Шропширдегі Темір көпір және Индустриялық революция мұрасы
The Iron Bridge
Темір көпір: Англиядағы Северен өзеніндегі әйгілі, әлемдегі бірінші құйма темірден салынған көпір. Индустриялық революция символы. Тарихы мен маңызы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шропшир, Англиядағы Северн өзенінің үстіндегі көпір
Шропширдегі көпір
Bridge across the River Severn in Shropshire, England
the bridge in Shropshire
Темір көпір – Англияның Шропшир қаласындағы Северн өзенін кесіп өтетін құйма темірден жасалған аркалы көпір. 1781 жылы ашылған бұл көпір әлемдегі алғашқы маңызды құйма темірден жасалған көпір. Оның сәттілігі құйма темірді құрылыс материалы ретінде кеңінен қолдануға түрткі болды, ал бүгінде көпір Өнеркәсіптік революцияның символы ретінде тойланады. Соңғы мұз дәуірінде мұздықтардың әсерінен пайда болған терең Ironbridge шатқалының географиялық ерекшелігі, көмір, темір кені, әк тас және отқа төзімді саз кен орындарының жер бетіне жақын орналасуына мүмкіндік берді, оларды оңай өндіруге болады, бірақ осы жерде өзеннен көпір салу қиын болды. Жағалаудың тұрақсыздығымен күресу және өзенде кеме жүруге қолайлы арнаны сақтау қажеттілігіне байланысты Томас Фарнолс Притчард бір ұзындықтағы темір көпірді ұсынды. Темірді пайдалану туралы бастапқы күмәндерден кейін, құрылыс 2 жылға созылды, ал темір жұмыстарына Абрахам Дарби III жауапты болды. Көпір Ironbridge шатқалынан өтеді, оның негізгі ұзындығы 30,48 метр, бұл қайықтардың астынан қауіпсіз өтуіне жеткілікті болады. 1934 жылы ол қорғалатын ескерткіш ретінде тағайындалып, автокөлік қозғалысы үшін жабылды. Көпір мемлекеттік меншікке берілгенге дейін 1950 жылға дейін жаяу жүргіншілерден жол ақысы алынды. Өмірінің көп бөлігінде нашар күйде болғаннан кейін, 20 ғасырдың соңғы жартысында жүргізілген кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары көпірді сақтап қалды. Көпір, оған іргелес орналасқан Ironbridge елді мекені және Ironbridge шатқалы ЮНЕСКО-ның Ironbridge Gorge Дүниежүзілік мұралық орны құрамына кіреді.
The Iron Bridge is a cast iron arch bridge that crosses the River Severn in Shropshire, England. Opened in 1781, it was the first major bridge in the world to be made of cast iron. Its success inspired the widespread use of cast iron as a structural material, and today the bridge is celebrated as a symbol of the Industrial Revolution. The geography of the deep Ironbridge Gorge, formed by glacial action during the last ice age, meant that there are industrially useful deposits of coal, iron ore, limestone and fire clay present near the surface where they are readily mined, but also that it was difficult to build a bridge across the river at this location. To cope with the instability of the banks and the need to maintain a navigable channel in the river, a single span iron bridge was proposed by Thomas Farnolls Pritchard. After initial uncertainty about the use of iron, construction took place over 2 years, with Abraham Darby III responsible for the ironwork. The bridge crosses the Ironbridge Gorge with a main span of 30.48 m, allowing sufficient clearance for boats to pass underneath. In 1934 it was designated a scheduled monument and closed to vehicular traffic. Tolls for pedestrians were collected until 1950, when the bridge was transferred into public ownership. After being in a poor state of repair for much of its life, extensive restoration works in the latter half of the 20th century have protected the bridge. The bridge, the adjacent settlement of Ironbridge and the Ironbridge Gorge form the UNESCO Ironbridge Gorge World Heritage Site.
