Кіріспе

Португалиялық иезуит миссионері Гаспар Коэльо (1590 ж. қайтыс болған) – португал иезуит миссионері. Ол 16 ғасырдың соңында Жапониядағы иезуит миссиясының жетекшісі және вице-провинциалы лауазымына Франсиско Кабралдың орнына келді. 1587 жылы Тоётоми Хидэёшидің иезуит миссиясына деген ықыласының төмендеуіне себепкер болды.

Ерте өмір

Коэльо Португалияның Порту қаласында дүниеге келді. Сумитаданың билігінің соңғы жылдары Коэльо будда және синто храмдарын бұзу толқынына дем берді. Коэльо Арима кланына да қызмет етті және 1576 жылы Арима Йошисаданың крещение рәсімін өткізді. Коэльо 1581 жылдың қыркүйегінде Жапония миссиясының басшысы болды, ал 1582 жылдың ақпанында Алессандро Валигнано кеткеннен кейін миссияны басқаруға тағайындалды. Коэльо 1584 жылы Шимабара шайқасында Рюдзодзи Таканобуға қарсы Арима Харунобуның жеңісіне қолдау көрсетті, Рюдзодзи Таканобу Коэльоны айқышқа тартып, Нагасаки портын Рюдзодзи әскеріне берумен қорқытқан еді. Ол басқа христиан самурайларын, сондай-ақ испан Филиппиніндегі христиандарды Рюдзодзиге қарсы Ариманы қолдауға шақырып, үгіт жүргізді.

Тойотоми Хидэёшимен қарым-қатынасы

Тоётоми Хидэёси 1582 жылдан 1591 жылға дейін тоғыз жылдық әскери науқан арқылы Жапонияны біріктірді. 1583 жылы иезуит миссионерлері алғаш рет Хидэёсидің астанасы Осакаға келді, ал одан кейін Хидэёсидің Осака қамалындағы сарайына көптеген жапондық христиандар, соның ішінде дінге қызығушылық танытқан көптеген әйелдер кірді. Коэльо 1586 жылы Осакадағы Хидэёсиге барып қайтты. Бұл кездесуде Хидэёси Коэльодан Корея мен Қытайға шабуыл жасау үшін екі португалдық кеме қамтамасыз етуді сұрады; Коэльо келісімге келісіп қана қоймай, сонымен қатар, Қоғам португалдардан көбірек әскер алуы мүмкін екенін айтты және христиан даймиоларын Шимазу кланына қарсы біріктіруді ұсынды. Бұл Хидэёсиге Коэльоның шетелдік дінге адалдығымен христиандық иеліктердің білігін құруы мүмкін екенін білдірді. Дегенмен, оның бірінші әйелінің, христиандыққа деген ықыласы зор болғандықтан, Хидэёси Коэльоға иезуит діни қызметкерлеріне Жапонияда еркін тұруға рұқсат хаттарын берді; Хидэёси сонымен қатар Коэльоға Осака қамалының жанында жер берді. Иезуиттерге берілген рұқсаттар сол кезде буддистерге берілген рұқсаттардан артық болды. Хидэёси 1587 жылы шілдеде Кюсюді жаулап алғаннан кейін Хакатаға келді, ал Коэльо Хидэёсиді өзінің кемесінде құрметпен қарсы алды. Кейбір кеңесшілерімен ақылдасып, Хидэёси түн ортасында Коэльоны оятып, миссияның мақсатына қатысты бірқатар сұрақтар қойды. Коэльо мүмкіндігінше жауап берді, бірақ ертесі күні Хидэёси барлық иезуиттерге жиырма күн ішінде Жапониядан кетуді бұйырды. Оларға Ұлы кеме келгенге дейін уақыт берілсе де, Хидэёси христиандық белгілерге тыйым салып, жапондық христиандарға өлім жазасымен сенімдерінен бас тартуға бұйырды. Содан кейін Коэльо Гоа, Макао және Маниладан қару-жарақ сатып алып, христиандық әмірлерді Хидэёсиге қарсы қаруландыруға тырысты. Хидэёси Португалиямен сауда байланысын үзуден қорқып, бұл жарлықты орындамады; 1590 жылдары оның сарайында христиан діні қайта жанданды. Коэльо 1590 жылы қайтыс болды.