Кіріспе

Коломан Сокол (12 желтоқсан 1902 – 12 қаңтар 2003) – атақты словак суретшісі, график және иллюстраторлардың бірі. Ол қазіргі словак графикасының іргесін қалаушы болды.

Өмірбаян

Коломан Сокол Липтовский Микулаш қаласында дүниеге келген. Ол Кошицедегі Евгений Крон мен Братиславадағы Густав Маллидің жеке мектептерінде, сондай-ақ Прагадағы Көркемсурет академиясында оқыды, онда Макс Швабинский мен Тавик Франтишек Симонның шәкірті болды. Чехословакияда ол чехословакиялық графика суретшілерінің қауымдастығы SČUG Hollar мүшесі болды. Франтишек Купкамен Парижде қысқа мерзім оқығаннан кейін, ол Мексиканың Мәдениет және білім министрлігінің шақыруын қабылдап, өнерін оқытуға бағытталды. Ол 1938 жылы құрылған Escuela de las Artes del Libro мектебінде және 1937 жылдан 1941 жылға дейін Мехико қаласының университетінде графикалық техникадан профессор болып жұмыс істеді. 1942-1946 жылдары Нью-Йорк қаласында тұрды. 1946 жылы Словакияға оралып, Словакия Технологиялық университетінде және Коменский университетінде сабақ берді. 1948 жылы (Чехословакияда коммунистер билікті басып алған кезде) ол тағы да АҚШ-қа кетіп, Филадельфия маңындағы Брин-Мор қаласына қоныстанды. 1960 жылдардан бастап ол усақтап, жасырын өмір сүрді және осы кезеңде ерекше символдық мифологиялық стильді қалыптастырды. 1990 жылдары ол Аризона штатының Тусон қаласында тұрды, онда 100 жасында дүние салды.

Стиль

Сокольдің шығармашылығына Винсент ван Гог, Кэтэ Коллвиц, Джордж Гросс және Die Brücke тобының экспрессионизмі үлкен ықпал етті. Бастапқыда ол графикалық техникаларға ден қойды, кейіннен Мексикада сурет салу және бояу арқылы оларды дамытты. Оның суреттері көбінесе драматизмге толы болып келеді, соның нәтижесінде ол еуропалық деңгейде экспрессионизмнің словак үлгісін жасады деген пікір қалыптасты. Ол графика өнерінің форма және пішін тұрғысынан шектеріне берік болды. Оның туындыларында көркемдік, этникалық және әлеуметтік мәселелер үйлеседі. Оның шығармаларының негізгі тақырыбы адам болғанымен, әлеуметтік мотивтер оның экспрессивті туындыларында басымдық алады, бұл бейнелеу өнері мен суреттерінің қатал және кермелі стилімен сабақтас. Оның жұмыстарында жиі азап, кедейлік және адамның күйзелісі бейнеленген. Ол сонымен қатар көптеген ксилографиялар жасаған.