Өмірбаян
Ironbridge Gorge соңғы мұз дәуірінің соңында Лапворт көлінің артығымен толып кетуі нәтижесінде пайда болды, бұл көмір, темір кені, отқа төзімді саз және әктас сияқты пайдалы қазбалардың жер бетіне жақын орналасуына әкеп соқты, оларды қазу оңай болды. Өзен көлік құралына мүмкіндік бергендіктен, аймақ жаңа өркендеп келе жатқан өнеркәсіптік революцияның маңызды орталығына айналды. 1709 жылы Абрахам Дарби I Коалбрукдейл көмірінен жасалған кокспен жергілікті темір кенін алғаш рет балқытты, ал келесі онжылдықтарда Шропшир жергілікті кендерден алынатын отынның төмен бағасының арқасында өнеркәсіп орталығына айналды. Северн өзені маңызды сауда жолы ретінде пайдаланылды, бірақ ол терең Ironbridge Gorge-ты аралауға, әсіресе сол кездегі маңызды өнеркәсіптік аудандар Броссли мен Мадли арасында кедергі келтірді, ең жақын көпір Buildwas қаласында орналасқан. Сондықтан темір көпір өнеркәсіптік Броссли қаласын кішкентай кенші қаласы Мадлимен және Коалбрукдейлдің өнеркәсіптік орталығымен байланыстыру мақсатымен ұсынылды. Өзенді қайықпен пайдалану және шатқалдың тік беткейлері кез келген көпірдің бір ғана аралықтан тұруын және биік кемелердің астынан өтуіне жеткілікті биік болуын талап етті. Жағалаудың тік және тұрақсыздығы көпір салуға қиындық тудырды, сонымен қатар өзеннің екі жағындағы жолдардың түйіскен жері болған жоқ. Темір көпір – бұл алғашқы темір көпір емес, бірақ ол ең алғашқысы да емес. 1755 жылы Лионда темір көпірдің құрылысы басталған, бірақ шығынға байланысты тоқтатылды, ал 1769 жылы Йоркширдегі Кирклисте әшекейлі су арнасынан өтетін темір көпір салынды.
The Ironbridge Gorge was formed at the end of the last ice age by the overflowing of Lake Lapworth, which resulted in the exposure of useful deposits of resources such as coal, iron ore, fire clay and limestone near the surface where they were readily mined. With the river providing a means of transport, the local area was an important centre of the emerging Industrial Revolution. Abraham Darby I first smelted local iron ore with coke made from Coalbrookdale coal in 1709, and in the coming decades Shropshire became a centre for industry due to the low price of fuel from local mines. The River Severn was used as a key trading route, but it was also a barrier to travel around the deep Ironbridge Gorge, especially between the then important industrial parishes of Broseley and Madeley, the nearest bridge being at Buildwas away. The Iron Bridge was therefore proposed to link the industrial town of Broseley with the smaller mining town of Madeley and the industrial centre of Coalbrookdale. The use of the river by boat traffic and the steep sides of the gorge meant that any bridge should ideally be of a single span, and sufficiently high to allow tall ships to pass underneath. The steepness and instability of the banks was problematic for building a bridge, and there was no point where roads on opposite sides of the river converged. The Iron Bridge was the first of its kind to be constructed, although not the first to be considered nor the first iron bridge of any kind. An iron bridge was partly constructed at Lyons in 1755, but was abandoned for reasons of cost, and a span wrought iron footbridge over an ornamental waterway was erected in Kirklees, Yorkshire, in 1769.
