Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босниялық әнші-әндер авторы (1948–2015)
Bosnian singer songwriter (1948–2015)
Кемаль Монтено (17 қыркүйек 1948 – 21 қаңтар 2015) – босниялық әнші, әндер жазушы және орындаушы, оның мансабы 1960-шы жылдардан 2010-шы жылдарға дейін созылды. Ол бұрынғы Югославияның ең ұлы әндер авторы болып кеңінен танылады. Монтено басқа орындаушыларға да әндер жазды, ең белгілілері – Здравко Чолич, Тоше Проески және Indexi рок тобы.
Kemal Monteno (17 September 1948 – 21 January 2015) was a Bosnian recording artist and singer songwriter whose career stretched from the 1960s to the 2010s. He is widely considered one of the greatest songwriters of the former Yugoslavia. Monteno wrote songs for other performers as well, most notably Zdravko Čolić, Toše Proeski, and the rock band Indexi.
Ерте өмір
Монтеноның әкесі Освальдо Монфальконе қаласынан шыққан итальян еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1945 жылы ол әскерге шақырылып, оккупацияланған Югославияға жіберілді. Сараевода ол Бахрия есімді босниялық әйелмен танысып, ғашық болды. Освальдо жүкті әйелін Италияда қалдырып, Бахрияға үйленді. 1946 жылы Освальдоның итальяндық әйелі Монтеноның жарты қарындасы Даниэла дүниеге келді. Екі жылдан кейін Освальдо мен Бахрияның ұлы Кемал Сараевода туды. Әкесі католик, анасы мұсылман болғанымен, Монтеноға мұсылман аты берілді. Освальдо бала кезінде Монтеноға тек итальян тілінде сөйлеп, канцонэлер айтқан, ал анасы оған босниялық севдалинкалар жырлаған. Освальдо мен Бахрия екеуі де Сараевоның Кошево стадионында жұмыс істеген.
Monteno's father Osvaldo was an Italian from Monfalcone. During World War II, he was drafted and deployed to occupied Yugoslavia in 1945 where he met a Bosniak woman named Bahrija in Sarajevo and fell in love. Osvaldo left his pregnant wife in Italy to marry Bahrija. Osvaldo's Italian wife gave birth in 1946 to a daughter named Daniela, Monteno's half sister. Kemal was born to Osvaldo and Bahrija two years later in Sarajevo. Although his father was Catholic and his mother was a Muslim, Monteno was given a Muslim first name. Osvaldo only spoke Italian and sang canzones to Monteno when he was a child, while his mother sang him Bosnian sevdalinkas. Both Osvaldo and Bahrija were employed at Sarajevo's Koševo Stadium.
Мансап
Монтено өзінің алғашқы "Лидия" әнін 1967 жылы жазды және Югославияда сәтті мансапқа қол жеткізді. Ол, әсіресе, "Сараево, любов моя" әнімен танымал, ол культты мәртебеге ие болып, туған қаласына мәңгілік құрмет ретінде қарастырылады. Оның көптеген әндерін басқалар да орындаған. Мысалы, "Bacila je sve niz rijeku" әні оған ғана емес, сонымен қатар Тоше Проески, Crvena Jabuka және Indexi үшін де хит болды (соңғысы ең үлкен хитке айналды). Сол сияқты, басқалар да "Nekako s proljeća" (1991 жылы Crvena Jabuka-мен дуэт) және "Nije htjela" әндерін орындап, табысқа жетті. 2014 жылдың ақпан айындағы сұхбатында Монтено "Nije htjela" (Ол қалаған жоқ) әнінің, басқа әншіге ғашық болған танымал югослав музыкантының әйелі туралы жазылғандығын айтты. Өзінің музыкалық стиліне байланысты жылдар бойы ол "босниялық Рой Орбисон" және тіпті "босниялық Нил Даймонд" деп аталды.
