Кіріспе

1974 жылы Сидни Пуатье түсірген фильм, Камп-Ло альбомы. Uptown Saturday Night – 1974 жылы шыққан американдық әрекет-комедиясы және қылмыстық комедиялық фильм. Сценарийін Ричард Уэсли жазды, режиссерлік жəне басты рөлді Сидни Пуатье сомдады, ал Билл Косби мен Гарри Белафонт қосымша рөлдерде ойнады. Косби мен Пуатье 1975 жылғы «Let's Do It Again» және 1977 жылғы «A Piece of the Action» фильмдерінде де бірге түсті. Косби мен Пуатье кейіпкерлерінің әр фильмде әртүрлі есімдері болғанымен, бұл үш фильм трилогия саналады. Uptown Saturday Night 1974 жылғы 15 маусымда Нью-Йорктегі Criterion Theatre театрында көрсетілді және жағымды пікірлерге ие болды. Фильмнің сюжеті ұрланған әмианды қайтарып алуға, ішінде жеңіс лотерея биеті бар екеніне байланысты.

Сюжет

Сенбі күні кешке Мадам Зенобия клубында көңіл көтеріп отырғанда, Стив Джексон мен Уорделл Франклин клубты тоналаған қарақшылардың қолына түседі, олар Стивтің әмиянын ұрлап кетеді. Әмиян ішінде 50 000 долларлық жеңіс лотерея билеті бар екенін білгенде, Стив пен Уорделл бандит Гейши Дэн Бофордтың көмегімен қылмыскерлерді өздері іздеуге кіріседі. Гейши Дэн Бофорд өзінің қарсыласы Силки Слимді жеңгісі келеді. Стив пен Уорделл билетті қайтару жоспарын құрастырады.

Өмірбаян

"Жұма күні кешкі ойын-сауық" ("Uptown Saturday Night") фильмі Warner Bros. компаниясы "Клеопатра Джонс" және "Қара белдеу Джонс" сияқты фильмдермен бірге "блэксплойтинг" дәуірінде түсірілді. Пойтье өмірі бойы Голливудтың фильмдер мен теледидарда афроамерикандықтарды бейнелеуіне наразы болды, осының нәтижесінде ол "блэксплойтинг" дәуірінде өзі фильмдер түсіруге белсенді кірісті. Оның режиссерлік дебюті "Бак және уағыздаушы" ("Buck and the Preacher") фильмі болды, онда ол Белафонтемен бірге түсті. Содан кейін Пойтье "Жұма күні кешкі ойын-сауық" және оның жалғасы "Кел, қайтадан жасайық" ("Let's Do It Again") және "Әрекеттің бір бөлігі" ("A Piece of the Action") фильмдерін түсірді.

Тақырыптар

Фильмдегі кейіпкерлер, олардың ниеттері мен мінез-құлқы әртүрлі болғанымен, қара қоғамдастығында (Шарп Ай Вашингтонды қоспағанда) өте әдемі және жоғары мәдениетті көрінеді. Пуатье қара актерлерді экранда әсем әрі тартымды түрде көрсетуге ұмтылды, бұл Голливудтағы қаралардың бұрынғы бейнесінен мүлдем өзгеше еді. Өмірі бойы ол негативті стереотиптерді күшейтетін рөлдерден бас тартып, "абыройлы, мақтан тұтатын және адал" кейіпкерлерді таңдады. Сыншылар осы тенденцияны атап өтті: "Оның барлық фильмдерінде [Пуатье] білімді және зиялы болды. Ол дұрыс ағылшын тілінде сөйлейтін, консервативті киінетін және ас ішуде ең жақсы әдеп сақтайтын".

