Кіріспе

Француз әншісі

Режин Креспин (23 ақпан 1927 жыл – 5 шілде 2007 жыл) – 1950-1989 жылдар аралығында опера және концерт сахнасында үлкен халықаралық мансап жасаған француз әншісі. Ол өзінің мансабын драмалық сопрано және спинто сопрано репертуарындағы рөлдермен бастады, әсіресе Вагнер мен Штраустың кейіпкерлерін орындау арқылы үлкен даңққа ие болды. Кейіннен ол итальяндық, француздық, неміс және орыс операларынан әртүрлі музыкалық дәуірлерді қамтитын кеңейтілген репертуарды орындады. 1970 жылдардың басында Креспин алғаш рет дауыстық қиындықтарды бастан кешірді және нәтижесінде меццо-сопрано репертуарынан рөлдер орындауға көшті. Мансабы бойы ол ән айтудың әдемілігі, жылылығы және нәзіктігі үшін кеңінен құрметке ие болды, әсіресе француз және неміс опералық репертуарларында. Креспин Францияда мансабын бастады, 1950 жылдардың басында француз провинцияларында алғашқы сыншылардың жоғары бағасын алды, содан кейін 1950 жылдардың ортасында Париж Ұлттық операсының тұрақты әртісі болды. Оның халықаралық мансабы 1958 жылы Байройт фестивалінде Рихард Вагнердің «Парсифаль» операсындағы Кундри рөлін орындағаннан кейін жоғары бағаланып, бастау алды. Ол көп ұзамай АҚШ және Еуропаның көптеген ірі опера театрларында өнер көрсетті, сондай-ақ Оңтүстік Америкада да бірнеше рет сахнаға шықты. Креспин Нью-Йорктегі Метрополитен операсында ұзақ және жемісті жұмыс істеді, 1962 мен 1987 жылдар аралығында осы сахнада 125-тен астам рет өнер көрсетті. Креспин 1989 жылы сахнадан зейнеткерлікке шықты, содан кейін көп жыл бойы туған оқу орны – Париж консерваториясында ән оқытты және халықаралық консерваториялар мен университеттерде көптеген шеберлік кластарын өткізді. Креспиннің әнші ретіндегі өнерін мойындау үшін 2011 жылы бұрын пианино мен скрипкашыларға ғана арналған Маргарита Лонг-Жак Тибо конкурсы әншілерді де қабылдау үшін кеңейтілді және Лонг Тибо Креспин конкурсы деп атау өгертілді.

Ерте өмір және білім: 1927-1950

Креспин 1927 жылы Марсельде дүниеге келді. Ол бес жасында отбасымен Ним қаласына көшіп келді, ал ата-анасы Анри мен Маргарита сол қалада үлкен аяқ киім дүкенін ашты, оны көп жылдар бойы басқарды. Креспиннің балалық шағы оңай болған жоқ, себебі ол Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында өсті және анасының маскүнемдігі де оған әсер етті. Бастапқыда ол фармацевт болуды жоспарлаған, бірақ әкесі оған ән оқуға рұқсат бермеген. Дегенмен, емтихан нәтижелері оның мансап мүмкіндіктерін шектегендіктен, ол ақыры таза прагматикалық себептермен сабақ алуға рұқсат берді. Төрт жыл өткен соң, 1950 жылы, ол мектептегі опера және опера-комик бойынша сахналық байқауларда бірінші орынды, ал ән байқауында екінші орынды жеңіп алды. Дәстүр бойынша консерватория байқауларының жеңімпаздарына Париж ұлттық операсымен келісімшарт ұсынылатын, бірақ Креспинге белгісіз себептермен келісімшарт ұсынылмады. Бұл Креспин мен оның елінің музыкалық ортасы арасындағы керіс қарым-қатынасқа әкеп соқты, ол оның мансабының басында да жалғасты. Содан кейін Креспин 1950 жылы Мюльхауста Рихард Вагнердің «Лохенгрин» операсында Эльза рөлін ойнау үшін Рейн ұлттық операсымен шарт жасасты. 1951 жылдың 27 маусымында ол Опера-Комикте Джакомо Пуччинидің «Тоска» операсындағы атақты рөлді орындап дебют жасады, кейін «Кавальерия рустикана» операсында Сантуццаны орындады. Алайда, Париждегі қабылдауы салқын болды және 1951/52 жылдары бірнеше рөл орындағанына қарамастан жақсармады. Оның келісімшарты жаңартылмады, себебі директор Морис Леман оны «тырнақалды семіз» деп есептеді. 1952 жылы Креспин Парижтен кетіп, Франция провинцияларындағы опера театрларында өнер көрсетуге бел буды: ол Марсель, Ним, Ницца, Лион, Бордо, Тулуза және басқа қалаларда ән шырқады. Ол өзінің алғашқы сындық табыстарын, әсіресе Рихард Штраустың «Der Rosenkavalier» және «Тоска» операларындағы Маршаллин рөлінде тапты, екеуі де француз тілінде орындалды. Сондай-ақ, 1956 жылы Бордодағы Гранд Театрда Анри Томасидің «Сампиеро Корсу» операсының әлемдік премьерасында өнер көрсетті. Сол жылы ол Вена мемлекеттік операсында «Die Walküre» операсындағы Зиглинда мен «Der Rosenkavalier» операсындағы Маршаллин рөлін орындап, алғаш рет сахнаға шықты. Ол келесі төрт жыл ішінде Ковент-Гарденге бірнеше рет оралып, «Лохенгрин» мен «Тоска» операларындағы Эльза сияқты рөлдерді орындады. 1966 жылы Креспин Бостонда Пибоди Мейсон концерттер сериясында өнер көрсетті.

