Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мококчунг () – Үндістанның Нагаланд штатындағы Мококчунг ауданындағы муниципалитет. Ол аудан орталығы болып табылады және Мококчунг ауданының басты қалалық орталығы есебінде қызмет етеді. Мококчунг – Ао халқының мәдени ортасы және солтүстік Нагалендтің экономикалық және саяси тұрғыдан ең маңызды қалалық орталығы. Қала 16 шағын ауданнан тұрады, олардың ішінде Кумлонг, Сангтемла, Алемпанг және Йимью ең үлкендері.
the municipality in Nagaland, India
Mokokchung (,/m//ə//ʊ//k//ɒ//k//tʃ//ʌ//ŋ/) is a municipality in the Mokokchung District of the Indian state of Nagaland. It serves as the district headquarters as well as the main urban hub of Mokokchung District. Mokokchung is the cultural nerve centre of the Ao people and is economically and politically the most important urban centre in northern Nagaland. The town is made up of 16 wards of which Kumlong, Sangtemla, Alempang and Yimyu are the largest.
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, Мококчунг – Нага тауларындағы Ассам жаяу әскерлерінің (британдықтар басқаруымен) 19-ғасырдың соңында алғашқы бекіністерін (сол кездегі қоршаулар) салған алғашқы елді мекендердің бірі болды. Қаланың көп бөлігі бастапқыда DC төбесінде орналасқан осы бекіністің төңірегінде дамыды. Британдық басқару одан кейін Нага тауларының шалғай аймақтарына қарай шығысқа қарай біртіндеп кеңейтілді.
Historically, Mokokchung was one of the first Naga Hills sites where the Assam Rifles, led by Britishers, established their outposts (then called stockades) in the later part of the 19th century. Much of the town initially grew around this post located in the DC Hill. The British administration was then gradually extended eastwards towards the remoter parts of the Naga Hills.
1994 жылғы Мококчун қырғыны
Қала тұрғындары оны Айатай Мококчунг деп те атайды. Оқиға 1994 жылғы 27 желтоқсанда болды, сол күні 10-шы Ассам атқыштары мен 12-ші Маратха жеңіл жаяу әскерлері Мококчунг қаласының бейбіт тұрғындарына шабуыл жасады. Оқиға шамамен 2 сағатқа созылды, нәтижесінде 89 дүкен, 48 үй, 17 көлік және 7 мотоцикл толығымен өртеніп кетті, атыс және артиллериялық оқтардан зардап шеккендер есепке алынбағанда. 7 бейбіт тұрғын атып өлтірілді, тағы 5 адам, оның ішінде бір бала тірідей өртеп жіберілді, бірнеше әйел зорланды және ондаған адам жоғалып кетті. Ассам полициясының жасаған зұлпымы Нага ұлтшылдығының күшті серпініне себеп болды.
Also referred to as Ayatai Mokokchung by the citizens of the town. The incident took place on 27 December 1994, when forces of the 10th Assam Rifles and the 12th Maratha Light Infantry of the Indian Army raided upon the civilian populace of Mokokchung. The incident lasted for about 2 hours and left 89 shops, 48 houses, 17 vehicles and 7 two wheelers razed to ashes, excluding those destroyed by gunfire and shelling. 7 civilians were gunned down, another 5 burned alive including a child, several women raped and more than a dozen gone missing. The brutalities of the Assam Police have been a driving force for much Naga nationalism.
География
Мококчунг теңіз деңгейінен 1325 метр биіктікте орналасқан. Мококчунгте жыл бойы қоңыл температура болады. Жылдың он айында максималды температура жиырмадан аспайды. Мококчунг жаңбырлы айларда жиі тұманға толы болады.
Mokokchung is located at It is located at an elevation of 1325 metres above sea level. Mokokchung has a mild climate throughout the year. For ten months of the year, maximum temperature hovers in the mid twenties. Mokokchung also witnesses a lot of mist in the rainy months.
Демография
2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Мококчунг муниципалды кеңесінің (Сунгкоменнен тыс елді мекендерді қоспағанда) халқы 31 204 адамды құрады. Нақты халық саны 41 746 адамды (2003 жылы Мококчунг қаласына қосылған Йимью ауданын қоса алғанда, яғни 2001 жылғы соңғы санақтан кейін) құрайды. Оның қалалық агломерациясының халқы 60 161 адамды құрайды. Халықтың 55%-ын ерлер, ал 45%-ын әйелдер құрайды. Мококчунг штаттағы ең жоғары сауаттылық деңгейіне ие, орташа сауаттылық деңгейі 84%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) әлдеқайда жоғары: ерлердің сауаттылығы 84%, әйелдердің сауаттылығы 83%. Халықтың 11%-ы 6 жасқа дейінгі балалар. Халықтың көп бөлігі Ао тайпасынан, өйткені бұл қала Ао тайпасының орталығы және мәдени мекени болып табылады. Қала олардың тарихымен және мәдени дәстүрлерімен толы.
