Кіріспе

Америкалық анти-Шейкершіл Мэри Маршалл Дайер (1780–1867) АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатының ауылдық аймақтарында Шейкершілдікке қарсы кең таралған пікірдің өкілі болды. 1813 жылы ол Нью-Гэмпшир штатының Энфилд қаласындағы Шейкерлер қауымына қосылды. Жетекшілік рөлде болмауына көңілі толмаған және Шейкерлер өмірінің шектеулерінен кейіп көрген Дайер 1815 жылы қауымнан шығып кетті. Оның күйеуі Жозеф және бес баласы қалып қойды. Мэри Дайер Шейкерлерді балаларынан айырған деп айыптады. Балаларының қауіпсіздігінен қаушады және қаржылық қолдаусыз қалған ол, өзінің ісіне қоғамдық және заңнамалық қолдау табу үшін Шейкерлерге қарсы лекциялар оқыды және памфлеттер жазды. Оның негізгі жазбаларына 1822 жылы жарық көрген «Мэри Дайердің азаптары туралы қысқаша мәлімдеме» және «Шейкершілдіктің суреті» кіретін еді. 1819 жылы ол балаларын қайтарып алу үшін Энфилд Шейкер қауымына шабуыл жасауға әрекеттенді, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Жозеф Дайер қауымға адал болды және әйеліне қарсы күшті сын айтты, оның жарияланған айыптауларына жауап берді. Оның бес баласының төртеуі өмір бойы Шейкер болып қалды. Ұлы Джерруб өмірінің соңында Шейкерлерді тастап кетті, бірақ анасымен жақын қарым-қатынаста болған жоқ. 1850 жылдарға қарай Дайердің Шейкершілдікке қарсылығы, кем дегенде Жаңа Англияда, Шейкерлер енді қауіпті емес, «ерекше» саналғандықтан, өте радикалды болып көрінді. Мэри Дайер 1867 жылы көбінесе естен шығып кеткен күйде қайтыс болды. Тоғызыншы ғасырдың басында, күйеуі бар әйелдің балаларына заңдық құқықтары шектеулі болды; күйеуі олардың заңды қамқоршысы болды, және ол балаларын Шейкерлерге бергенде, Шейкерлер Дайер балаларының заңды қамқоршыларына айналды. Осылайша, Шейкерлердің балаларды ұстап тұруы сол кездегі заңмен заңды деп танылды. Осы заңдарға сәйкес, Мэри Дайер балаларын қашқысы келген ата-ана болды. Шейкерлерге қатысты ата-аналарды қашқыру туралы кітаптар жазған және мұндай әрекеттерге қарсы заңдар қабылдау үшін лоббилеген басқалардан (Капитан Джозеф Смит, 1810; Юнис Чэпман, 1819) ерекшелене отырып, Дайер мұндай жағдайларға қатысқан адамдарға көмектесуге және халықты Шейкерлердің отбасыға қарсы идеологиясы мен қызметі туралы хабардар етуге белсенді қатысты. Оның белсенділігі 1815 жылдан бастап 1867 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасты.

Жарияланымдар

Дайер, Мэри М., «Шейкерлер» деп аталатын қоғамның Мэри Дайерге келтірген азаптары туралы қысқаша мәлімдеме, 1818, Уильям С. Спир, Бостон, 35 б. Дайер, Мэри М., «Шейкершіліктің бейнесі», олардың сипаттамасы мен мінез-құлқы туралы жалпы көрініс, Энн Лидің Жаңа Англияда алғаш пайда болған сәтінен бастап, қазіргі уақытқа дейін, Автор үшін басылған [Конкорд, Н. Х.], маусым 1823 («1822»), 446 б. Дайер, Мэри М., «Шейкершіліктің бейнесіне шолу» деп аталатын «Шейкерлердің мәлімдемелеріне жауап», Бетси Дайердің ауруы мен өлімі туралы есеппен; автордың саяхатының сипаттамасы және бірнеше адамның куәліктері, 1824, Маршалл (Конкорд, Н. Х.), 112 б. Маршалл, Мэри М. [Мэри М. Дайер], «Едем бағынан бастап қазіргі күнге дейін жыланның пайда болуы мен дамуы: «Шейкершіліктің ашылуымен», олардың нақты сипаттамасы мен мінез-құлқы туралы жалпы көрініс беру. Сондай-ақ, Автордың өмірі мен азаптары, ол Мэри М. Дайер болған, бірақ қазір Мэри Маршалл, Конкорд, Н. Х., 1847, 269 б. Дайер, Джозеф, Мэри Дайердің 1799 жылы үйленген сәтінен бастап, 1815 жылы «Шейкерлер» деп аталатын қоғамнан кеткенге дейін, кейбір айыптауларға қатысты бірнеше ескертулермен, ол сол кезден бастап сол қоғамға қарсы жариялаған. Әр түрлі куәліктермен бірге, [Ақпан] 1819 («1818»), Конкорд [Н. Х.], Автор үшін Исаак Хилл баспасында, Конкорд, Н. Х., 88 б. (Ерте американдық баспалар: 43899; 47864); 2-басылым, 1826, Питтсфилд. Дайер, Мэри М., «Шейкершілік ашылды», 1852, Дартмут баспасы (Гановер, Н. Х.), 32 б.