің сарайларының мүшесі.

Шығу тегі

Перси – Генри Персидің, 4-ші Нортумберленд графының, оның әйелі Мод Герберттің, 1-ші Пемброк графы Уильям Герберттің (1423–1469) қызы болған ұлы еді. Аллан Перси оның кіші інісі. Оның қарындасы Элеонора Перси еді, оның күйеуі Генрих VIII-нің бұйрығымен мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен басы кесілді.

Мансап

Генри Алгернон Персиге жақсы қаралып, король Генрих VII-нің сарайында тәрбиеленді, ал оның әпкелерінің некелері мұқият келіссөздер арқылы шешілді. 1489 жылдың 21 қарашасында ол KB орденінің иегері аталды, дәл сол кезде Артур Уэльс ханзадасы болып жарияланды. 1489 жылдың 28 сәуірінде Генри Алгернон Перси әкесі Генрих Персидің орнын басып, 5-ші Нортумберленд графы болды. Нортумберленд 1492 жылы Этапл келісімінің қорытындылануында король Генрих VII-ге қатысты, сондай-ақ 1494 жылы ханзада Генрих KB орденінің иегері аталған салтанатты шараға белсенді қатысты. 1495 жылы ол Гартер орденінің рыцары болды. 1497 жылы ол Корнуолл бүлікшілеріне қарсы корольдік армияда қызмет етті және Блэкхит шайқасына қатысты; 1498 жылдың 14 мамырында ол жерлерінің ливреясын алды және өзінің әртүрлі қамалдары мен иеліктерін басқаруға кірісті. Нортумберлендтің мәртебесі қаншалықты жоғары болғанын 1770 жылы Дромор епископы Томас Персинің Нортумберленд герцогының қолындағы қолжазбадан (шамамен 1512 жылы басталған) құрастырылған Нортумберленд үй шаруашылығы кітабы көрсетіп тұр. Оның жылдық кірісі шамамен 2300 фунт стерлинг сомасында болды, бұл оның сыйлық ретінде алған ақшасын қамтымайды. Ол қызметшілері мен ізбасарларына жылына 1500 фунттан кем емес жұмсады, ал қалған қаражаты сарайға сапарлар сияқты барлық шығындарды жабуға және оның өмір салты ерекше түрде сәнді болғандықтан, ол тез қарызға батты. 1500 жылы Нортумберленд король Генрих VII мен эрцгерцог Филипптің кездесуіне қатысты. 1501 жылы ол Кнаресборо қамалының констеблі, Кнаресборо лордтығының басқарушысы және Кнаресборо орманның бас орманшысы болып тағайындалды. 1502 жылдың 1 сәуірінде ол Лондон үшін оер және терминатор комиссары болды; ол сондай-ақ әртүрлі округтердегі тыныштық комиссиясында тұрақты түрде болды. Нортумберленд 1503 жылдың 30 маусымында Шотландияға қарайғы шығыс шекарасының бақылаушысы болып тағайындалды, ал оның алғашқы міндеттерінің бірі - Шотландия королі Джеймс IV-ке бару үшін Шотландияға қарай принцесса Маргаретті сүйемелдеу болды. Оның сәнді киімі мен көптеген қызметшілері принцессаға ұнады делінеді. Нортумберленд король Генрих VII-нің өлімінен аз уақыт бұрын оның наразылығын тудырғандай көрінеді. Патшалық рұқсатысыз ол Джон Хейстингс, 11-ші барон Хейстингстің қызы және мұрагері Элизабет Хейстингстің қамқорлығы мен некесінен бас тарды және оған 10 000 фунт стерлинг айыппұл салынды. 1509 жылы Генрих VIII патша болғанға дейін ол соманың жартысын төлеп үлкерді. Жаңа король 1510 жылдың 21 наурызында борыштың қалған бөлігін жойды. 1512 жылдың 4 ақпанында ол Гаскониядан және теңізден тыс жерлерден келген петицияларды қарады. 