Халықаралық танымалдық: 1962-1989

Ол 1962 жылы Женевада Тоска рөлінде өнер көрсетті және сол жылы Нью-Йорктегі Метрополитен операсының жетекші сопраноларының қатарына қосылды, онда ол 1974 жылды қоспағанда, 1981 жылға дейін жыл сайын ән шырқады. Үйдегі алғашқы өнер көрсетуі 1962 жылдың 19 қарашасында болды, онда ол Герта Төппердің Октавиан, Отто Эдельманның Барон Окс, Аннелизе Ротенбергердің Софи және Лорин Маазельдің қосылуымен Маршаллинді орындады. Келесі екі онжылдықта Метте орындаған көптеген рөлдердің ішінде Амелия, Кармендегі атау рөлі, Вертердегі Шарлотта, Эльза, Джульетта Хоффманнның «Контес» кітабындағы Кундри, Сантуцца «Кавалерия рустикана» операсында, Сента «Der fliegende Holländer» операсында, Сиглинде және Тоска бар. 1981 жылы Меттен кеткеннен кейін Креспин тағы екі рет үйге оралды: 1983 жылы Меттің 100 жылдығына арналған гала-концертке және 1987 жылғы сәуірде «Кармелиттер диалогтарында» Мадам де Круасси рөлінде соңғы рет. Барлығында Креспин өзінің мансабында Метрополитен операсында 129 қойылымда өнер көрсетіп, сол кездегі көптеген жетекші әншілермен бірге сахнаға шықты. Метрополитен операсындағы жылдары Креспин халықаралық опера сахнасында да белсенді болды. 1961 жылы ол Буэнос-Айрестегі Колон театрында Маршаллинді және Кундриді орындады, келесі жылы Тоска, Фурдің Пенелопасы, Глюктің «Ифигения Тавридеде» операсындағы атау рөлі және 1964 жылы «Трояндар» операсындағы Кассандра мен Дидон рөлдерімен қайта оралды. Ол Берлиоздың Маргаритасы, Вертердің Шарлоттасы, Кармен және Пик королевасы рөлдерін қайта орындады. Соңғы рет 1987 жылы «The Medium» операсында Мадам Флора (Баба) рөлін сомдады. 1966 жылы ол Экс-ан-Прованс фестивалінде Ариаднаны орындады және сол жылы Сан-Франциско операсында алғаш рет сахнаға шығып, Берлиоздың «Les Troyens» операсындағы Кассандра мен Дидон рөлдерін орындады. Ол Сан-Франциско операсына көп рет оралып, Танхаузердегі Элизабет (1966), Маршаллин (1967), Сиглинде (1968), Тоска (1970), Сантуцца (1976), Мэм де Круасси (1982), Оффенбахтың «Гранде-герцогиня де Геролштейн» (1983) операсындағы рөл, Мадам Флора (1986) және Чайковскийдің «Пик королевасындағы» графша сияқты рөлдерді орындады. 1963 жылы ол Филадельфия лирикалық опера компаниясында Сиглинде рөлінде тұңғыш рет өнер көрсетті, ол 1965 жылы сол жерде қайталанды. Кейін ол Филадельфия опералық труппасында Кармен (1978), Графиня (1983) және Мадам Флора (1986) рөлдерін орындады. 1967 жылы Креспин Вагнердің «Ди Валькуре» операсында Бруннхильда рөлін орындады, бұл оның Зальцбург фестиваліндегі алғашқы өнер көрсетуі болды. Ол өзінің мансабында бірнеше рет Париж Ұлттық операсына оралды, әсіресе Фурдің «Пенелопа» операсындағы басты рөлді орындады. Соңғы опералық қойылымы 1989 жылы Париж операсында «Пик королевасындағы» графша рөлінде болды. 1974 жылы Шарлотта Вертерде болған кезде Креспин дауысының өзгеруіне бейімделу үшін меццо-сопрано үшін опералық рөлдерді орындауды бастады. Алайда оның дауысының тембрі оның ертеректегі әншілік жылдарынан көп өзгерген жоқ, сондықтан ол бұл рөлдерге әдеттегі меццо-сопранодан өзгеше дыбыс әкелді. Дегенмен, ол өзінің жаңа репертуарында жақсы қабылдады. Бұл кезең оның Оффенбахқа қызығушылығын арттырды және оның күрделі ақыл-ойы Дюльсине (Массененің «Дон Кихот» операсы), Герольштейн мен Ла Перихольдің Ұлы герцогинясы Метелланың жазбаларында өз орнын тапты. 1968 жылы Мариус Константтың «Cinq Chants et une vocalise» операсының премьерасын өткізді.

