Кіріспе

Тринованттардың кельт патшасы Мандубраций немесе Мандубратий б.з.д. 1-ші ғасырда Оңтүстік-Шығыс Британия Тринованттарының патшасы болған.

Тарих

Мандубраций – Триновант патшасының ұлы, кейбір Юлий Цезарьдің "Галдық соғысы" қолжазбаларында Иммануенций деп аталған. Ол Цезарьдің Британияға екінші жорылынан бұрын, б.з.д. 54 жылы Кассивеллаун басшылығымен құлатылып, өлтірілді. Мандубраций Галлияда Цезарьтың қорғауына қашып кетті. Кассивеллаун содан кейін римдіктерге қарсы британдықтардың қорғанысын басқарды, бірақ Тринованттар оның бекінісінің орнын Цезарьға жасырып берді, ол оны сол жерде қоршауға алды. Кассивеллаунның капитуляциялау шарты ретінде Мандубраций Тринованттардың патшасы етіп тағайындалды, ал Кассивеллаун оған қарсы соғыс жасамауға уәде берді.

Ортағасырлық дәстүрлер

Ол Джеффри Монмуттың Historia Regum Britanniae (1136) еңбегінде Андрогей, аңыз патша Людтың үлкен ұлы ретінде кездеседі. Атының өзгеруіне Орзийдің "Пайсақтарға қарсы тарихтың жеті кітабындағы" көшіру қателіктері себеп болды. Бұл 5 ғасырдағы христиан тарихы, Ортағасырлық Британияда зор ықпалға ие болды, онда ол әртүрлі қолжазбаларда «Мандубрагий» және «Андрагорий» деп аталады. Беда, Цезарьдің жорықтары туралы есеп беруде Орозийді дерлік сөзсіз қолданып, оны «Андрагий» деп атайды (Геффри бұл атты ертерек британ патшасына қолданған). Геффри грек мифологиясындағы Андрогей кейіпкерінен де әсер алған болуы мүмкін. Люд қайтыс болғанда Андрогей мен оның інісі Таскиован билік жүргізуге тым жас болғандықтан, таққа олардың араласқан ағасы Кассивеллаун отырды. Андрогей Триновантум (Лондон) және Кент герцогы болып тағайындалды және Британияны Юлий Цезарға қарсы қорғауға қатысты. Цезарьдің алғашқы екі шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін, британдықтар құдайларға құрбандық шалып, мерекелер өткізді. Андрогейдің жүрекжары Куелин, Кассивеллаунның жүрекжары Хирелгласпен күресіп, нәтиже даулы болғандықтан оны өлтірді. Кассивеллаун Андрогейден жүрекжарын сотқа беруді талап етті, бірақ патшаның ниетінен сескенген Андрогей оны өз сотында соттауды ұсынды. Кассивеллаун Андрогейге қарсы соғыс ашты, ол көмек сұрап Цезарға жүгінді. Ол өзінің адалдығын көрсету үшін, өз ұлы Скаеваны қоса алғанда, кепілдерді берді, сосын Цезарь үшінші рет шапқындады. Бірлесіп, Андрогей мен Цезарь Кассивеллаунды Римге бағынуға және салық төлеуге мәжбүрледі. Цезарь қысты Британияда өткізіп, Кассивеллаунмен дос болып кетті. Соңында, Помпейге қарсы соғыс үшін Римге оралғанда, Андрогей онымен бірге кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Геффридің «Тарихының» орта ғасырлық Уэльс нұсқаларында және Уэльс триадаларында ол Афарви ретінде кездеседі. Триадалар оны Цезарды басып кіруге шақырғаны үшін «Британия аралының үш ар-намысын жоғалтқан адамының» бірі деп атайды. Джон Кох Мандубраций Уэльс мифологиялық кейіпкері Манауиданның тарихи негізі болуы мүмкін деп болжайды: ол әкесінің атын *Mannuētios түрінде қайта жасайды, ал Манауиданның ертерек түрін *Mannuētiagnos, «Mannuetios ұлы» деп атайды.