Кіріспе

Эгон Карл Хайнц Бахр (18 наурыз 1922 – 19 тамыз 2015) – неміс саясаткері. Бұрынғы журналист, Батыс Германия канцлері Вилли Брандт қолдаған Остполитиканың авторы, ол 1969 жылдан 1972 жылға дейін Германия канцлериясында Мемлекеттік хатшы болып қызмет етті. 1972–1990 жылдары Германия Федеративтік Республикасы Бундестагының депутаты, ал 1972–1976 жылдары Федералдық үкімет министрі де болды. Бахр тек Шығыс және Батыс Германия ғана емес, сонымен қатар Батыс Германия мен Кеңес Одағы арасындағы көптеген келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Остполитикадағы өте маңызды рөлімен қатар, Бахр Мәскеу шарты, Варшава шарты, 1971 жылғы транзит шарты және 1972 жылғы негізгі шарттарды келіссөздер арқылы жасауда да ықпалды болды.

Өмір және мансап

Бахр Пруссияның Саксония провинциясындағы Треффурт қаласында Гедвиг пен Карл Бахрдың ұлы ретінде дүниеге келді, Карл Бахр – орта мектеп мұғалімі. 1940 жылы орта білімін аяқтағаннан кейін Бахр Берлиндегі Rheinmetall Borsig қару-жарақ корпорациясында өнеркәсіптік маман ретінде оқуын жалғастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бахр 1942 жылдан 1944 жылға дейін Вермахтта әскери қызмет етті, ақырында Китцингендегі VI Luftkriegsschule-де «Fahnenjunker» (кадет) лауазымына жетті. Алайда, оның әжесінің еврей болғандығына байланысты «арий емес» деп айыпталып, төмендетілді және Вермахтқа «жасырын кіргені» айтылды. Содан кейін ол Rheinmetall Borsig-ке қару-жарақ жұмысына жіберілді. Соғыстан кейін Бахр Батыс Берлиндегі танымал күнделікті газеттердің бірі – «Berliner Zeitung» газетінде журналист болып жұмыс істеді. Кейін ол Батыс Берлиндегі тағы екі мерзімді басылымда жұмыс істеді: Allgemeine Zeitung (Батыс Берлин) және Der Tagesspiegel (Батыс Берлин). 1950-1960 жылдары ол RIAS-тың Бонн бюросының бас комментаторы қызметін атқарды («Rundfunk im amerikanischen Sektor», яки «Америкалық сектордағы радиохабар тарату»). 1959 жылы ол Ганадағы Батыс Германия елшілігінің баспасөз атташесі болып тағайындалды. 1984 жылдан 1994 жылға дейін Бахр Гамбург университетінің Бейбітшілік зерттеулері және қауіпсіздік саясаты институтының директоры болды, сондай-ақ 1984 жылы құрметті профессор атанды. Бахр үйленген және үш баласы бар еді. 2015 жылдың 19 тамызында 93 жасында дүние салды. «Остполитика» саласындағы Бахрдың жұмысы көбінесе келісімдерді дайындаумен айналысты, көлеңкеде жүрді. Алайда, бұл құпия бір рет бұзылды. Бахр Мәскеуде Андрей Громыкомен келіссөздер жүргізіп жатқанда, осы келіссөздердің материалдары белгісіз жолмен «Bild» таблоидтық газетіне жетіп, 1970 жылдың 1 шілдесінде екі нөмірде жарияланды. Бұл рұқсатсыз жарияланым «Бахр қағазы» деп аталды. Вилли Брандт Канцеляриядан кеткеннен кейін Бахр да кабинеттегі лауазымынан бас тартты. Алайда, Брандттың ізбасары Хелмут Шмидт (SPD) оны Экономикалық ынтымақтастық және даму министрлігіне қайта тағайындады. 1976 жылдың 14 желтоқсанында екі ай бұрын өткен федералды сайлаудан кейін Бахр Федералды үкіметтегі лауазымын толығымен тастады. Бахр 1972 жылдан 1990 жылға дейін Германия Бундестагының депутаты болды. Ол 1976 және 1980 жылдары Шлезвиг-Фленсбург сайлау округінен тікелей сайланды, ал қалған сайлауларда SPD партиясының тізімі бойынша сайланды. Бахр қарусыздану және қару-жарақтарды бақылау жөніндегі кіші комитеттің төрағасы да болды. 1980 жылы Бахр швед саясаткері Олоф Пальме төрағалық еткен қарусыздандыру және қауіпсіздік жөніндегі тәуелсіз комиссияның мүшесі атанды. Комиссия 1982 жылы «Ортақ қауіпсіздік» атты есептерін жариялады. Есепте Орталық Еуропада ядролық қарудан бос дәліз құру ұсынылды. 1976 жылдан 1981 жылға дейін ол SPD-нің атқарушы директоры (Bundesgeschäftsführer) қызметін атқарды. Осы лауазымда қызмет еткен кезінде Бахр сол кезде Jusos-тың (Жас социалистер) федералды төрағасы болған Клаус Уве Беннетерді (Klaus Uwe Benneter) партиядан шығару оқиғасынан кейін көп назар аударды. Беннетер Германия Коммунистік партиясы SPD-ның коалициялық серігі болуы мүмкін деген пікірін білдіргендіктен, жастар ұйымының мәртебесіне қауіп тудырды. 1988 жылдың 27 қарашасында ол Германияның қайта бірігуді талап етуді «жексенбілік әңгіме, ( ) өтірік, бізді және басқаларды уландыратын екіжүзділік, саяси ластану» деп сипаттады. 1989 жылдың 1 қарашасында «Vorwärts» газетіне берген сұхбатында Бахр: «Құдай үшін, неміс бірлігі туралы арман жасауды және жария етуді тоқтатайық», – деді. Берлин қабырғасы сегіз күннен кейін, 1989 жылдың 9 қарашасында құлады. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін бес күн өткен соң ол «бірлестіру туралы айтудың өзі алдау» деп мәлімдеді. Бахр суық соғыс аяқталғаннан кейін неміс сыртқы саясатының болашағы туралы көптеген жазбалар жариялады (төмендегі «Жарияланымдар» бөлімін қараңыз). Ол Еуропа мен Германияның әлемде «азаматтық билік» (Zivilmacht) ретінде үлкен ықпал етуін жақтады. 1991 жылы Бахр Германияның бейбітшілік корпусын құру туралы талқылауды көтерді. 2005 жылы «Франкфуртер Алгемайне Цайтунг» газетіне берген сұхбатында Бахр жас кезінде Польша, Франция, Дания және Норвегияны неміс Вермахты тез басып алғаны үшін «біраз мақтаныш сезінгенін» мойындады.