Ұсыныс
1773 жылы сәулетші Томас Фарнолс Притчард өзінің "темірге ғашық" досы және жергілікті темір өндіруші Джон Уилкинсонға Брослиден құйылған темірден көпір салуды ұсынды. Ол пештер мен басқа да интерьердегі әшекей бұйымдарын, сондай-ақ жерлеу ескерткіштерін жобалауға маманданған болса да, бұрын ағаш және тас көпірлерді де жобалаған. 1773–74 жылдардың қысында жергілікті газеттерде 120 фут (37 м) жалпақтығы бар темір көпір салуға рұқсат алу үшін Парламентке петиция беру туралы хабарлама жарияланды. 1775 жылы жазылым арқылы 3000 фунт стерлингтен 4000 фунт стерлингке дейін (1773 жылғы 3000 фунт стерлингтің соңғы жылдардағы шамамен <есептелген сома> және 1773 жылғы 4000 фунт стерлингтің соңғы жылдардағы шамамен <есептелген сома> тең) қаражат жиналды, ал Абрахам Дарби I-нің немересі және Коалбрукдейлдегі темір зауытында жұмыс істейтін Абрахам Дарби III жобаның қазынашысы болып тағайындалды. 1776 жылдың наурыз айында көпір салу туралы акт патшалық бекітілуді алды. Оны сенімділер кеңесінің хатшысы Томас Адденбрук және лондондық адвокат Джон Харрис жазды, содан кейін Шропшир округінен сайланған депутат Чарльз Болдуин оны Парламентке ұсынды. Абрахам Дарби III-ге көпірді құюға және салуға тапсырма берілді. 1776 жылдың мамыр айында сенімділер кеңесі Дарбиге берілген тапсырманы кері қайтарып алып, оның орнына "тас, кірпіш немесе ағаштан" салынатын бір аркалы көпірдің жобаларын іздеу туралы хабарлады. Қанағаттандырарлық ұсыныс түспеді, сондықтан сенімділер кеңесі Притчардтың жобасын іске асыруға келісті, бірақ темірді пайдалану туралы әлі де күмәндер болды және құрылыс құны мен мерзіміне қатысты талаптар қойылды.
In 1773, architect Thomas Farnolls Pritchard wrote to his 'iron mad' friend and local ironmaster, John Wilkinson of Broseley, to suggest building a bridge out of cast iron. Although he specialised in the design of chimneypieces and other items of interior decoration, and in funerary monuments, he had also previously designed both wooden and stone bridges. During the winter of 1773–74, local newspapers advertised a proposal to petition Parliament for leave to construct an iron bridge with a single 120 feet (37 m) span. In 1775, a subscription raised funds of between £3000 and £4000 (equivalent to £3000.0 in 1773 is equivalent to about <calculated amount> in recent years to £4000.0 in 1773 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in 2016), and Abraham Darby III, the grandson of Abraham Darby I and an ironmaster working at Coalbrookdale, was appointed treasurer to the project. In March 1776, the Act to build a bridge received Royal assent. It had been drafted by Thomas Addenbrooke, secretary of the trustees, and John Harries, a London barrister, then presented to the House of Commons by Charles Baldwyn, MP for Shropshire. Abraham Darby III was commissioned to cast and build the bridge. In May 1776, the trustees withdrew Darby's commission, and instead advertised for plans for a single arch bridge to be built in "stone, brick or timber". No satisfactory proposal was made, and the trustees agreed to proceed with Pritchard's design, but there was continued uncertainty about the use of iron, and conditions were set on the cost and duration of the construction.
Құрылыс
Мадли мен Бентхолл арасында бұрын паром өткен жерге жақын орналасқан бұл жер, екі жағынан биік болғандықтан және топырағының салыстырмалы беріктігі үшін таңдалды. Притчард 1777 жылғы 21 желтоқсанда Северндегі Эйтондегі мұнаралы үйінде қайтыс болды, жұмыс басталғанына бір ай ғана уақыт өткен соң, ол бір жылдан астам уақыт бойы аурумен күрескен еді. Көпір 30 метрлік кеңдікке ие болатын бес бөліктен құралған құйма темір қабырғалардан тұрады. Компоненттер стандартты өлшемде емес, бір-біріне дәл келуі үшін жеке-жеке құйылды, нәтижесінде әртүрлі жерлердегі "бірдей" компоненттер арасында бірнеше сантиметрге дейін айырмашылықтар болды. Құрылыс және тіректер 1777 мен 1778 жылдар аралығында салынды, ал қабырғалар 1779 жылдың жазында орнатылды. Көпір алғаш рет өзенді 1779 жылғы 2 шілдеде кесіп өтті, ал 1781 жылғы 1 қаңтарда қозғалысқа ашылды. 1997 жылы Стокгольм мұражайында Элиас Мартиннің 1779 жылы салынып жатқан көпірді бейнелейтін акварель суреті табылды.
