Германия саяхаты: Шәбуский және Берлин қабырғасының құлауы

Кіріспе

Германия саясаткері

1981 жылы ол Volkskammer мүшесі, SED Орталық Комитетінің мүшесі және оның Политбюросына кандидат мүше болды. 1985 жылдың қарашасында ол Шығыс Берлиндегі SED бөлімшесінің бірінші хатшысы және SED Политбюросының толық мүшесі болды, қызметтен алынған Конрад Науманнның орнын басты. Бейбіт революцияға дейін Шабовский реформатор ретінде танылмаған. 2009 жылы жазушы Криста Вольф Шабовскийді Wende-ге дейінгі Шығыс Германияның "нағыз жаман" саясаткерлерінің бірі деп атады, былай деді: "Мен оның жазушылар одағы алдында бірнеше рет сөйлегенін есімде сақтаймын. Одан қорқушы едіңіз".

Берлин қабырғасының ашылуы

1989 жылдың қазан айында Шабовски, Политбюроның бірнеше мүшесімен бірге, Эрих Хонеккердің ұзақ жылдар бойы басшылық еткен SED-дегі позициясына қарсы шығып, оны Эгон Кренцтің пайдасына орнынан жылдырды. Режимнің бейнесін өзгерту мақсатында Шабовски ресми өкіл болып тағайындалды және жаңа өзгерістерді жариялау үшін күнделікті баспасөз мәслихаттарын өткізді. Бұрын ол Политбюроның ақпараттық саясат мәселелерімен айналысқан. Сонымен қатар, ол Кренцтің бұрынғы лауазымын иеленді – SED-дегі екінші тұлға атанды. Шабовски мансап жолының көп бөлігін коммунистік үлгідегі журналистикамен өткізді, онда жаңалықтар оқиға болғаннан кейін не жазу керектігі туралы нұсқаулар берілетін. Осы себепті, батыс үлгісіндегі медиа тәжірибесіне бейімделу оған біршама қиын болды. 1989 жылдың 9 қарашасында, сол күнгі баспасөз мәслихатына дейін, Кренц Шабовскиге жаңа, уақытша саяхат ережелерін қамтитын мәтінді тапсырды. Шабовски сол күні Орталық Комитет пленарының кезінде темекі тартатын үзілісте Кренцтің бірнеше Политбюро мүшелеріне мәтінді оқып беруіне немесе толық комитет алдында талқылауға қатыспады. Дегенмен, ол бұл мәселені баспасөз мәслихатында талқылауға дайын болды. Кейін ол баспасөз мәслихатын өткізу үшін неміс тілінде сөйлей білу және мәтінді қатесіз оқи білу жеткілікті екенін айтты. Бұл сұрақты кім қойғаны туралы мәліметтер әртүрлі. ANSA жаңалықтар агенттігінің берлиндік тілшісі Риккардо Эрман және неміс Bild Zeitung газетінің тілшісі Питер Бринкман баспасөз мәслихатында алдыңғы қатарда отырды және ережелердің қашан күшіне енетінін сұрағанын мәлімдеді. Кейін, жаңа ереже Шығыс және Батыс Берлин арасындағы саяхатқа да қатысты ма деген сұраққа жауап беру үшін Шабовски мәтінді қайта қарап, оның солай екенін анықтады. The Daily Telegraph газетінің тілшісі Дэниел Джонсон Берлин қабырғасы үшін бұл не білдіретінін сұрағанда, Шабовски қабырғаның қарусыздандыру мәселесімен байланысты екендігі туралы ұзақ, түсініксіз мәлімдеме жасады. Баспасөз мәслихатынан кейін Шабовски NBC телеарнасының тілшісі Том Брокаумен тікелей эфирде сұхбаттасты. Брокау шығыс немістері енді үшінші ел арқылы өтусіз саяхаттай алатыны рас па деп сұрағанда, Шабовски бұзылған ағылшын тілінде шығыс немістерінің "басқа ел арқылы ГДР-ден шығуға мәжбүр емес" екенін және енді "шекарадан өте алатынын" айтты. Брокау бұл "саяхаттау еркіндігін" білдіретінін сұрағанда, Шабовски "Иә, әрине" деп жауап берді және бұл "туризм мәселесі емес", "ГДР-ден кетуге рұқсат" екенін қосты. Батыс Германияның мемлекеттік телеарналары Шабовскидің баспасөз мәслихатының бөліктерін ZDF-тің heute бағдарламасында кешкі 7:17-де және ARD-дің Tagesschau бағдарламасында кешкі 8-де көрсетті, бұл жаңалықтар Батыс Германия теледидарының кеңінен таралған Шығыс Германияға да жеткенін білдірді. Хабар жылдам таралып, түн бойы жаңалықтар қайталап жарияланды. Түннің ішінде мыңдаған шығыс берлиндіктер Берлин қабырғасының бойындағы алты шекаралық пунктке бет алып, өткізілуді талап етті. Теледидар тікелей эфирде жиналған адамдар туралы хабарлағандықтан, қақпаларға келетін шығыс берлиндіктердің саны арта берді. Көпшілік шекара күзетшілерін басып озды, олар бастапқыда уақытты кешіктіруге тырысты. Алайда, ешкім де қару қолдануға бұйрық бергісі келмеді. Ақырында, сағат 23:30-да Штази офицері Харальд Йейгер Борнхольмер-Штрассе шекаралық пунктіндегі қақпаларды ашып, адамдарға Батыс Берлинге кіруге рұқсат берді. Берлин қабырғасының құлауы – Шығыс Германия режимінің құлауына әкелген маңызды оқиға болды, бұл мемлекет апталар бойы азаматтары қоршалаған елдер арқылы қашып жатқандықтан құлдырап жатқан еді. Шындығында, Виктор Себестьен кейін қақпалар ашылғанда, Шығыс Германияның "де-факто тоқтағанын" жазды. Ол сондай-ақ, Шабовскидің көптеген әріптестері оның американдық немесе Батыс Германияның тыңшысы болуына күдіктенгенін және оның "жасырын қателік жасағанына" сенбегенін жазды. "Партияның ескі гвардиясын" тазарту кезінде Шабовски партияның беделін жақсарту мақсатында SED-тің мұрагері – Демократиялық социализм партиясынан тез шығарылды. Оған бірнеше ай бұрын елдің беделді Карл Маркс ордені табыс етілген еді. Германияның Христиан-демократиялық одағына (ХДС) қолдау көрсетуі оның бұрынғы жолдастарының оны бұрыңғыл (нем. Wendehals) деп атауына себеп болды, бұл басын шамамен 180 градусқа бұра алатын құс және капитализмге ауысқан коммунистерді ұнатпау үшін қолданылатын сөз. Ол ГДР-ден қашуға тырысқан шығыс немістерін өлтіргені үшін ГДР режимінің басқа да жетекші тұлғаларымен бірге айыпталды. 1995 жылдың қаңтарында Берлин прокуратурасы оған қарсы қылмыстық іс қозғады. Ол Социалдемократиялық партия/Сол партияның (ПДС/Сол) мұрагеріне сын айтты. 2001 жылы ол Бэрбель Бохлимен бірге Франк Штеффельге (ХДС) кеңесші ретінде жұмыс істеді.

