Кіріспе

Көміртек минералы, оның болуы күмәнді

Шаоит немесе ақ көміртек – көміртектің бір түрі (аллотропы) ретінде сипатталатын, болуы күмәнді минерал. Ол Бавариядағы Рис кратерінен шоктан балқыған графит гнейсінен табылды. Ол графиттен сәл қаттырақ, сұрдан аққа дейінгі түспен шағылысады деп сипатталған. Электрондық дифракциялық суретіне сүйене отырып, минералдың құрылымы карбин деп саналды, яғни көміртектің сызықты ацетилендік түрі. Бірақ кейінгі баяндамада бұл анықтама, тіпті карбин фазаларының болуы да күмәнді деп танылды, дифракциялық суреттегі жаңа шағылыстар саз қоспаларынан туындаған деп айтылды.

Синтетикалық материал

Графиттен 2700-3000 К температурада сублимациялау арқылы немесе жоғары вакуумда лазер сәулесімен бомбалау арқылы бірдей түрі жасалуы мүмкін деп айтылады. Бұл зат серафит деп аталады. Бір шолу ескертеді: "Бұл көрінетін нақты есептерге қарамастан, бірнеше басқа топтар осы тәжірибелерді қайталауға сәттіліксіз тырысты. Тәуелсіз растау жұмыстары міндетті түрде қажет, және қазіргі уақытта ақ графит полисудың көміртекті аналогы сияқты көрінеді".

Оқиға және табылған жері

Хаоит алғаш рет Меттинген, Рис кратері, Нердлинген, Бавария, Германияда сипатталды және 1969 жылы IMA бекітті. Минералға АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) петрологы Эдвард К. Т. Чаоның (1919-2008) құрметіне ат қойылды. Бавариядағы типтік орнында хаоит, шок метаморфизміне ұшыраған графит қосылған гнейсте кездеседі. Сонымен қатар, Ассамдағы Гоалпара метеориті, Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Дайалпур метеориті және Шығыс Сібірдегі Анабар массивіндегі Попигай соққы құрылымы сияқты метеориттерде де кездеседі. Хаоитпен бірге кездесетін минералдар: графит, циркон, рутил, псевдоброокит, магнетит, никельді пирротит және бадделейит.