Кіріспе

Кристин Даэ – Гастон Лерудың 1910 жылғы «Операның арбауы» романының және оның түрлі бейімдемелерінің ойдан шығарылған кейіпкері және әйел басты кейіпкері. Эрик, Опера арбауы, және Виконт Рауль де Шани екеуі де оған ғашық болады.

Өмірбаян

Кристин Даэ Швецияның Уппсала қаласына жақын жерде дүниеге келді. Алты жасында анасы қайтыс болды. Әкесінің тәрбиесінде өскен олар Швецияның ауылдық аймақтарын аралап, бір жәрмеңкеден екіншісіне саяхаттап, онда ол скрипкада ойнап, Кристин ән шырқады. Оларды осы жәрмеңкелердің бірінде профессор Валериус тауып алды, оларды Гетеборгке, содан кейін Парижге алып барып, Кристиннің білімін қамтамасыз етті. Кристин әкесіне өте жақын еді, ол оған скандинавиялық ертегілерді айтып берді; «Музыка періштесі» туралы әңгіме оның сүйіктісі болды. Кристин Париж консерваториясына түсіп, төрт жыл бойы опера әншісі болу үшін оқыды, әкесі мен профессор Валериустің, төсекте жатқан әйелінің қалауымен. Алайда, төрт жылдың соңында ол ән айтуға және музыкаға деген құштарлығын жоғалтты. Кристин Гарнье операсына келгенде, оның даусы «тозған ілмек сияқты» естілді деп сипатталды, бірақ бір адам оның дауысындағы жасырылған сұлулықты байқады. Операның жындысы Эрик оған сабақ бергенде, ол өзінің әкесі айтқан «Музыка періштесі» екенін мәлімдеді. Ол оған сенді, ал ол оның жан дүниесін дауысына қайтарды. Операда бірнеше ай бойы маңызды рөлдерді орындап, көрермендерге үлкен әсер етпеген Кристин, науқас болған әнші Карлоттаның орнына операдағы гала-концертте керемет жетістікке қол жеткізді. Кристиннің ән айтуы «періштелік» деп сипатталды. Кристин өзінің ұстазы Эрикке деген адалдығы мен сымбатысы, сондай-ақ балалық шағының досы виконт Рауль де Шагниге деген махаббаты арасында қысылып қалды. Романның Лоффицер аудармасында Кристиннің жасы 15 деп көрсетілген. Алайда, бұл оның жүрегі «он бес жасар қыздың жүрегідей таза» деген сөздің қате аудармасы. Кристиннің Раульмен балалық шақтағы достығы және Париж консерваториясындағы оқуы оның жасын 21-ге теңестіреді.

Эндрю Ллойд Вебердің "Операның арбауы" мюзиклі

Кристин – хор немесе балет бишісі, ол операның құпия Фантомының құштарлығына, жанына және махаббатына ие болады. Ол оның ұстазы болып, оның көмегімен компанияның примадоннасы Карлоттаның орнына таңдалады. Ол балалық шағынан бергі сүйіктісі Раульге ғашық болғанда, Фантом қызғанышпен Кристинді құртып алып, өз қоршауына апарып жасайды. Ол Фантом мен Раульдің арасынан таңдау жасауға міндетті, бірақ Фантомға деген мейірімі оны екеуін де босатып, қашып кетуге рұхсат береді. Алғашқы Вест-Энд және Бродвей қойылымдарында оны Сара Брайтман сомдады.

2004 жылғы фильм

Музыкалық фильмнің киноверсиясы мюзиклдің түпнұсқа сценарийін дәлме-дәл ұстанады, бірақ Кристиннің жасы төмендетілген. Оның қабіртасында 1854 жылы туғандығы көрсетілген, ал фильмнің басында оқиғалар 1870 жылы өтеді, яғни фильмдегі оқиғалар басталғанда оның шамамен 16 жасында болған.