The site, adjacent to where a ferry had run between Madeley and Benthall, was chosen for its high approaches on each side and the relative solidity of the ground. Pritchard died on 21 December 1777 in his towerhouse at Eyton on Severn, only a month after work had begun, having been ill for over a year. The bridge is built from five sectional cast iron ribs that give a span of 100 feet (30 m). Components were cast individually to fit with each other, rather than being of standard sizes, with discrepancies of up to several centimetres between 'identical' components in different locations. The masonry and abutments were constructed between 1777 and 1778, and the ribs were lifted into place in the summer of 1779. The bridge first spanned the river on 2 July 1779, and it was opened to traffic on 1 January 1781. In 1997, a watercolour by Elias Martin was discovered in a Stockholm museum, which showed the bridge under construction in 1779.
Дизайн
Көпірдің құрылымдық қабырғалары арасындағы сәндік сақиналар мен огивалар соңғы жобаның Притчардқа тиесілі екенін көрсетеді, себебі осы элементтер оның қайта салған беседкасында да кездеседі. Құю зауытының шебері Томас Грегори бөлшектердің толық суретін жасады, нәтижесінде ағаш қосылыстарының ерекшеліктері, мысалы, тіке және иек буындар мен құйрықшалар қолданылды.
Decorative rings and ogees between the structural ribs of the bridge suggest that the final design was Pritchard's, as the same elements appear in a gazebo he rebuilt. A foreman at the foundry, Thomas Gregory, drew the detailed designs for the members, resulting in the use of carpentry jointing details such as mortise and tenon joints and dovetails.
Материал
Темір көпір құйма темірден жасалған. Ол қысымға өте төзімді, бірақ сынуға бейімділігі және төмен созылу беріктігі салдарынан кернеуге немесе иілуге ұшырағанда болаттан және соғылған темірден нашар жұмыс істейді. Темір көпірдің аркасы мен тірегін талдау келесі элементтік құрамын көрсетті: Көпірде қолданылған темірдің өңделуі туралы толық ақпарат алу үшін, Tylecote, R. F. (1992). Металлургия тарихы, екінші басылым. Лондон: Maney Publishing қараңыз.
The Iron Bridge is made of cast iron. This is immensely strong in compression, but performs less well than steel and wrought iron when subjected to tension or bending moments, because of its brittleness and lower tensile strength. Analysis of an arch and a strut from the Iron Bridge revealed the following elemental compositions:For further information about the processing of the iron used in the bridge, see Tylecote, R. F. (1992). A History of Metallurgy, Second Edition. London: Maney Publishing
Соғылған темір құйма темірге қарағанда құрылымдық материал ретінде әлдеқайда жақсырақ болды, бірақ 1800 жылдан кейін ғана кеңінен қолданыла бастады. Соңында ол көпірлер, рельстер, кемелер және ғимараттар үшін басым материалға айналды, 19 ғасырдың соңында Бессемер процесі сияқты жаңа болат өндіру технологиялары пайда болғанша.
Puddled wrought iron was a much better structural material than cast iron but not widely available until after 1800, eventually becoming the preferred material for bridges, rails, ships and buildings until new steel making processes such as the Bessemer process were developed in the late 19th century.
Құны
Дарби көпірді 3250 фунт стерлинг бюджетпен (2023 жылы 426 353 фунт стерлингке тең) салуға келісті. Бұл қаражат жобаға жазылғандардан, көбінесе Брослиден жиналды. Көпірдің нақты құны белгісіз, бірақ заманауи деректер оның құны 6000 фунт стерлинг (2023 жылы 787 113 фунт стерлинг) болғанын көрсетеді. Дарбидің басқа да жобаларынан қарызы болғандықтан, ол артық шығындарды өтеуге келісті. Дегенмен, 1790 жылдардың ортасына қарай көпір жоғары пайда әкелді, және жол ақысы акционерлерге жылдық 8 пайыздық дивиденд берді.
Darby had agreed to construct the bridge with a budget of £3,250 (equivalent to £426,353 in 2023)name=fn1 and this was raised by subscribers to the project, mostly from Broseley. While the actual cost of the bridge is unknown, contemporary records suggest it was as high as £6,000 (£787,113 in 2023)name=fn1, and Darby, who was already indebted from other ventures, agreed to cover the excess. However, by the mid 1790s the bridge was highly profitable, and tolls were giving the shareholders an annual dividend of 8 per cent.
