Кіріспе

Классикалық әйел әнші дауысының түрі

Меццо-сопрано немесе меццо (/lang/'/m//ɛ//t//s//oʊ///; ˌmɛddzosoˈpraːno; "жартылай сопрано" деген мағынаны білдіреді) – сопрано және контральто дауыстық типтерінің арасындағы классикалық әйел әнші дауысының түрі. Меццо-сопраноның дауыстық диапазоны әдетте орта С-дан бір октава төменгі А-дан екі октава жоғары А-ға дейін жетеді (яғни ғылыми нотация бойынша A3–A5, мұнда орта С = C4; 220–880 Гц). Дауыстық диапазонының ең төменгі және ең жоғарғы шектерінде кейбір меццо-сопранолар орта С-дан бір октава төменгі F (F3, 175 Гц) дейін және "жоғары C" (C6, 1047 Гц) дейін жете алады. Меццо-сопрано дауыстық типі көбінесе колоратура, лирикалық және драмалық болып бөлінеді.

Тарих

Меццо-сопранолар операларда көбінесе екінші реттік рөлдерді орындайды, бірақ Бизенің «Кармен» операсындағы басты рөл, Россинидің «Сенерентола» операсындағы Анжелина (Асыл қыз) және Россинидің «Севильский шаштарушы» операсындағы Розина сияқты ерекше жағдайлар да бар (олардың барлығын сопранолар мен контральтолар да орындайды). XIX ғасырдағы көптеген француз тіліндегі операларында басты әйел рөлі меццо-сопраноларға беріледі, олардың ішінде «Беатриче мен Бенедикт», «Фаусттың кінәсі», «Дон Кихот», «Ла фаворита», «Дом Себастьен», «Шарль VI», «Миньон», «Самсон мен Далила», «Троялықтар» және «Вертер» опералары, сондай-ақ «Кармен» бар. Меццо-сопранолардың типік рөлдеріне контральтолармен байланысты стереотиптік үштік кіреді: «қарлығаштар, қатындар және шалбар кигізілген рөлдер» – Азуцена сияқты сиқыршылар, медбикелер және дана әйелдер (Вердидің «Иль-троваторе» операсында); Амнерис сияқты зұлымдар мен азғырушылар (Вердидің «Аида» операсында); және Моцарттың «Фигароның некесі» операсындағы Шерубино сияқты «шалбар кигізілген рөлдер» (әйел әншілер орындайтын ер адамдардың рөлдері). Меццо-сопранолар барокко музыкасында, ерте музыкада және барокко операсында кеңінен танымал. Меццо-сопранолар кейде Масканьидің «Рустикалық кавалерия» операсындағы Сантуцца, Вердидің «Макбет» операсындағы Леди Макбет және Вагнердің «Парсифаль» операсындағы Кундри сияқты драматикалық сопрано рөлдерін орындайды.

Дауыстық ауқымы

Меццо-сопраноның дауыстық диапазоны сопрано мен контральто дауыс түрлерінің арасында жатыр. Меццо-сопранолардың дауысы әдетте сопраноға қарағанда салмақтырақ, қараңғырақ болады. Меццо-сопрано дауысы контральто дауысынан жоғарырақ диапазонды қамтиды. Танымал әншілердің есімдерімен байланысты, жеңіл меццо-сопраноларды белгілеу үшін кейде "Дугазон" және "Галли Марие" терминдері қолданылады. Әйелдер диапазонында ән салатын ерлер әдетте контратенор деп аталады, себебі олардың дауысы жеңіл, тынысты (фальцетто) ерекшеліктерімен сипатталады. Қазіргі опералық практикада, өте төмен тесситурасы бар әйел әншілер көбінесе меццо-сопранолар қатарына жатқызылады, өйткені екі диапазонның әншілері де бір-бірінің репертуарын орындай алады, ал нағыз опералық контральтолар өте сирек кездеседі.

Операдағы кіші түрлері мен рөлдері

Меццо-сопрано дауысының түрінде үш негізгі кіші топтар бар: колоратуралық меццо-сопрано, лирикалық меццо-сопрано және драмалық меццо-сопрано.