Әкесінің аты

Романда және Эндрю Ллойд Вебер мюзиклінде Кристиннің әкесінің есімі ешқашан ашылмайды. Романда ол жай ғана "Әке" немесе "Әке Дааэ" деп аталады. 2004 жылғы фильмде оны Густав деп атайды, ал Сара Брайтманның "Wishing You Were Somehow Here Again" музыкалық бейнеклипінде оның есімі Чарльз болып келеді.

Фильмдер

Роман бірнеше рет бейімделді. Алғашқы фильм 1915 жылы Германияда түсірілді, онда Нильс Криссандер (1884–1947) Фантом рөлінде, ал Ауд Эгеде Ниссен (1893–1974) Кристин рөлінде ойнады. Көптеген сыншылар Карл Лэммлдің Universal Pictures компаниясының 1925 жылғы фильмін ең сәттілігі деп санайды. Бұл фильмде Фантом рөлін Лон Чейни сомдады. Сол студия 1943 жылы Артур Любиннің дыбысты фильмін түсіріп, бұл сәттілікті қайталауға тырысты. Фильмде үнсіз фильмнің сақталған көріністері кеңінен қолданылды. Клод Рейнс Фантом рөлінде ойнады. 1960 жылы испандық қоғам тақырыпты еркін бейімдеп, «El Fantasma de la Operetta» фильмін жасады. 1962 жылы британдық Hammer Films компаниясы қорқыныш жанрына назар аударды. 1974 жылы 20th Century Fox тағы бір бейімдеме жасады, оқиғаны Нью-Йоркке көшіріп, сюжетті Фауст тақырыбына жақындатты. Бұл фильм «Жәннаттың фантомы» деген атпен шықты, онда Джессика Харпер Кристинаға ұқсас Феникс рөлін, ал Уильям Финли сол аттас Фантом рөлін ойнады. 1989 жылғы нұсқада Джилл Шолен Кристин рөлін, ал Роберт Энглунд тақырыптық рөлді сомдады. 1998 жылы итальяндық қорқыныш фильмдерінің режиссері Дарио Арженто Кристин рөліне өз қызы Азияны таңдады. 2004 жылы Джоэл Шумахер Эндрю Ллойд Веббердің мюзиклінен шабыттанған фильм түсірді. Бұл нұсқада Джерард Батлер мен Эми Россум Фантом мен Кристин рөлдерін ойнады. Алғашқыда 1990 жылдардың басында мюзикл негізінде фильм түсірілуі жоспарланған, онда Майкл Кроуфорд пен Сара Брайтман сахналық қойылымдағы Фантом мен Кристин рөлдерін қайта ойнауға тиіс болған. Брайтман сол кезде Ллойд Вебберге үйленген, бірақ жоспарланған түсірілімге дейін неке бұзылып, фильм түсірілмей қалды.

Танымал фильмдер

ЖылАтауыЖанрТүпнұсқа атауыРежиссерКристина ДаэРоль1915«Опера призраки»Драма«Опера призраки»Эрнст МатрейАуд Эгеде НиссенНилс Криссандер1925«Опера призраки»Қорқыныш«Опера призраки»Руперт ДжулианМэри ФилбинЛон Чейни ст.1937«Еуге тыйым салу шэн»Қорқыныш«Еуге тыйым салу шэн»Ма Сюй Вей Ху ПингГу Менгхе1943«Опера призраки»Қорқыныш, музыка«Опера призраки»Артур ЛюбинСанна ФостерКлауд Рейнс1962«Ерей масканың жұмбағы»Қорқыныш«Опера призраки»Теренс ФишерХетер СеарсХерберт Лом1983«Будапешт призрағы»Қорқыныш«Опера призраки»Роберт МарковицЖейн СеймурМаксимилиан Шелл1987«Опера призрағы»Анимациялық қорқыныш«Опера призраки»Ал Гест, Жан МатисонКолетт ПрокторЭйден Греннелл1989«Опера призраки»ҚорқынышГастон Лерудің «Опера призраки»Дуайт Х. ЛиттлЖилл ШёленРоберт Энглунд1990«Опера призраки»Драмалық мини-сериалГастон Лерудің «Опера призраки»Тони РичардсонТери ПолоЧарльз Дэнс1998«Опера призраки»Қорқыныш«Il Fantasma dell'opera»Дарио АрджентоАзия АрджентоДжулиан Сэндс2004«Опера призраки»Мюзикл«Опера призраки»Жоэл ШумахерЭмми РоссумЖерар Батлер