Кейінгі тарих
Көпірдің ашылуы сағадағы елді мекендердің орналасу үлгісін өзгертті, ал көпір маңындағы жолдар оның салынуынан кейінгі жылдары жақсартылды. Көпірдің атынан өзгешеленген Айронбридж қаласы солтүстік жағында дамыды. 1784 жылдың желтоқсанында оңтүстік жақтағы тас аркада жарықтар табылды, сондай-ақ көршілес тіректе қимыл белгілері байқалды. Сағаның екі жағы өзенге қарай жылжып, арканың табанын бір-біріне жақындатқаны болжалды, осылайша 1784, 1791 және 1792 жылдары жөндеу жұмыстары жүргізілді. Томас Телфорд Бұйлдвастағы ежелгі көпірді құйма темірден жасалған көпірмен алмастырды, бұл жоғары сапалы конструкциясының арқасында ұзағырақ арақашықтығына қарамастан, темірдің жартысын қана пайдаланды. Бұйлдвас көпірі 1906 жылға дейін сақталды. 1812 жылы Чарльз Хаттон оның құрылысын «өте нашар» деп сипаттап, «темір конструкциясында кемшілік болмаса да», тас конструкциясында пайда болған жарықтардың салдарынан оның ұзаққа тозбайтынын болжады. Ағаш аркалар 1820 жылдың желтоқсанында құйма темірмен ауыстырылды, ал 19 ғасырдың соңына дейін қосымша жөндеулер қажет болды. 1870 жылдар шамасында «Сэр Б. Бейкер оның тоқсан жыл бойы жөндеуді қажет еткенін айтты, себебі арка мен жоғары жақтар бірге жұмыс істемейді. Кеңею мен тарылу жоғары арканы және аркалар арасындағы байланыстарды бұзды. Ол сынғанда оны күшейтті. Содан кейін болттар қиылып немесе темір конструкция жаңа жерде сынды. Ол қауіпсіз ештеңе жоқ екенін айтты; ол өте берік болды және маңызды бөліктеріндегі жүктеме орташа болды. Жасау керек болған жалғыз нәрсе – жоғары аркалардың сынған қабырғаларын күшейту, күшейткіштерге сопақ тесіктер жасау және болттарды тым қатты бұрамау еді». 1902 жылдың 24 тамызында 9 метрлік парапет өзенге құлап түсті, ал 1903 жылдың шілдесінде көпірден шамамен 9 метрлік палуба плитасы құлдырап түсті.
The opening of the bridge resulted in changes in the pattern of settlement in the gorge, and roads around the bridge were improved in the years after its construction. The town of Ironbridge, taking its name from the bridge, developed at the northern end. Cracks were found in the stone land arch on the south side in December 1784, and the neighbouring abutment showed signs of movement. It was suspected that the sides of the gorge were moving towards the river, forcing the feet of the arch towards each other, and consequently repairs were carried out in 1784, 1791 and 1792. The medieval bridge at Buildwas was replaced with a cast iron bridge by Thomas Telford, which, by virtue of superior design, required half the quantity of iron despite a longer span of The Buildwas Bridge survived until 1906. In 1812, its construction was described as "very bad" by Charles Hutton, and he predicted that it would not last for long, "though not from any deficiency in the iron work", but due to cracks that had appeared in the stonework. The timber arches were replaced with cast iron ones in December 1820, and further repairs were necessary throughout the remainder of the 19th century. Around 1870, "Sir B. Baker stated that it had required patching for ninety years, because the arch and the high side arches would not work together. Expansion and contraction broke the high arch and the connexions between the arches. When it broke they fished it. Then the bolts sheared or the ironwork broke in a new place. He advised that there was nothing unsafe; it was perfectly strong and the stress in vital parts moderate. All that needed to be done was to fish the fractured ribs of the high arches, put oval holes in the fishes, and not screw up the bolts too tight." On 24 August 1902, a 30 feet (9 m) length of parapet collapsed into the river, and a section of deck plate weighing around fell from the bridge in July 1903.