1511-1512 жылдары Нортумберленд үй шаруашылығы кітабы (графтың үй шаруашылығын басқарудың егжей-тегжейлі тізімі) құрастырылды. Ол негізінен Йоркширдегі Леконфилд және Вреслдегі резиденцияларға қатысты және әртүрлі қызметшілер туралы мәліметтер берді. Бұл - патшалық емес үй шаруашылығынан сақталған сияқты жазбалардың аз санынан бірі. Нортумберленд 1513 жылғы соғыста үлкен жасақпен қатар, үлкен капитан ретінде қызмет етті. Каледен ол Теруан қамалына барды және шпорлар шайқасында ол "жауын шашып, алға ұмтылғандарға" Нортумберлендтің жеңіл саптардағы әскерлеріне басшылық етті. Келесі жылы ол әртүрлі округтердегі әскери комиссар болды. Томас Вулси билікке келген сайын, үлкен абыройлы ақсүйектер бірінен соң бірі оның үстемдігіне мойынсұнуға мәжбүр болды. Нортумберленд Уилл Хаттидің кеңесі бойынша 1521 жылы опасыздық үшін жазаланған Букингемнің 3-ші герцогы Эдвард Стаффордпен тым жақын қарым-қатынаста болды деген күдік туды. Патшаның қамқорлыққа қатысты құқықтарына араласып отыр деген айыппен 1516 жылы Флит түрмесіне тасталды, мүмкін, Вулси оны босатудың құрметіне ие болуы үшін. Ол Жұлдыз палатасының сотында тергеуден өтті және көп ұзамай босатылды. Нортумберленд Джордж Талботпен, Шрусберидің 4-ші графымен дос болды және олар 1516 жылы бірге паломниктік сапарға шығуды жоспарлады. Шрусбери қызын Букингемнің ұлына үйлендіруге асыққан, бірақ ақша мәселесі бойынша дауласқаннан кейін ата-аналар бұл одақты тоқтатты. Содан кейін, өте өкінішті жағдай, қыз Нортумберлендтің ұлы Лорд Персиге үйленуі керек болды. 1517 жылдың маусым айында Нортумберленд Шотландия королевасы Маргаретті Йорк қаласында күтіп алып, үйіне қайтаруы керек болды, бұл міндетті ол ақша тапшылығынан, күмәнсіз, өте теріс қабылдады, ал оның әйелі қатысудан босатылды. 1518 жылы ол Каледегі жер иелерінің бірі болды. 1519 жылы Вулси патшаға жазған хатында оның адалдығына күдік білдірді, бірақ ол Букингем герцогының тағдырынан құтылды және ол Алтын мата алаңында болды, онда ол тізімдердің төрешісі болды. 1517 жылы Нортумберленд Холдернесс құрметін алды. Ол 1522 жылдың мамырында императормен Генрихтің кездесуіне қатысты және жасалған келісімді ратификациялауға куә болды. Ол 1523 жылы Шотландияға қарайғы барлық шекараларды бақылаушы болып тағайындалуға ұсынылған, бірақ одан бас тартқан, және оның жалдамалы жұмысшылары оның бас тартуына наразылық білдірді деген қауесет тарады. Бірақ ол Генри Ховард, Саррей графы басшылық еткен кезде белсенді болып қала берді. 1523 жылы ол Шотландияға шабуыл жасады және лорд Дакр оның туында Йорктың крест кілтін, патшалық белгіні, соғыс үшін қолданғаны үшін жалған айыптады; ол оңай өзін ақтады. 1524 жылы ол қайтадан шекарада болды. 1525 жылы ол Солтүстік кеңесімен кейбір қиындықтарға тап болды, оның мүшесі болғаннан бастап 1522 жылдан бері; бірақ ол өзін ақтады және Генрих VIII-нің заңды ұлы Генрих Фитцрой граф титулын алған салтанатты шараға қатысты. Ол 1527 жылдың 19 мамырында Вреслде қайтыс болды және ол құлшынып салған киелі орында жерленді.

