Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық хирург Чарльз Клей (1801 жылдың 27 желтоқсаны – 1893 жылдың 18 қыркүйегі) – "Овариотомияның әкесі" деп аталған ағылшын хирургы.
British surgeon
Charles Clay (27 December 1801 – 18 September 1893) was an English surgeon, called the "Father of Ovariotomy".
Өмір
Клей Шешир графтығының Стокпорт қаласының жанындағы Бредбериде дүниеге келді және Ланкашир графтығының Блэкпул қаласының жанындағы Пултон-ле-Файлд қаласында қайтыс болды. Ол Манчестерде Киндер Вудтың шәкірті ретінде медицина білімін бастады (онда Джон Далтонның химия бойынша лекцияларын тыңдаған), ал 1821 жылы оқуын жалғастыру үшін Эдинбургке кетті. 1823 жылы біліктілік алғаннан кейін, ол Астон-андер-Лайнда жеке практика ашты, сонымен қатар Механика институтында химия пәнін оқытты. Осы кезде ол толыққандай арақ-шарап ішпеуге уәде берген және сарттылық қозғалысын қолдаған. 1839 жылы ол Манчестерге хирург және консультант ретінде жұмыс істеу үшін көшті. 1942 жылы ол өзінің есімімен байланысты жұмыртқа жоғары жағын кесу операциясын алғаш рет осы жерде жасады. Бұл операция толығымен сәтті аяқталды, ал 1865 жылы ол жағдайларды талдағанда, өлім-жітім көрсеткіші 30%-дан сәл ғана жоғары екенін көрсетті. Клей вивисекцияға қарсы болды.
Clay was born in Bredbury, near Stockport, Cheshire, and died in Poulton le Fylde, near Blackpool, Lancashire. He began his medical education as a pupil of Kinder Wood in Manchester (where he used to attend John Dalton's lectures on chemistry), and in 1821 went to Edinburgh to continue his studies there. Qualifying in 1823, he began a general practice in Ashton under Lyne, where he also taught chemistry at the Mechanics Institute. At this point he was a pledged teetotaller and supporter of the temperance movement. In 1839 he removed to Manchester to practise as an operative and consulting surgeon. It was there that, in 1842, he first performed the operation of ovariotomy with which his name is associated. On this occasion it was perfectly successful, and when in 1865 he published an analysis of the cases he was able to show a mortality only slightly above 30%. Clay was an opponent of vivisection.
Жұмыртқалық операция
Бұл мәселеде оның еңбегі кейде жоққа шығарылса да, қазіргі таңда оның "Овариотомия әкесі" атағын лайықты түрде алғанын көпшілік мойындайды, және ол осы операцияны қалай табысты жасауға болатынын көрсеткені ғана емес, сонымен қатар 19 ғасырдың іш хирургиясының дамуына үлкен үлес қоскандығы да мойындалады. Клейге бұрын тиесілі болған бірқатар қолжазбалар Манчестер университетінің Арнайы жинақтарында сақтаулы, олардың ішінде 1855 және 1869 жылдар аралығында оның жасаған овариотомия (оофоректомия) операцияларының тізімі бар. Толық ақпаратты мына жерден табуға болады.
Although his merits in this matter have sometimes been denied, his claim to the title Father of Ovariotomy is now generally conceded, and it is admitted that he deserves the credit not only of having shown how that operation could be made a success, but also of having played an important part in the advance of abdominal surgery for which the 19th century was conspicuous. A number of manuscripts previously owned by Clay are held by Special Collections at the University of Manchester and include a record of some of the ovariotomy (oophorectomy) operations he performed between 1855 and 1869, further details can be found here.
Геология, археология, нумизматика
Ауыр жұмысқа қарамастан, Клей геология мен археологияны зерттеуге уақыт тапты. Оның авторлық кітаптарының ішінде "Манчестердің геологиялық очерктері" (1839 ж.) және "Мэн аралының валюта тарихы" (1849 ж.) кітаптары бар еді, ал оның жинағында Ескі және Жаңа өсиеттердің мыңнан астам басылымы және АҚШ-тың күміс және мыс монеталарының өте толық сериясы болды.
In spite of the claims of a heavy practice, Clay found time for the pursuit of geology and archaeology. Among the books of which he was the author were a volume of Geological Sketches of Manchester (1839) and a History of the Currency of the Isle of Man (1849), and his collections included over a thousand editions of the Old and New Testaments and a remarkably complete series of the silver and copper coins of the United States.