Кіріспе
Лайсакер – Норвегияның Акершус округінің Барум муниципалитетіне қарасты аймақ. Лайсакер Барумның ең шығыс бөлігі және тікелей Осломен шектеседі. Бұл жер бастапқыда шаруашылықпен айналысатын елді мекен болған, кейін тұрғын үйлер салынып дамыған. Бүгінде Лайсакер көбінесе бизнес және сауда орталығы, сондай-ақ қоғамдық көліктің ірі торабы ретінде танымал. Ол Үлкен Осло (Stor Oslo) аймағының құрамына кіреді және көптеген ішкі және халықаралық компаниялардың кеңселері орналасқан.
Lysaker is an area in Bærum Municipality, Akershus County, Norway. Lysaker is the easternmost part of Bærum and borders Oslo proper. Lysaker was initially a farming community, later becoming a residential area. Today it is primarily known as a business and trade area, and a public transport hub. It is considered part of Stor Oslo (Greater Oslo), and is home to offices of numerous domestic and international businesses.
Географиялық орналасуы
Лайсакер Лайсакерльва өзені Ослофьорденнің Лайсакерфьорден саласына құятын жерде орналасқан. Бұл өзен Осло қаласының батыс шекарасын құрайды. Оңтүстік-шығысынан Лайсакер фьордпен, оңтүстік-батысынан Форнебу ауданымен шектеседі, мұнда бұрын Ослоның екі әуежайының бірі орналасқан, бірақ Осло әуежайы Гардермоен кеңейтіліп, барлық рейстерді қабылдауға бейімделген. Батысы мен солтүстігінде негізінен тұрғын үйлер орналасқан Стабекк және Яр аудандары жатыр. Шығысында Ульерн ауданындағы Сольеруд және Лиллеакер орналасқан.
Тарих
Лисакер, яғни "жарық шабындысы" бастапқыда шаруа қожалығының атауы болған. Дегенмен, оның аты аймақтағы шана жасау өнеркәсібіне байланысты "жеңіл шана жүру" деген сөзден шыққан деген сенім қалыптасқан. Оның құрылыстары фьорд бойында, өзеннің батыс жағасында орналасқан, қазір сол жерде бизнес кеңселер шоғырланған. 1624 жылы Конгсберг күміс кенін ашумен бірге, аймақтан тікелей Осло орталығына дейін жол салынды, ал өзенге бүгінгі көпір орналасқан жерге көпір тартылды. Бұл экономикалық дамуға және аймақтағы халық санының артуына ықпал етті. 1872 жылы Драмменге теміржол салынды, ол Лисакер ауданынан өтіп, өзеннен өте, сол жерде станса салынды. Бұл бизнес пен қоныстанудың одан әрі өсуіне себеп болды және Лисакердің көлік торабы ретінде қалыптасуының бастамасы болды. 1900 жылдардың басында Лисакер негізінен тұрғын үй ауданы болды, оның ең танымал тұрғыны – поляр зерттеушісі Фридтйоф Нансен болды. Ол Польхёгда деген үй салып, 1930 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды, содан кейін үйдің аумағына жерленді. Бүгінде Польхёгдада Фридтйоф Нансен институты орналасқан, және келушілерге экскурсиялар ұйымдастырылады. Сонымен қатар, Лисакерде "Лисакер шеңбері" деген атақ алған суретшілер мен зиялылардың тобы болды. Сол кездегі маңызды өнеркәсіп – 1869 жылы құрылған Гранфос Брюг ағаш өңдеу және қағаз өндіруші ірі компаниясы еді. Ағаш Лисакерельва өзенімен фабрикаға жеткізіліп, онда өңделіп, фьорд арқылы ел ішіндегі және халықаралық тұтынушыларға жіберілетін. Гранфос Брюг 1981 жылы жабылды, ал фабрика ғимараты қазір кеңсе паркіне айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Осло қарқынды дамыды, сондықтан жер тапшылығы мен бағасының өсуі ірі бизнеске үлкен жер учаскелеріне мұқтаж болғандықтан, айналасындағы аудандарға көз жүгіртуге мәжбүр етті. 1970 жылдары Лисакер өзінің орналасқан жері мен Барумның, Ослоның және Форнебу әуежайының жомарт тұрғын үй аудандарымен жақсы көлік байланысы болғандықтан тартымды болды. 1980 жылдары ескі, ластанған өнеркәсіптік орындар мен орталық тұрғын үйлер кең ауқымды дамудың нысаны болды, нәтижесінде Лисакер бүгінгі коммерциялық орталыққа айналды. Жұмыс орындарының көбеюімен бірге көлік және басқа да қызметтерге деген қажеттілік те артты, нәтижесінде CC Vest сауда орталығы сияқты кәсіпорындар құрылды. Алайда, Лисакердің орталық бөлігіндегі жердің көп бөлігі автожолдардың қиылысы, теміржол және өзенмен ұсталған. Сондықтан 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдары өзен мен автожолдардың қиылысына үлкен бетон "қақпақтар" орнатылды. Осылайша, қосымша ғимараттар салуға және теміржол вокзалын кеңейтуге мүмкіндік туды. Нәтижесінде, қазіргі Лисакер 30 жыл бұрынғысына қарағанда мүлдем өзгеше болып көрінеді, орталық бөлігі мен теміржолдар жерден жоғары көтерілген. Архитектуралық ерекшеліктердің бірі – Klaveness ғимаратының (Torvald Klaveness кеме компаниясына тиесілі) ерекше дөңгелек пішіні, ол оның айналасында салынған жаңа кеңселерде қайталанатын тақырыпқа айналды. Сонымен қатар, Лисакердің орталығында "жер астына" өту алдындағы өзеннің айналасындағы аумақ бөлініп, қоғамдық саябақ ретінде дамытылды, Лисакерден Ослодағы Лиллеакер ауданына жаңа немесе жаңартылған көпірлер салынды.
Экономика
Лисакерде көптеген кәсіпорындар орналасқан, сондай-ақ бірнеше компанияның халықаралық бас кеңсесі де осы жерде. Ең белгілілері – кеме тасымалдау компаниясы Wilh. Wilhelmsen, сейсмикалық технологиялар компаниясы Petroleum Geo Services, энергетикалық компания Statkraft және авиакомпания Widerøe. Лисакерде ұлттық бас кеңсесі орналасқан компаниялардың ішінде мұздатылған тағамдар өндірушісі Findus, сақтандыру компаниялары Storebrand және If, байланыс компаниясы Nokia, сондай-ақ IT компаниялары Oracle, Microsoft және Cisco Systems бар.
Көлік
Лайсакер Үлкен Ослоның батыс бөлігіндегі маңызды көлік түйіні болып табылады. Норвегиядағы ең қызыл жол – Осло мен Драммен арасындағы E18 тас жолы, сондай-ақ Ослодан оңтүстік және батыс Норвегияға бағытталған негізгі теміржол желісі осы аумақтан өтеді. Лайсакерге көптеген жергілікті және аймақтық автобус бағдарлары мен теміржол желілері, сондай-ақ Осло фиордымен жүретін паром қызметі көрсетіледі. Бұл Лайсакерді өте қарбалас жолаушылар алмасу пунктына айналдырады.