Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жау жауынгерлері үшін әскери соттар
Military courts for enemy combatants
АҚШ-тағы әскери трибуналдар – соғыс кезінде жау күштерінің мүшелерін сот арқылы соттауға арналған, қалыпты қылмыстық және азаматтық іс жүргізу шеңберінен тыс жұмыс істейтін әскери соттар. Төрешілер әскери шенеуніктер болып табылады және қазылардың рөлін атқарады. Әскери трибуналдар әскери соттардан өзгеше. Әскери трибунал – әскери билік ұсынған айыптамаларға негізделген, әскери билік тарапынан қудаланған, әскери шенеуніктермен сотталған және жау әскерінің мүшесіне үкім шығарылатын тергеу жүйесі. АҚШ соғыс немесе бүлік жарияланған кезде әскери сот жүйесіне сүйенудің орнына әскери трибуналдарды немесе комиссияларды пайдаланған. Соңғы кезде, төменде талқыланғандай, Джордж Буш әкімшілігі «заңсыз жау жауынгерлерін» соттау үшін әскери трибуналдарды пайдалануға тырысты, олардың көпшілігі шетелде тұтқындалып, Кубадағы Гуантанамо шығанағындағы әскери базадағы түрмеде ұсталып отыр.
Military tribunals in the United States are military courts designed to judicially try members of enemy forces during wartime, operating outside the scope of conventional criminal and civil proceedings. The judges are military officers and fulfill the role of jurors. Military tribunals are distinct from courts martial. A military tribunal is an inquisitorial system based on charges brought by military authorities, prosecuted by a military authority, judged by military officers, and sentenced by military officers against a member of an enemy army. The United States has made use of military tribunals or commissions, rather than rely on a court martial, within the military justice system, during times of declared war or rebellion. Most recently, as discussed below, the administration of George W. Bush sought to use military tribunals to try "unlawful enemy combatants", mostly individuals captured abroad and held at a prison camp at a military base at Guantánamo Bay, Cuba.
Құзыреті
Әскери сот немесе комиссия көбінесе жау әскерінің мүшелері болып табылатын, әскери қамауда ұсталған және соғыс заңдарын бұзды деген айып тағылған адамдарға қатысты сот билігін жүзеге асыратын сотты білдіреді. Ал, әскери соттар көбінесе тек өз әскерлерінің мүшелеріне ғана қатысты билік етеді. Әскери сот немесе комиссия әскери соттың ережелері мен тәртібін қолдануы мүмкін, бірақ мұндай жағдай көбінесе кездеспейді. Әскери трибуналдар, әдетте, азаматтық немесе қылмыстық заңдарды бұзды деп айыпталатын және азамат ретінде танылған адамдарға қатысты билік жүргізбейді. Дегенмен, әскери трибуналдар кейде белгілі бір мемлекеттің әскеріне қатысы болмаған, бірақ соғысқа қатысушы және соғыс заңдарын бұзды деген айып тағылған адамдарды соттау үшін пайдаланылады.
A military tribunal or commission is most usually used to refer to a court that asserts jurisdiction over persons who are members of an enemy army, are held in military custody, and are accused of a violation of the laws of war. In contrast, courts martial generally take jurisdiction over only members of their own military. A military tribunal or commission may still use the rules and procedures of a court martial, although that is not generally the case. Military tribunals also, generally speaking, do not assert jurisdiction over people who are acknowledged to be civilians who are alleged to have broken civil or criminal laws. However, military tribunals are sometimes used to try individuals not affiliated with a particular state's military who are nonetheless accused of being combatants and acting in violation of the laws of war.