Қабылдау

Uptown Saturday Night АҚШ-та 7,4 миллион доллар табыс етіп, өндіріс құны 2,5 миллион доллардан асып түсті. Премьерадан кейін үш ай өткен соң, ол барлық уақыттағы ең табысты 50 фильмнің тізімінде 3-орынға ие болды. Фильмнің премьерасы орташа және жағымды пікірлерге бөлінді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің Винсент Канби фильм туралы: «Бұл, негізінен, қойылым, бірақ ол жақсы юморға толы және юмор сәл әлсіреген кезде, оның жоғары көтеріңкілігі киносыншылықты ең маңызсыз кәсіп ретінде қарастыруға мәжбүр етеді» деп жазды. «Чикаго Трибьюн» газетінің Джин Сискел фильмге 4 жұлдыздың 3-ін беріп, оны «әр актердің көрермендерді бір үлкен сахнамен күлдіру мүмкіндігіне ие болған ескі үлгідегі комедиялық ревю» деп сипаттады. [Пуатье] ең қарапайым әрекеттер арқылы табиғи юморды шығарады, себебі ол – Сидни Пуатье. Автобус күтуі немесе дос мақтандырып тұрғанда тыныш тыңдауы, Пуатье біздің назарымызды өзіне аударып, оны қарапайым адам ретінде көруге мүмкіндік береді. «Лос-Анджелес Таймс» газетінің Кевин Томас оны «Blazing Saddles» фильмінен бергі ең күлкілі фильм және, әрине, жылдың ең қызықты фильмдерінің бірі – көңілділікпен аяқталатын ескі үлгідегі фильм» деп атады. Пенелопа Гиллиатт Ричард Уэслидің сценарийі «қарапайым ақтар ешқашан жасай алмайтын қызықты әлемге қашу жолдары туралы батыл және шындыққа жақын ойларды жеткізе білді» деп жазды. Жағымсыз пікірлердің арасында «The Washington Post» газетінің Гари Арнольд: «Фильм соңғы жылдардағы көптеген блэксплойт фильмдерінен құтқарушы болғанымен, фильмнің өзі де, актерлар да көтеріле алмайды» деп мәлімдеді. «Newsweek» журналының Пол Д. Циммерманн: «Пуатье – ерекше комедиялық талант емес, ол камераның артында тұрақсыз, алдында сүйкімді, бірақ күлкілі емес. Күлкілі сахналар аяқталған кезде фильм сөне бастайды, бірақ тамаша комедиялық кейіпкерлердің фестивалін ұсынады» деп жазды. «Variety» журналы фильмді «тегіс емес» деп атап, «Uptown Saturday Night көбінесе жай ғана жатыр, шыдамсыздықпен жаңа, тапқыр юмор мен ақылды Пуатье ұсына алмайтын қарқынды күтуде» деп бағалады. «Essence» журналының Уолтер Беррелл: «Көрермен сәл көңілі тоймай кетеді. Осы таланттардың қабілеттеріне сәйкес келетін жақсырақ жоба қажет болғандай сезім қалды» деп жазды.

Теледидарлық пилот

Фильм жарыққа шыққаннан кейін көп ұзамай, NBC телеканалы "Uptown Saturday Night" комедиялық сериалының пилоттық эпизодын тапсырыс берді, ондағы басты рөлдерді Клеавон Литтл мен Адам Уэйд сомдады, фильмдегі Косби мен Пуатье рөлдерін ойнағандай. Пилоттық эпизод сатылмады, бірақ ол 1979 жылдың жазында NBC телеарнасында "Comedy Theater" аясында көрсетілді, бұл сатылмаған пилоттық эпизодтарды ұсынудың көптеген бағдарламаларының бірі болды.

Жалғасы

Кейінгі фильмдер — «Let's Do It Again» (1975) және «A Piece of the Action» (1977). Олар да сыншылардан аралас пікірлер алды, бұл ішінара блэксплоитация дәуірінің құлдырауымен байланысты болды. «Let's Do It Again» (1975) фильмінің сценарийін Ричард Уэсли жазды, ал режиссері — Пуатье. «Uptown Saturday Night» фильмінің алғашқы жалғасында Пуатье мен Косби Клайд Уильямс (Пуатье) және Билли Фостер (Косби) рөлдерінде тағы да бірге түсті. Алдыңғы фильмнің көптеген актерлері, Ли Чемберлин мен Кальвин Локхарт сияқты, әртүрлі рөлдерде ойнады. Бұл фильм көбінесе клоунадалық комедияға негіделген, ал «Uptown Saturday Night» көбінесе сөздік юморға баса назар аударған. Фильм 1974 жылдың соңында шықты және ұзақтығы 6 минут 23 секундты құрады. Доби Грей орындаған ашылу әні өте көңілді, өзін-өзі сақтау және бақыт туралы тақырыптарды қамтиды. Фильмде және титрлерде қайталап ойналатын ән өзіндік құлшынысты білдіреді, бұл қаралардың күшті қозғалысын көрсететін мотив, оның мәтінінде «Мен міндетті түрде ұстап тұруым керек» деген сөздер бар.

Қайта жасау

2002 жылы Уилл Смит және оның Overbrook Entertainment өндіріс компаниясы, трилогияны қайта түсіру үшін, Смиттің басты рөлде ойнауымен және Warner Bros. компаниясы таратуымен құқығын сатып алды. Смит фильмдерге Эдди Мерфи, Мартин Лоуренс және тағы да басқа әйгілі афроамерикалық актерлерді шақыруды жоспарлаған. 2012 жылы Адам Маккей ремейк режиссері болып тағайындалды, сценарийін Just Go with It фильмінің сценаристі Тим Даулинг жазды, ал Смит пен Дензел Вашингтон басты рөлдерде ойнауға келісті. 2014 жылдың басынан бері жаңа ақпарат түспеді, сол кезде Николас Столлер сценарийді қайта жазып жатқан, Маккей, Смит және Вашингтон жобада қала берді. 2018 жылы Кевин Харт ремейкке қатысуға келісті, ал сценарийді Black-ish сериалының авторы Кения Баррис жазды.