Неке және балалар

Нортумберленд Кэтрин Спенсерге (1542 жылы қайтыс болған) үйленді, ол Девон графтығының Кредитон ауданындағы Спенсер Комб иелігіндегі сэр Роберт Спенсердің қызы, оның әйелі Элеонора Бофорт, Ормонд графесі, Сомерсеттің 2-ші герцогы Эдмунд Бофорттың қызы (1406–1455), КГ. Кэтриннен үш ұл мен екі қыз дүниеге келді: Генри Перси, Нортумберлендтің 6-шы графы (1502–1537), үлкен ұлы және мұрагері. Сэр Томас Перси (шамамен 1504 – 2 маусым 1537), Грейс саяхатына қатысқандықтан өлім жазасына кесілді. Ол сэр Ричард Холландтың жесірі Элеонора Харботтлге үйленді. 15 қыркүйек 1562 жыл мен 27 қаңтар 1563 жыл аралығында Персидің келін қызы Мэри Холланд (16 қарашадан бұрын 1570 жылы қайтыс болған) Артур Поулға үйленді, бірақ олардан бала болған жоқ. Оның ұрпақтарының арасында Томас Перси, Нортумберлендтің 7-ші графы және Генри Перси, Нортумберлендтің 8-ші графы болды. Оның қызы Джоан Перси Эссекс графтығының Приттлвелл қаласының Артур Харрисқа үйленді және балалы болды. Сэр Ингельрам Перси (шамамен 1506–1538), ол Грейс саяхатына қатысқан. Ол Лондон мұнарасында түрмеде қайтыс болды. Оның Генри Темпестке үйленген заңсыз қызы Изабель болды. Леди Маргарет Перси (шамамен 1500/1502–1540), Генри Клиффордқа (1493–1542), КГ-ға (оның екінші әйелі ретінде) үйленді. Оның ескерткіштік бейнесі Камбрия графтығындағы Скиптон шіркеуінде сақталған. Мод Перси Уильям Конерс, 1-ші Барон Конерске үйленген болуы мүмкін, бірақ мұндай неке Конерстің шежіресінде тіркелмеген.

Өлім және жерлеу

Ол 1527 жылғы 19 мамырда Шығыс Йоркширдегі Вресселл қамалында қайтыс болды және Перси капелласындағы Беверли соборында жерленді, онда 1489 жылы қайтыс болған 4-ші графтың қабірінің жанында әсем қабір ескерткіші орналасқан. Капелла оның әкесі қайтыс болған шамамен сол кезде салынған. Солтүстік терезеде 4-ші графтың әйелі Мод Герберт (Беверлиде де жерленген) және сегіз баласы бейнеленген әйнек суреті болған. Бұл суретті сэр Уильям Дагдейл 1640-1641 жылдары өзінің "Ескерткіштер кітабына" салған. Сурет Беверлидің басқа суреттерімен бірге Ұлыбритания кітапханасында сақтаулы (MS Lansdowne 896, ff35-39). 5-ші графтың ескерткіші Wriothesley геральдикалық жинақтарының, «Қорымдарға қатысты жинақтар» бөлімі үшін жасалған, олар да Лондонның Ұлыбритания кітапханасында сақталады. [Генри Перси, Нортумберлендтің 5-ші графы мен оның әйелі Кэтрин (Спенсер) қабірінің суреті. MS. 45131, f.89v] [Бұл сурет Дж. Филлипс авторы болған «Беверли соборының құрылыс тарихы 1188-1736 жж. Әдемі біртекті жасалған» кітабында келтірілген, 242-бет.]

Бағалау

Нортумберленд талғамында зәулімдік танытты, және өз заманының ең бай магнаттарының бірі болғандықтан, өте ірі үй шаруашылығын ұстады және құрылыс салуды жақсы көретін. Лиланд Вресселлдегі кітапхана үшін жасалған әшекейлерді жоғары бағалады, оларды өзі ұйымдастырғаны болжамдалады. Ол әкесіне арналған жоқтау өлеңін жазған ақын Джон Скелтонды қолдады. Бұрын оның меншігінде болған қолжазба (Британ мұражайының тізімі. Биб. 18 D ii) көбінесе Лидгейттің өлеңдерінен тұрады.