Өмірінің соңғы жылдары: 1990-2007

1989 жылы әншіліктен зейнетке шыққаннан кейін Креспин негізінен оқыту ісіне көңіл бөлді. 1974 жылы Париж консерваториясының профессорлық құрамына қабылданды және 1995 жылға дейін онда сабақ берді. Мансабының соңғы жылдарында Сан-Франциско операсының Мерола опера бағдарламасында да сабақ берді және жиырма жылдан астам осы бағдарламамен байланыста болды. Зейнетке шыққаннан кейін Креспин Еуропа мен АҚШ-тағы университеттер мен музыкалық консерваторияларда шеберлік кластарын өткізу үшін жиі саяхаттайтын. Ол 2007 жылдың 5 шілдесінде Парижде бауыр қатерінен қайтыс болғанға дейін оқытумен айналысып тұрды. Ол 1978 және 1984 жылдары қатерлі ісікпен күресіп, оны жеңген еді. Креспин 1972 жылы Легион құрметінің кавалері атанды, ал кейіннен 1982 жылы офицер, 1994 жылы командир дәрежесіне ие болды.

Жазбалар

Өзінің өмірбаянында Креспин жазу процесінде кездескен қиындықтарды талдайды және Decca инженерлерінің оны дауысының күшіне байланысты лақаптап "француздық зеңбірек" деп атағанын айтады. Креспин мансабының басында Véga, Pathé және Decca үшін концерттік дискілермен басталатын, мол дискография қалдырды. Оның Эрнест Ансермет және Suisse Romande Orchestra-мен бірге жазған Берлиоздың "Жазғы түндері" мен Равельдің "Шехеразада" шығармаларының классикалық жазбасы көптеген тыңдаушылар тарапынан дисктегі ең ұтымды нұсқалардың бірі деп есептеледі. Оның өзге де маңызды жазбаларының ішінде "Валькирия" операсынан Сейглинде және "Раузан кавалері" операсынан Маршаллин рөлдері бар, оларды Сэр Георг Солтидің жетекшілігімен Вена филармониясымен бірге Decca лейблында, ал "Валькирия" операсынан Бруннхильда рөлін Герберт фон Караянның жетекшілігімен Берлин филармониясымен бірге Deutsche Grammophon лейблында жазды. Оның автобиографиясының дискографиялық бөлімінде Берлиоз, Бизе, Форе, Массне, Оффенбах, Пуленк, Штраус және Вагнер сияқты композиторлардың толық шығармалары тізілген. Ол Académie du Disque lyrique, Grand Prix du Disque және Académie Charles Cros сыйлықтарына ие болды. 1954 жылдан бастап Креспин француз радиосы мен теледидарындағы көптеген хабарларда тұрақты түрде қатысты. Олардың көп бөлігі Ұлттық аудиовизуалды институттың архивіне енгізілді.