In October 1989, Schabowski, along with several other members of the Politbüro, turned on the longtime SED leader Erich Honecker and forced him to step down in favor of Egon Krenz. As part of the effort to change the regime's image, Schabowski was named the regime's unofficial spokesman and he held several daily press conferences to announce changes. He had already been in charge of media affairs for the Politbüro. He was also reportedly named the second man in the SED, Krenz's old role. Schabowski had spent most of his career in communist style journalism in which reporters were told what to write after events had already happened. Thus, he found it somewhat difficult to get used to Western style media practice. On 9 November 1989, shortly before that day's press conference, Krenz handed Schabowski a text containing new, temporary travel regulations. Schabowski had not been on hand when Krenz read the text earlier in the day to several Politbüro members during a cigarette break at that day's Central Committee plenum or when it was discussed before the full committee. However, he felt comfortable discussing it at the press conference; he said later that all one needed to do to conduct a press conference was to be able to speak German and read a text without mistakes. Accounts differ on who asked that question. Both Riccardo Ehrman, the Berlin correspondent of the ANSA news agency, and the German Bild Zeitung (a tabloid) reporter Peter Brinkmann were sitting in the front row at the press conference and claimed to have asked when the regulations would come into force. Later, when asked whether the new regulations also applied to travel between East and West Berlin, Schabowski looked at the text again and discovered that they did. When Daniel Johnson of The Daily Telegraph asked what that meant for the Berlin Wall, Schabowski sat frozen before giving a rambling statement about the wall being tied to the larger disarmament question. After the press conference, Schabowski sat down for a live interview with NBC's Tom Brokaw. When Brokaw asked him if it was indeed true that East Germans could now travel without having to go through a third country, Schabowski replied in broken English that East Germans were "not further forced to leave GDR by transit through another country," and could now "go through the border." When Brokaw asked if this meant "freedom of travel," Schabowski replied, "Yes of course," and added that it was not "a question of tourism" but "a permission of leaving GDR." The West German public national television channels showed parts of Schabowski's press conference in their main evening news reports at 7:17 PM on ZDF's heute and at 8 PM on ARD's Tagesschau, which meant that the news was broadcast to nearly all of East Germany as well, where West German television was widely watched. The news then spread like wildfire with news reports continuing to repeat the news throughout the night. As the night progressed, thousands of East Berliners began proceeding to the six border crossings along the Berlin Wall and demanded to be let through. Live television reported on the gathering people which only increased the numbers of East Berliners coming to the gates. The crowds vastly outnumbered the border guards, who tried initially to stall for time. However, no one was willing to order deadly force. Finally, at 11:30 pm, Stasi Officer Harald Jäger decided to open the gates at the Bornholmer Straße border crossing and to allow people into West Berlin. The fall of the Berlin Wall was the key event leading to the end of the East German regime, a state that had been crumbling for many weeks as citizens had been fleeing through intermediate countries surrounding East Germany. Indeed, Victor Sebestyen later wrote that when the gates were opened, for all intents and purposes, East Germany "ceased to exist". He also wrote that many of Schabowski's colleagues suspected he was either an American or West German agent and could not believe that he had made "a simple cock up". In the following purges of the "party's old guard", Schabowski was quickly expelled from the Party of Democratic Socialism, the successor to the SED, in an attempt to improve the party's image. Just months earlier, he had been awarded the country's prestigious Order of Karl Marx. His support for the Christian Democratic Union of Germany (CDU) prompted some of his former comrades to call him a wryneck (German: Wendehals), a bird that can turn its head almost 180 degrees and a popular term used to mock communists who have turned capitalist. Together with other leading figures of the GDR regime, he was charged with the murders of East Germans attempting to flee the GDR. In January 1995, Berlin prosecutors pressed charges against him. He was critical of the PDS/Left Party, the successor to the Socialist Unity Party. In 2001, he collaborated with Bärbel Bohley as advisor to Frank Steffel (CDU).

Өлім

Әйелінің айтуынша, Шабовски өмірінің соңғы жылдары бірнеше жүрек ұстамасы мен инсульттан кейін Берлиндегі қарттар үйінде тұрған.