Тарих
Генерал Джордж Вашингтон американдық революция кезінде әскери трибуналдарды қолданды, оның ішінде британдық майор Джон Андренің ісін қарап, оны шпиондық әрекеттері үшін өлім жазасына кесті. 1812 жылғы соғыс кезінде генерал (кейін президент) Эндрю Джексон да британдық тыңшыны соттау үшін комиссияны пайдаланды; «Соғыс кеңесі» деп аталған комиссиялар Мексика-Америка соғысында да қолданылды. Азаматтық соғыс кезінде болған Үнді соғыстары кезінде АҚШ-пен соғысқан үндістерді соттау үшін әскери трибуналдар қолданылды. 1862 жылғы Дакота соғысынан кейін өлім жазасына кесілген отыз сегіз адам әскери трибуналдың үкімімен сотталды. Линкольнге жасалған қастандыққа қатысқандар да 1865 жылдың көктемі мен жазында әскери комиссиямен сотталды. Осылайша сотталған ең танымал азаматтар демократ саясаткерлері Клемент Л. Валландигам, Ламбдин П. Миллиган және Бенджамин Гвинн Харрис болды. Барлығы кінәлі деп танылды, және Харрис Конгрестен шығарылды. Бұл трибуналдардың барлығы Жоғарғы Соттың Миллиган ісі бойынша шешімі шықпастан бұрын аяқталды. Азаматтардың ісін қарау үшін әскери трибуналдарды пайдалану көбінесе дау тудырды, себебі трибуналдар АҚШ-тағы қылмыстық сот жүйесіне тән емес, жалпыға ортақ құқыққа қайшы келетін әділдік формасын білдірді. Бұл жүйеде қазылар алқасымен сотталу, кінәсіздік презумпциясы, құпия куәліктерге тыйым салу және ашық сот отырыстарын өткізу қарастырылған. Азаматтық соғыс кезеңіндегі әскери трибуналдарды сынға салғандар оларды саяси құралға айналдырды деп айыптады, онда айыпталушының заңды сотқа жүгіну мүмкіндігі болмады, президентке шағымданудан басқа шара қолданылмады. АҚШ Жоғарғы Соты осымен келісіп, азаматтық соттар жұмыс істеп тұрған кез келген аймақта азаматтарды соттау үшін пайдаланылатын әскери трибуналдардың конституциялық емес екенін бірауыздан шешті (Ex parte Milligan, 1866). Испан-американ соғысынан кейін Филиппинде де әскери комиссиялар қолданылды. Олар белсенді соғыс аймағында соғыс қажеттілігі ретінде пайдаланылғандықтан, Миллиган шешіміне қайшы келмеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде президент Франклин Д. Рузвельт «Пасториус» операциясы аясында АҚШ-та шпиондық және саботаж жоспарлаған деген айыппен сегіз неміс тұтқынына қатысты әскери сот өткізуге бұйрық берді. Рузвельттің бұл шешіміне наразылық білдірілді, бірақ Ex parte Quirin (1942) ісінде қолдау тапты. Барлық сегіз айыпталушы кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. 1942 жылдың 8 тамызында алты адам Колумбия округінің түрмесінде электр орындығында өлім жазасына кесілді. Басқаларына қарсы куәлік берген екі адамның жазасы Рузвельттің бұйрығымен түрмеге ауыстырылды. 1948 жылы президент Гарри С. Трумэн оларды босатып, Германияның американдық оккупациялық аймағына депортациялады.
General George Washington used military tribunals during the American Revolution, including the prosecution of British Major John André, who was sentenced to death for spying and executed by hanging. Commissions were also used by General (and later President) Andrew Jackson during the War of 1812 to try a British spy; commissions, labeled "Councils of War," were also used in the Mexican–American War. Military tribunals were used to try Native Americans who fought the United States during those Indian Wars which occurred during the Civil War; the thirty eight people who were executed after the Dakota War of 1862 were sentenced by a military tribunal. The so called Lincoln conspirators were also tried by military commission in the spring and summer of 1865. The most prominent civilians tried in this way were Democratic politicians Clement L. Vallandigham, Lambdin P. Milligan, and Benjamin Gwinn Harris. All were convicted, and Harris was expelled from the Congress as a result. All of these tribunals were concluded prior to the Supreme Court's decision in Milligan. The use of military tribunals in cases of civilians was often controversial, as tribunals represented a form of justice alien to the common law, which governs criminal justice in the United States, and provides for trial by jury, the presumption of innocence, forbids secret evidence, and provides for public proceedings. Critics of the Civil War military tribunals charged that they had become a political weapon, for which the accused had no legal recourse to the regularly constituted courts, and no recourse whatsoever except through an appeal to the President. The U. S. Supreme Court agreed, and unanimously ruled that military tribunals used to try civilians in any jurisdiction where the civil courts were functioning were unconstitutional, with its decision in Ex parte Milligan (1866). Military commissions were also used in the Philippines in the aftermath of the Spanish–American War; as these were used in an active war zone as an expedient of war, they did not fall afoul of Milligan. During World War II, President Franklin D. Roosevelt ordered a military tribunal for eight German prisoners accused of espionage and planning sabotage in the United States as part of Operation Pastorius. Roosevelt's decision was challenged, but upheld, in Ex parte Quirin (1942). All eight of the accused were convicted and sentenced to death. Six were executed by electric chair at the District of Columbia jail on August 8, 1942. Two who had given evidence against the others had their sentences reduced by Roosevelt to prison terms. In 1948, they were released by President Harry S. Truman and deported to the American occupation zone of Germany.
Гуантанамо тұтқындарының әскери комиссиямен сотталуы
Гуантанамо түрмесінде қазіргі уақытта отырған әскери комиссиялар 2009 жылғы Әскери комиссиялар туралы заңмен басқарылады.
The currently convened military commissions at the Guantanamo Bay detention camp are governed by the Military Commissions Act of 2009.