Көлік құралдарына жабық
1923 жылы инженерлік кеңесшілер Мотт, Хей және Андерсонның баяндамасында көпірдің сырлаудан басқа негізгі бөлігі жақсы жағдайда екені көрсетілген. Көпірдің металл жабыны қауіпті түрде ауыр екендігі айтылды, және өлі салмақ алынып тасталғаннан кейін көпірді 2 тоннадан аспайтын көліктерге ашу және жолдың ортасымен ғана жүруге шектеу ұсынылды. 4 тонналық салмақ шегі қойылды, бірақ 1930 жылдардағы құрылыс шабуылының салдарынан Джекфилдте шығарылған плиткаларды тасымалдаған жүргізушілер көпірді пайдалануға рұқсат беруді талап етті, сондықтан сенімділер 1934 жылдың 18 маусымынан бастап көпірді көліктер үшін жабу туралы шешім қабылдады. Жиналған ақылар жинауға кеткен шығынды жартылай ғана өтеді, сақтауға қаражат қалдырмады, және көпір көп жылдар бойы тазаланбаған және боялмаған.
A 1923 report by engineering consultants Mott, Hay and Anderson suggested that other than the paintwork, the main span of the bridge was in good condition. It was suggested that the metal deck of the bridge was dangerously heavy, and that after removing the dead weight the bridge should be reopened to vehicles no heavier than 2 tons and restricted to the centre of the roadway. A weight limit of 4 tons was imposed, but the housing boom of the 1930s meant that drivers distributing tiles produced at Jackfield were insistent that they should be allowed to use the bridge, so the trustees took the decision to close it to vehicular traffic with effect from 18 June 1934. The tolls collected only marginally covered the cost of collection, leaving no budget for conservation, and the bridge had not been cleaned or painted for many years.
Қалпына келтіру
Шропшир округі кеңесінің, Англия тарихи ғимараттар кеңесінің және Ironbridge Gorge мұражайының қаржыландыруымен 1972 және 1975 жылдар аралығында көпірдің негізінде 147 000 фунт стерлинг сомасында жөндеу жұмыстары жүргізілді. Sandford, Fawcett, Wilton және Bell консалтингтік инженерлері көпірдің тіректерінің ішкі қозғалысын тоқтату үшін өзеннің астына темір бетоннан жасалған инверттік арка орнатуға шешім қабылдады. "Tarmac Construction Company" компаниясы 1973 жылдың көктемінде арка құрылысын бастады, бірақ одан әдеттегіден жоғары жазғы су тасқыны коффердамды шайып кетті, бұл жұмысты бір жазда аяқтау үмітіне тоқыма жасады. Оңтүстік тіректің салмағын азайту үшін одан материал алынып тасталды, ал арка бетонмен нығайтылды. Жол төсемі жеңіл асфальтпен ауыстырылды, тіректің тас қабырғасы жаңартылды және төлем қабылдау үйі ақпараттық орталық ретінде қайта жаңғыртылды. 1980 жылы құрылыс 20-шы ғасырда алғаш рет боялды, ал жұмыс 1981 жылғы 1 қаңтарда тойланған ашылудың 200 жылдығына дейін аяқталды. 1999 және 2000 жылдар аралығында English Heritage сарапшылары тексеру үшін көпірге мұрағат орнатылды. Көпір қайта боялды және ұсақ жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2017 жылдың қаңтар айында English Heritage Iron Bridge көпірін қалпына келтіру жобасының құны 1,2 миллион фунт стерлинг екенін хабарлады, ол 2017 жылдың қыркүйегінде басталады. Бұл English Heritage жүргізген "ең ірі сақтау жобасы" болды. 2018 жылы жобаның құны 3,6 миллион фунт стерлингке бағаланды, ал English Heritage оны "қабырғалары мен аркаларын, тас қабырғаларын және жабынын сақтауға бағытталған амбициялы жоба" деп сипаттады. Жоба аймақты жан-жақты зерттеуден кейін құрылды, ол тарихи құрылымның бастапқы құрылыс кезіндегі темір бұйымдарындағы кернеулер, ғасырлар бойындағы жер қозғалысы және 19-шы ғасырдағы жер сілкінісі салдарынан қауіп төндіретінін көрсетті. Құрылымды қалпына келтірумен қатар, көпір сарапшылардың зерттеулері нәтижесінде алғашқы құрылысында қандай түс болғанын анықтағаннан кейін көк сұрдан бастапқы қызыл қоңыр түсіне қайтарылды. Жобаның бір бөлігі 47 545 фунт стерлинг жиналған халықтық қаржыландыру есебінен қаржыландырылды. Сонымен қатар, ол Германияның солтүстігіндегі мәдени және әлеуметтік жобаларды қолдауға бағытталған Hermann Reemtsma қорынан 1 000 000 евро көмек алды. Бұл қордың Ұлыбританиядағы алғашқы қаржыландыруы болды. Жұмыстар аяқталғаннан кейін көпір 2018 жылдың 6 желтоқсанында қайта ашылды.
