Кіріспе

Цейлон коммунистік партиясы (маоистік) – Шри-Ланкадағы саяси партия. Партия 1964 жылы Цейлон коммунистік партиясының бөлінуінен кейін күшейді. Бастапқыда партия өзін "Цейлон коммунистік партиясы" деп атады және Шри-Ланкадағы басқа коммунистік партиядан "Цейлон коммунистік партиясы (Пекин қанаты)" сияқты атаулармен ажыратылды. 1960 жылдардың соңында партия елдегі маңызды солшыл партиялардың бірі болды. Алғашқыда партияны Премалал Кумарасири және Н. Шанмугаттасан басқарды.

Өмірбаян

1963 жылғы маусым айында К. А. Субраманиам мен Д. Б. Алвис Сейлонның коммунистік және прогрессивті жастар лигалары федерациясының атынан Қытай жастары федерациясымен екі ұйым арасындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Осы 1963 жылы Қытай Халық Республикасына жасаған сапары барысында олар Қытайдың вице-премьері және сыртқы істер министрі Чэнь Имен кездесті.

Бастапқы ұйымдастыру комитеті

Ұйымдастыру комитеті 1963 жылғы 17 қарашада Премалал Кумарасири, Н. Санмугаттасан, Д. Н. Надунге, Д. К. Д. Жінедрапала, Хигода Дхармасена, К. Маниккавасагар, Н. Л. Перера, К. Вималапала, К. Кулавирасингхам, В. С. де Сиривардене, А. Д. Чарлешами, Уотсон Фернандо, В. А. Дхармадаса, С. М. Викрамасинге, А. Жаясурия, Д. А. Гунас, Сирил Кулат, Виктор Силва, К. А. Субраманиам, Сусима, К. В. Кришнакутти, С. Жаңаприя, Канти Абеясекера, Э. Т. Моорти, Дхармадаса Джаякодди, Х. Г. А. де Силва, С. М. П. де Силва, Х. М. П. Мохидин, Д. М. Дж. Абеягуневардене, О. А. Рамия, Д. Б. Алвис, С. С. Манохар, С. Сивадасан, Самарасири де Силва және П. Виджаятилеке.

Негізін қалау

CPP 1964 жылы құрылған. Премалал Кумарасири 1964 жылы Шри-Ланкаға келген Чжоу Энлайды, Қытай Халық Республикасының бірінші премьер-министрін, Цейлон Коммунистік партиясының (Маоист) атынан қарсы алды.

Ерте жылдары және алғашқы бөлінулері

1964 жылы Рохана Виджевира Цейлон коммунистік партиясының (Маоист) қызметкері болды. Бірақ көп ұзамай ол партия басшыларымен келіспей, олардың революциялық құлшыныс танытпауына наразы болып, 1965 жылдың 14 мамырында өз қозғалысын құрды. Ол "Жаната Вимукти Пермуна" немесе ЖВП деп аталды. Содан кейін Гамини Япа басқаратын "Peradiga Sulanga" тобы да партиядан шықты. 1965 жылы В. А. Дхармадаса Цейлон коммунистік партиясына қайта оралды. Ол сондай-ақ тамил тілінде сөйлейтін аймақтарда Цейлон коммунистік партиясы (Маоист) үшін белсенді жұмыс істеді. 1966 жылы С. Д. Бандаранаяке парламентте 1966 жылдың 21 қазанында Чуннакамнан басталып, касталық басқыншылыққа қарсы өткізілген жаппай шеру туралы сұрақ қойды. Цейлон коммунистік партиясы (Маоист) полицияның тыйымына қарамастан, күресті жалғастыру және шеруді өткізу туралы шешім қабылдады, бұл партияның барлық бағыттарына революциялық серпіліс сыйлады. 1966 жылдың 21 қазанында Чуннакамда касталық тәртіпке қарсы шеруге жасалған шабуылда полиция қызметкерлері көптеген партия мүшелерін қатыгездікпен ұрып-соғып, жарақаттар келтірді.

1970 жылдар

1972 жылы кейбір кадрлар партия басшысы Н. Шанмугаттасанның Біріккен майдан үкіметіне қарсылығын сынап, UF-ті «прогрессивті күш» деп мәлімдеді. Партия басшысы Н. Шанмугаттасан 1972 жылғы сәуір айында Албанияда болған кезде Д.Н. Надунге, Уотсон Фернандо, Э.Т. Мурти, Д.А. Гунашекара және В.А. Кандасами партияны бақылауға алуға тырысты. Бұл топ қайта құрылып, 1972 жылғы 12 қарашада өткен жиналыста Шри-Ланка Коммунистік партиясы (Марксистік-Лениндік) деп атала бастады. Олар маоистік қозғалысты UF орбитасына жақындатуға ұмтылды, бірақ бұл топ Самал Де Силва, Канти Абейясекере және К.А. Субраманиамның күшті қолдауына ие болған Н. Шанмугаттасанның Цейлон Коммунистік партиясына (Маоистік) қарағанда шағын топ болып қалды. Мао Цзэдунның қайтысынан және Қытайда Дэн Сяопиннің билікті иеленуінен кейін партия Қытай басшылығының жаңа бағытын қатты сынады. 1978 жылы Н. Санмугаттасан басқаратын партия, Орталық Комитеттің Тамилдердің өзін-өзі анықтау шешімін қабылдамауы және Үш әлем теориясын қабылдамауына наразылық білдіре отырып, қоғамдық мәлімдеме жасады. Бұл шешім Тамилдердің өзін-өзі анықтау және Үш әлем теориясының жақтастарымен араздасуға әкелді, соның салдарынан Самал Де Силва, К.А. Субраманиам, С.К. Сентивел, С.Д. Бандаранайке сияқты көптеген адамдар партиядан шығып, Шри-Ланка Коммунистік партиясы (Сол) деп аталған жаңа саяси партия құрды.

1980 жылдардан бастап

Партия маоизмді қайта растағандар арасында халықаралық жағынан қайта құрылды және Революциялық интернационалистік қозғалыстың құрылтай декларациясына қол қойғандардың бірі болды. 1991 жылы өткен конференцияда партия "Сейлон коммунистік партиясы (маоист)" деп қайта құрылды. Н. Санмугатхасан 1993 жылы қайтыс болғанға дейін партияға жетекшілік етті.

Халықаралық қатынастар

Партия Мао Цзэдун дәуірінде Қытаймен берік байланыс орнатып сақтаған. Нахзалиттік көтеріліс басталғаннан кейін, ҚХК Нахзалиттер мен Қытай арасында байланыс құралы ретінде жұмыс істей отырып, CPI (M L) партиясын қолдады. Ажит Рупасинг Сурендра Непал азамат соғысында демократиялық бағытталған топтармен байланыста болды. Партия бұрынғы Революциялық интернационалистік қозғалыстың мүшесі еді.