Кіріспе

Финляндиялық қақтығыстарды шешу ұйымы CMI – Martti Ahtisaari Peace Foundation sr (2000–2021 жылдары Crisis Management Initiative ry) – бейресми диалог және делдалдық арқылы қақтығыстарды алдын алуға және шешуге жұмыстейтін тәуелсіз фин үкіметтік емес ұйымы. Нобель бейбіт сыйлығының лауреаты және Финляндияның бұрынғы президенті Марти Ахтисаари 2000 жылы CMI-ді құрды. CMI-дің Хельсинки мен Брюссельде кеңселерi бар, сондай-ақ таңдалған елдерде өкілдіктері бар. CMI 2021 жылдың 1 мамырында қауымдастықтан қорға айналды. Қордың қызметін сегіз мүшеден тұратын кеңес басқарады, төрағасы – Марко Ахтисаари.

Функция

CMI төрт аймақтағы бейбітшілік процестеріне үлес қосуға бағытталғандығын мәлімдейді: Таяу Шығыс және Солтүстік Африка, Еуразия, Сахара астындағы Африка және Азия. CMI диалогты жеңілдетеді, қақтығыстағы тараптар арасында делдалдық міндет атқарады, қақтығысты басқару және бейбіт процестердің барлық кезеңдерінде қабілетін арттыру және делдалдық қолдау көрсетеді, сондай-ақ бейбітшілік құру қауымдастығын қолдайды. CMI көбінесе аймақтық тәжірибесі мен байланыстары бар қақтығыстар бойынша көмек сұраушыларға жүгінеді. Делдалдық таңдау оның қаржылық демеушілерінің белгілі бір дауды шешуге қатысты саяси ынтасына да байланысты. CMI қақтығысқа қатысушы тараптармен тікелей жұмыс істейді немесе Біріккен Ұлттар Ұйымы немесе Африка Одағы сияқты басқа ұйымдардың делдалдық күш-жігеріне көмектеседі. CMI делдалдық жұмысын жасырын түрде жүргізеді және ағымдағы келіссөздер туралы пікір білдірмейді. Кейде тіпті сәтті келіссөздер де құпия сақталады. CMI-нің бас кеңсесі Хельсинкиде орналасқан. Ұйымда 80 қызметкер жұмыс істейді. 2018 жылғы мәлімет бойынша, CMI-нің жылдық бюджеті 7,3 миллион еуроны құрады. Оның қаржыландырудың басым бөлігі, 55%-ы Финляндия мемлекетінен түседі. Еуропалық Одақ және басқа да еуропалық елдер де маңызды қаржы демеушілері болып табылады.