With funding from Shropshire County Council, the Historic Buildings Council for England, and the nascent Ironbridge Gorge Museum Trust, a programme of repairs took place on the foundations of the bridge at a cost of £147,000 between 1972 and 1975. The consulting engineers Sandford, Fawcett, Wilton and Bell decided to place a ferro concrete inverted arch under the river to counter inward movement of the bridge abutments. The arch was built by the Tarmac Construction Company, starting in the spring of 1973, but unusually high summer floods washed over the cofferdam, frustrating hopes that the work could be done in a single summer. Filling material was removed from the south abutment to reduce its weight, and the arch through it was reinforced with concrete. The road surface was replaced with a lighter tarmac, the stone of the abutments was renewed and the toll house was restored as an information centre. In 1980, the structure was painted for the first time in the 20th century, and the work was complete for the bicentenary of the opening, which was celebrated on 1 January 1981. Between 1999 and 2000, the bridge was scaffolded to allow examination by English Heritage. The bridge was also repainted and minor repairs were carried out. In January 2017 English Heritage announced a £1.2 million restoration project on the Iron Bridge, starting in September 2017, the "biggest ever conservation project" undertaken by English Heritage. The cost was quoted in 2018 at £3.6 million, with English Heritage describing it as "an ambitious conservation of its ribs and arches, its stonework and decking." The project was created after extensive surveys of the area revealed that the historic structure was under threat due to stresses in the ironwork dating from the original construction, ground movement over the centuries, and an earthquake in the 19th century. Apart from the structural restoration, the bridge was also reverted from blue grey to its original red brown colour after forensic analysis revealed this was how the bridge looked when it was first erected. The project was partly funded through the use of crowdfunding in which £47,545 was raised. It also received a €1,000,000 donation from the Hermann Reemtsma Foundation, a German foundation which mainly promotes cultural and social projects in northern Germany. This would also be the foundation's first funding in the United Kingdom. Following the works the bridge was reopened on 6 December 2018.
Тану
Көпір, оған жақын орналасқан Айронбридж елді мекені және Айронбридж шатқалы 1986 жылы құрылған ЮНЕСКО-ның Айронбридж шатқалы әлемдік мұрасы нысаны болып табылады. 2020 жылы көпірді консервациялау және қалпына келтіру жұмыстары Еуропалық мұра сыйлығы/Europa Nostra сыйлығымен марапатталды, бұл сыйлық Еуроодақ және Еуропалық экономикалық аймақ елдерінің барлық аймақтарынан таңдалған ең көрнекті 30 мұра жобасын қамтиды.
The bridge, the adjacent settlement of Ironbridge and the Ironbridge Gorge form the UNESCO Ironbridge Gorge World Heritage Site, which was created in 1986. In 2020 the conservation and restoration work on the bridge was honoured in the European Heritage Awards/Europa Nostra Awards, which includes up to 30 of the most outstanding heritage projects from all parts of Europe within the EU and EEA.