Monteno recorded his first song "Lidija" in 1967 and enjoyed a prosperous career in Yugoslavia. He is perhaps best known for "Sarajevo, ljubavi moja", which gained a cult following and is considered an evergreen homage to his home town. Many of his songs have also been performed by others. For instance, "Bacila je sve niz rijeku" was a hit not only for him, but for Toše Proeski, Crvena Jabuka and Indexi (the latter being the big hit). Similarly, others had success performing "Nekako s proljeća" (that one being a duet with Crvena Jabuka in 1991) and "Nije htjela". In a February 2014 interview, Monteno said that "Nije htjela" (She Did Not Want To) was written about a famous Yugoslav musician's wife, who was in love with another singer. Over the years, due to his style of music, he became known as the "Bosnian Roy Orbison", and even the "Bosnian Neil Diamond."
Жеке өмір
Монтено өзінің болашақ әйелі Бранкамен 1967 жылы Сараевода танысты. Олар 1971 жылдың 26 маусымында, ол Югославия халық армиясындағы міндетті әскери қызметтен қайтқаннан кейін үйленді. Олардың Адриана деген қызы мен Джани деген ұлы болды. Ол 1990-шы жылдардағы Босния және Герцеговина соғысының барлық уақытын қоршаудағы Сараевода өткізді.
Monteno met his future wife Branka in 1967 in Sarajevo. They married on 26 June 1971 when he returned from his mandatory stint in the Yugoslav People's Army. Together they had a daughter Adrijana and a son Đani. He spent the entirety of the 1990s war in Bosnia and Herzegovina in besieged Sarajevo.
Ауру және өлім
Монтеноға 1990 жылдардың соңында қант диабеті диагнозы қойылды және ол аптасына екі рет Загреб университеттік ауруханасында үш сағаттық диализ алды. Диабет оның жүрегін әлсіретті, ал Монтено өз еліндегі соғыстың стресі де оның ауруына себеп болды деп ойлады. 2011 жылдың 30 желтоқсанында Монтено жүрек талмасына ұшырады және 2012 жылдың қаңтарында айналма жол операциясы жасалды. Сол жазда 2012 жылғы Сплит фестиваліндегі өнер көрсетілімі денсаулығына байланысты тоқтатылды. 2012 жылдың 10 қазанында оның қайтысы туралы хабарлар интернетте тарады, тіпті аймақтық БАҚ оны факт ретінде қабылдады. 2014 жылдың 15 қарашасында, үш жылға жуық күткеннен кейін, Монтеноға телефон арқылы бүйрек трансплантациясына мүмкіндік туғаны туралы хабарланды. Ол келесі күні таңертең Загребте трансплантация жасады. 2014 жылдың желтоқсан айында ол қайтадан ауруханаға жатқызылды, дәрігерлер оның "қараша айында трансплантацияланған бүйрегін қабылдамағанын" болжады. Монтено 2015 жылдың 21 қаңтарында Загребтің Ребро ауруханасында пневмония және сепсистен қайтыс болды. Ауруханада дәрігерлер Монтеноның өмірі үшін сағаттап күресті, бірақ олардың күш-жігері нәтижесіз болды. Ол туған қаласы Сараеводағы Баре зиратында 28 қаңтар 2015 жылы, қайтысынан жеті күн өткен соң жерленді.
Monteno was diagnosed with diabetes in the late 1990s and received three hour dialysis twice a week at the University Hospital Centre Zagreb. Diabetes weakened his heart and Monteno felt that the stress of the war in his country also contributed to his illness. Monteno suffered a heart attack on 30 December 2011 and had bypass surgery in January 2012. A performance at the 2012 Split Festival that summer was cancelled due to health issues and rumors of his death circled the internet on 10 October 2012, even being picked up as fact by media in the region. On 15 November 2014, after nearly three years of waiting, Monteno received a phone call that a kidney was available for transplant. He received the transplant the following morning in Zagreb. He was again hospitalized in December 2014 and doctors believed that his "body did not accept the kidney that was transplanted in November." Monteno died on January 21, 2015, at Zagreb Rebro Hospital of pneumonia and sepsis. In the hospital, doctors fought for Monteno's life for hours to no avail. He was buried in his hometown of Sarajevo at the Bare Cemetery on 28 January 2015, seven days after his death.