As of 2001 census of India, the population under Mokokchung Municipal Council (excluding the colonies beyond Sungkomen Ward) had a population of 31,204. The actual population is 41,746 (including Yimyu ward which was incorporated into Mokokchung proper in 2003, i. e. after the last census in 2001). Its metropolitan agglomeration has a population of 60,161. Males constitute 55% of the population and females 45%. Mokokchung has the highest literacy rate in the state with an average literacy rate of 84%, far above the national average of 59.5%: male literacy is 84%, and female literacy is 83%. 11% of the population is under 6 years of age. The population is predominantly Ao, as the town is the heart and the cultural centre of the Aos. The town is redolent with their history and cultural practices.
Қала маңы
Мококчун Мококчун ауданының қалалық аймақтарының орталығында орналасқан. Бұл ауданның оңтүстігінде Аличеннен Мококчун қаласы арқылы Солтүстік-Батыста Аменьонг пен Кхенсаға дейін, ал Мококчун қаласынан Фазл Али колледжі арқылы Солтүстік-Шығыста DEF колониясына дейін жатады. Мококчундағы қала маңына қарай кеңею үрдісі (батыс елдерінде алпысыншы жылдары басталған) сексенінші жылдары Имью және Марепконг сияқты серік қалалардың өркендеуімен басталды. Бүгінде қалалық қоныс Мококчун қаласының тарихи шекарасынан тысқары тарады. Бұл үрдіс (тоқсан жылдардың соңынан бастап) осылайша жылдамдады, бұрынғы серік қала Имью Мококчунға қарай кеңейіп, онымен бірігіп кетті. Қазір ол Мококчунның бір бөлігіне айналды. Осы қала сыртына қарай жылжудың нәтижесінде Мококчун қаласындағы (бірнадцать ауданды муниципалитетке кіретін аумақ) халық өсімі баяулады, ал серік қалалар қарқынды дамуда. Қазірге дейін Чучуйимпанг, Мококчун ауылы, Кхенса және Унгма ауылдары қалалық сипаттарға ие болып, Мококчунның қалалық кеңеюіне енді. Муниципалитетке кірмесе де, олар Мококчунның маңызды бөлігіне айналды және көптеген туристер оларды қаланың шағын аудандары деп қателеседі. Адамдар енді қаладан шақырымдар қашықтықтағы кішкентай қала маңындағы және ауылдық жерлерде тұрып, жұмысқа күнделікті қала орталығына барады.
Mokokchung lies at the centre of the urban areas of Mokokchung district, a series of settlements from Alichen in the south, through Mokokchung town up to Amenyong and Khensa in the North West; and from Mokokchung town through Fazl Ali College up to DEF colony in the North East. The trend of sub urbanization in Mokokchung (which had started in Western countries in the sixties) started in the eighties with the mushrooming of satellite towns like Yimyu and Marepkong. Today, the urban settlement has spilled outside the historical boundary of Mokokchung town. This trend has speeded up (since the late nineties) so much so that the erstwhile satellite town of Yimyu boomed and spread towards Mokokchung and became conjoined with it. Today it has become a ward of Mokokchung. As a result of this flight to the suburbs, population growth in Mokokchung town (the area under the municipality comprising the fifteen wards) has slowed down while the satellite towns are booming. So far the villages of Chuchuyimpang, Mokokchung Village, Khensa and Ungma have acquired urban characteristics and been engulfed by the urban spread of Mokokchung. Although not part of the municipality, they have become very much a part of Mokokchung and are confused by many tourists as being localities of the town. People are now living miles away from the main town in smaller suburbs as well as villages, who drive to work daily to the main town.
Дін
Христиан дінінен басқа, Мококчунгте негізінен Үндістанның ішкі аймақтарынан келген иммигранттардан құралған кәсіпкерлік қауым өкілдері ұстанатын басқа діндер мен наным-сенімдер индуизм, сикхизм және ислам болып табылады.
In addition to Christianity, the other religions and faiths practiced in Mokokchung mainly by immigrant business community from Mainland India are Hinduism, Sikhism and Islam.
Спорт
Футбол, волейбол, баскетбол, бадминтон және крикет Мококчунгта ең көп танымал спорт түрлері. Қалада екі баскетбол алаңы, екі футбол алаңы, бір бадминтон стадионы және бір крикет алаңы бар.
Football, volleyball, basketball, badminton and cricket are the most popular sports in Mokokchung. The town has two basketball courts, two football fields, one badminton stadium, and one cricket field.