Кіріспе

Американдық армия офицері (1979–2021)

Иэн Фишбек (19 қаңтар 1979 – 19 қараша 2021) – АҚШ армиясының офицері, 2005 жылдың 16 қыркүйегінде Аризона штатының сенаторы Джон Маккейнге жолдаған хатынан кейін танымал болды. Фишбек бұл хатында терроризмге қарсы жаһандық соғыс аясында ұсталып отырған тұтқындарға қатысты зорлық-зомбылықтың тоқтамауына алаңдаушылық білдірді. Оның хатын алғаннан кейін Маккейн, республикалық сенаторлар Джон Уорнер және Линдси Грэм бірлесіп Сенат заңына түзету ұсынды, ол Буш әкімшілігінің бұрынғы зорлықты қолдануға қатысты заңсыз мәлімдемелерін қарастыратын болды.

Ерте өмір

Фишбек 1979 жылғы 19 қаңтарда Детройт қаласында дүниеге келді, онда ол футбол командасында ойнады. Ол АҚШ Армиясында төрт рет жауынгерлік міндеттерді орындады, екі рет 82-ші әуе десанттық дивизиясымен және екі рет Бесінші арнайы күштер тобымен. 2013 жылы ол Джефф МакМаханмен бірлесіп Вест-Пойнт кадеттері мен Рутгерс университетінің философия студенттері үшін бірлескен философия семинарын ұйымдастырды. Ол Мичиган университетінің (Энн-Арбор) философия факультетінде Ph.D. студенті болды, салыстырмалы пропорционалдық және қажеттілік тұрғысынан мораль мен заңның байланысын зерттеді. 2021 жылы Фишбек «Әдіс және соғыс моралі» (ғылыми жетекшісі Элизабет С. Андерсон) тақырыбында Ph.D. диссертациясын қорғады. Конвенциялық емес соғыс жағдайында бұйрықтарға бағыну мен командалық жауапкершіліктің моральдық негіздерін зерттейтін пәнаралық ғалым ретінде, ол ұлттық қауіпсіздік және адам құқықтары, бұйрықтарға бағыну және моральдық құрылым, әскери күштің тиімді қолданылуы, сондай-ақ азаптаудың стратегиялық салдары тақырыптары бойынша талқылауларға қатысты. 2020 жылы Фулбрайт АҚШ ғалымдар бағдарламасы Фишбекке 2021 жылдың қаңтар-қазан айларында Швецияның Лунд қаласындағы Рауль Валленбергтің Адам құқықтары және гуманитарлық құқық институтында дәріс оқуға және зерттеу жүргізуге арналған Фулбрайт Лунд Халықаралық қоғамдық құқық бойынша ерекше орын берді. Алайда, психикалық денсаулығының нашарлауы көктемде оқуын жалғастыруына кедергі келтірді.

Кейінгі өмір және өлім

Ол Швециядан Ньюберриге оралған және отбасының айтуынша, депрессиямен күрескен. Оның әртүрлі психикалық денсаулық сақтау орталықтарында бірнеше рет жатқандығы туралы мәліметтерде нақты емес психотикалық бұзылу деген белгісіз диагноз көрсетілген. Таныстары, достары және отбасы мүшелері Фишбектің өте параноидалық екенін, АҚШ үкіметінің оны сырқат айтқандықтан іздеп жүр деген ойда болғанын айтады. Фишбек өмірінің соңғы айларында бірнеше мекемелер арасында ауысып отырды, себебі Мичиган штатындағы В.А.-ның оны тиісінше орналастыру және күтуге қажетті мүмкіндіктері болмады. Кейіннен Ардагерлер істері басқармасы оның өзіне қол жұмсау ниеті болмағанын және басқаларға қауіп төндірмейтінін анықтады. Иан Фишбек 2021 жылдың 19 қарашасында 42 жасында Мичиган штатының Бангор қаласындағы В.А.-ға қарасты емес күтім орталығында қайтыс болды. Оған түскенге дейін физикалық жағдайы өте жақсы болғанына қарамастан, отбасы мүшелері екі ай ішінде Фишбектің денсаулығының күрт нашарлағанын хабарлады. Медициналық жазбаларына сәйкес, оған көп мөлшерде дәрі тағайындалған, басқаша айтқанда, өлімінен он күн бұрын ересектерге арналған күтім үйіне, Cornerstone-ға ауыстырылғанға дейін бір рет сараптамадан өтті. Іс жөнелту деректеріне сәйкес, Cornerstone қызметкерлері оны дәрі-дәрмекпен емдеуді жалғастырды, әлеуметтік жұмыскерлер Фишбектің көмексіз қозғала алмайтынын немесе жағдайын өзгерте алмайтынын байқады. Фишбектің қайтысынан кейін Ардагерлер істері басқармасы сараптама жасады, онда оның өлімі "шизофрениямен жүрек тоқтауы" деп көрсетілді, бірақ жүрегінде көзге көрінетін немесе генетикалық аномалиялар жоқ еді. Бұл есепте Фишбекке тағайындалған дәрі-дәрмектер оның өліміне себеп болуы мүмкін деген мүмкіндік қарастырылды, бірақ ешқандай нақты шешім қабылданбады. Сараптамадан кейін жүргізілген ішкі және сыртқы тергеулер В.А.-ның Фишбектің олардың мекемелерінен ем алуға жасаған әрекеттерін көрсеткен құжаттарды жасыруға тырысқанын және кінәны Фишбектің өзіне тартуға ұмтылғанын көрсетті. Олар сондай-ақ кінәны мемлекеттік мекемелерге ауыстыруға тырысты, бірақ Cornerstone және Pathways екеуі де ПТСР және әскери қызметке байланысты мидың жарақаттануы салдарынан Фишбектің психикалық денсаулығының күрт нашарлауына себеп болуы мүмкін күрделі жағдайды шешуге жабдықталмағанын мәлімдеді. Оның естелік шарасына шамамен 100 адам қатысты, ол Мичиган штатының Ньюберри қаласындағы #74 американдық легиондық постта өтті.

Маккейнге хат

Иракта болған кезінде, бір жылдан астам уақыт бойы Fishback өзінің тікелей жоғары бағыныштыларына Фаллуджа ауданындағы Меркурий алдыңғы операциялық базасындағы тұтқындарға қатысты алаңдаушылықтарын білдірді, бірақ оған жауап берілмеді. 2005 жылы ол Маккейнге, әскери мәдениеттің тұтқындарды зорлауға жол беретіндей екенін түсіндіріп хат жазды. Осы хаттың нәтижесінде сенатор Маккейннің демеушілігімен және Сенаттың басым көпшілігінің екі партиялық қолдауымен (90-9 дауыспен) "Тұтқындармен қарым-қатынас заңы" қабылданды.