Негізгі

Өмірінің соңында Леру кейіпкердің "нағыз атын Кристин Даэ деп жасырдым" деген шын опера әншісіне негізделгенін айтты. Бұл швед әншісі Кристина Нильссон (1843-1921) (кейде "Кристина Нильссон" деп аталған) туралы болуы мүмкін, өйткені оның нағыз өміріндегі ерекшеліктер, ойдан шығарылған Кристина Даэ тарихындағы көптеген мәліметтерге ұқсайды. Нильссон, Даэ сияқты, Швецияның ауылдық жерінде дүниеге келді, және екеуі де швед базарында өнер көрсеткен бай демеушінің назарына ілікті: Нильссон Льюнгбиде ағасының скрипка тартып ойнағанда ән салды, ал Даэ (қиял) Лжимбиде әкесінің скрипка тартып ойнағанда ән салды. Екеуі де Гетеборгтағы "Валериус" деген отбасының қорғауына алынды, содан кейін опералық білім алу үшін Парижге демеушілерімен бірге әкелінді. Жасы және тәжірибесіз Кристина Даэ мен тәжірибелі дива мадам Карлотта арасындағы бәсекелестік, әсіресе Гуноның "Фауст" операсындағы Маргарита рөлін Карлоттадан Даэге ауыстыру, 1868-1869 жылдары Париж операсындағы рөл үшін Кристина Нильссон мен үлкен Каролина Миолан Карвалхо арасындағы бәсекелестіктің көрінісі болды, тіпті Нильссонның қойылымдары туралы замандас сыншылардың пікірлерінен алынған идеялар мен тілдік стиль де пайдаланылды.

Актрисалар

Кристин Даэ рөлін алғаш сомдаған актриса – Ауд Эгеде Ниссен, 1916 жылы Эрнст Матрейдің «Das Gespenst im Opernhaus» немесе «Das Phantom der Oper» атты неміс тіліндегі үнсіз фильмінде. Мэри Филбин 1925 жылы Руперт Джулианның америкалық үнсіз фильмінде Кристин рөлін ойнады, «Операның арбауы». Сюзанна Фостер 1943 жылғы Technicolor нұсқасында Кристин Дюбуа рөлінде ойнады, «Операның арбауы». Хизер Сирс 1962 жылғы «Операның арбауы» фильмінде Кристин Чарльз рөлін сомдады. Джейн Сеймур 1983 жылғы телефильм нұсқасында Кристин рөлін ойнады. Кристина Коллиер 1984 жылы Кен Хиллдің эксцентриктік классикалық музыкалық нұсқасында осы рөлді ойнады. Глори Кремптон 1990 жылы Мори Йестон мен Артур Копиттің көптеп қайта қойылған «Фантом» мюзиклінде бұл рөлді тудырды. Джилл Шолен Дуайт Х. Литтлдің 1989 жылғы фильмінде Кристин Дей рөлін сомдады. Асия Арженто оны 1998 жылғы фильмде ойнады. Клаудия Кота Мексикада Моррис Гилберттің «Операның арбауы» (2000) мюзиклінде және Аргентинада Гарольд Принстің «Операның арбауы» (2009) мюзиклінде екі рет ойнады. Тери Поло 1990 жылғы телесериалда осы рөлді сомдады. Американдық Джанет Мари Шватал 1991–1992 жылдары Венада (Австрия) «Das Phantom der Oper» операсының неміс тіліндегі нұсқасында осы рөлді ойнады.