Көпірдің жобалауына әсер ету
Бұл көпір металдан салынған алғашқы маңызды көпір болғандықтан, "технология және сәулет саласындағы дамуға елеулі әсер етті". 1781 жылы құйма темірді табысты қолдану, көптеген келесі көпірлер үшін осы материалды таңдаудың негізін қалады, ал 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында үлкен аралықтағы құйма темір аркалар салынды. 1786 жылы революциялық автор және ғылымның көп саласын білетін Томас Пейн, көпірлерде құйма темірді қолдануды көрсету үшін модельдер жасатып, оларды Париждегі Ғылым академиясына және Англиядағы Корольдік қоғамына ұсынды. Ол "доғаның ортасына дейін 90 фут, ал доғаның биіктігі 5 фут" болатын, салмағы үш тонна болатын "толық қабырға" жасатып орнатты. Содан кейін ол Пэддингтондағы бір далада бес қабырғалы және аралықты қамтитын толық көпір тұрғызды, бірақ ол тек көрсету үшін салынған және бір жылдан кейін бөлшектелді. 1793–96 жылдары Уэрмут көпірі, құйма темірден, құйма босоарлар түрінде салынды, бұл біршама тас көпірдің босоарларына ұқсас. Көпірде Пейннің көпірінен алынған темірдің бір бөлігі қолданылды, ол Ротерхамдағы құю зауытына қайтарылды. 1795 жылы Северн өзеніндегі үлкен су тасқыны, ашық құрылысы судың өтуіне мүмкіндік берген темір көпірден басқа, маңындағы барлық көпірлерді шайып кетті. Томас Телфорд сол кезде Шропширдегі қоғамдық жұмыстар жөніндегі саршыншы болып жұмыс істеді. Оның Бульдвастағы ауыстыру көпірінің жобасында темір көпір сияқты биік доға болды, бірақ оның аралығы кеңірек және темірдің жартысынан да аз мөлшері қолданылды. Телфорд бірнеше құйма темір көпірлерді жобалады, олардың ең көнесі – Крейгэллачи көпірі. 1799 жылы тасқыннан кейін Коалпорт көпірі үш құйма темір қабырғасы бар бір аралық ретінде қайта салынды. 1799 жылғы нұсқа 1818 жылы екі қосымша қабырғамен қайта жаңартылды және бүгінгі күнге дейін сақталған.
The bridge, as the first bridge of significant size built of metal, had "considerable influence on developments in the fields of technology and architecture". The successful use of cast iron in 1781 pioneered the choice of that material for many subsequent bridges, and cast iron arches of considerable span were constructed late in the 18th and early in the 19th century. In 1786, the revolutionary author and polymath Thomas Paine had models built to demonstrate the use of cast iron for bridges, and promoted these to the Academy of Sciences at Paris, and to the Royal Society in England. He went on to have manufactured and erected "a complete rib of 90 feet span, and 5 feet of height from the chord line to the center of the arch", weighing three tons. This was followed by a complete bridge of five ribs and span which he had erected in a field in Paddington, but without buttresses it was merely for display and was dismantled after a year. In 1793–96, the Wearmouth Bridge was built with a span of , constructed from cast iron in the form of cast voussoirs, somewhat like the voussoirs of a masonry bridge. The bridge used some of the iron from Paine's bridge, which had been returned to the foundry in Rotherham. In 1795, a large flood in the Severn swept away all the bridges in the vicinity, except the Iron Bridge, where the open structure allowed the floodwaters to pass through. Thomas Telford was Surveyor of Public Works in Shropshire at the time. His design for the replacement bridge at Buildwas incorporated a high arch like the Iron Bridge, but it had a span wider and used less than half the amount of iron. Telford went on to design a series of cast iron bridges, the oldest of which to survive is the Craigellachie Bridge. In 1799, the Coalport Bridge was rebuilt after the flood as a single span with three cast iron ribs. This 1799 version was re modelled in 1818 with two additional ribs, and survives to the present day.
Көркем суреттер
[[Файл:Уильям Уильямс Темір көпір. Көпірдің бастапқы қызыл-қоңыр түсі Уильям Уильямстың 1780 жылғы суретінде көрінеді, бұл суретті Абрахам Дарби III тапсырыс берген. Майкл Анжело Рукер жасаған гравюра кең таралды, ал оның көшірмесін Томас Джефферсон сатып алып, Монтичеллоның тамақтандыру залында іліп қойды. 1979 жылы Корольдік өнер академиясы көпірдің құрылғанына 200 жыл толуына арналған "Темір көпірден көрініс" атты көрме ұйымдастырды.
[[File:William Williams The Iron Bridge. jpg|thumb|The original red brown colour of the bridge can be seen in William Williams' 1780 painting, which was commissioned by Abraham Darby III. An engraving by Michael Angelo Rooker proved popular, and a copy was purchased by Thomas Jefferson where it was displayed in the dining room of Monticello. In 1979, the Royal Academy of Arts held an exhibition entitled "A View from the Iron Bridge" to commemorate the bicentenary of the bridge.