Дәйексөздер

Мен тек «Германия саясатымен» ғана қызығушылық таныттым. Банктерді мемлекеттік меншікке беру үшін социал-демократ болған жоқпын. Керісінше, социал-демократ болғанымның себебі, Аденауэр Германияны біріктіруді шын ниеттен қаламады деп ойлағаным, ал Шумахер осы мәселеге шын мәнінде ден қойғаны болды. Германияның қайта бірігетініне мен әрқашан сенімдімін, және бұл сенімімді ешқашан жоғалтқан емеспін. 2010 жылдың қаңтар айында ол Солтүстік Рейн-Вестфалияның Еңбегіне сіңірген қызметі үшін орденімен марапатталды.

Жарияланған еңбектер

"Менің уақытым". Blessing, Мюнхен 1996, (Бахрдың өмірбаяны)
Вилли Брандттың еуропалық сыртқы саясаты (Bundeskanzler Willy Brandt Stiftung жарияланымдарының сериясы, 3-том). Берлин 1999,
Deutsche Interessen: Macht, Sicherheit und Außenpolitik туралы жазба. Goldmann, Мюнхен 2000,
"Неміс жолы: табиғи және қалыпты". Blessing, Мюнхен 2003,
"Атлантикалық еңбек бөлінісін қолдау туралы үндеу". Jäger, Thomas / Höse, Alexander / Oppermann, Kai (ред.) 2005: Transatlantische Beziehungen: Sicherheit – Wirtschaft – Öffentlichkeit, VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden, 489–495 беттер,
Шығысқа қарай, ешнәрсе ұмытылмас! Қарсылық емес, ынтымақтастық. VSA Verlag, Гамбург 2012,
"Осыны айту керек" – Вилли Брандт туралы естеліктер. Propyläen, Берлин 2013,
"Апфелбаум қағидасы": "Не қалды?" деген сұраққа 11 тұлғаның жауабы, "Менің мұратым жақсылық жасайды" бастамасымен шығарылған. Беттина Флитнердің суреттері. Vergangenheitsverlag, Берлин 2014.