Кіріспе
Австралия парламентінің бірлескен отырысы 1974 жылғы Австралия парламентінің бірлескен отырысы – Австралия Федералдық Парламентінің, Сенат пен Өкілдер палатасының мүшелері Конституцияның 57-бабына сәйкес, бірыңғай заң шығарушы орган ретінде бірге отырған жалғыз жағдай. Бірлескен отырыс 1974 жылғы 6 және 7 тамызда, 1974 жылғы екі мәжілісті таратудан кейін өтті. Осы отырыста келесі заң жобалары талқыланды және дауысқа салынды:
The 1974 Joint Sitting of the Parliament of Australia remains the only time that members of both houses of the federal parliament of Australia, the Senate and House of Representatives, have sat together as a single legislative body pursuant to section 57 of the Constitution. The joint sitting was held on 6 and 7 August 1974, following the double dissolution 1974 federal election. This sitting deliberated and voted upon the following bills:
Commonwealth Electoral Bill (No. 2) 1973, which sought to make Commonwealth electorates more even in size by reducing the allowable quota variation from 20 per cent to 10 per cent. Senate (Representation of Territories) Bill 1973, which gave the Australian Capital Territory and the Northern Territory two senators each. Representation Bill 1973, which stated that neither the people of the territories nor the territory senators could be included in the formula for determining the number of House seats for each state
Health Insurance Bill 1973, which was the main bill that established Medibank (now known as Medicare). Health Insurance Commission Bill 1973, which established the Medibank administrative agency, the Health Insurance Commission (now known as Medicare Australia). Petroleum and Minerals Authority Bill 1973, which was included despite some uncertainty as to whether the provisions of Section 57 had been met. This established a statutory body to control the exploration for, and development of, petroleum and mining resources. All six bills were affirmed by an absolute majority of the total number of members and senators, a requirement under the Constitution for the bills to pass. All proceedings of the joint sitting were broadcast on radio and television by the Australian Broadcasting Commission and a complete sound record was made for archival purposes. This was the first Australian television coverage of parliamentary debates.
1973 жылғы Ұлттық сайлау туралы заң жобасы (№2), рұқсат етілген квотаның ауытқуын 20%-дан 10%-ға дейін төмендету арқылы ұлттық сайлау округтерін шамамен тең етуді көздеді. 1973 жылғы Сенат (Аумақтарды өкілдік ету) заң жобасы, Австралия астаналық аумағы мен Солтүстік аумаққа әрқайсысы екі сенатор берді. 1973 жылғы Өкілдік туралы заң жобасы, онда аумақтардың халқы мен аумақтық сенаторлардың ешқайсысы штаттардың Өкілдер палатасындағы орын санын анықтау формуласына енгізілмейтіні айтылды. 1973 жылғы Денсаулық сақтану заң жобасы – Medibank (қазір Medicare деп аталатын) құруға негіз болған басты заң жобасы. 1973 жылғы Денсаулық сақтану комиссиясы туралы заң жобасы, Medibank әкімшілік мекемесі – Денсаулық сақтану комиссиясын (қазір Medicare Australia деп аталады) құрды. 1973 жылғы Мұнай және минералдық ресурстар туралы заң жобасы, 57-баптың талаптары орындалған-орындалмағанына қатысты белгісіздік болғанына қарамастан қосылды. Бұл заңмен мұнай және кен байлықтарын іздеу мен игеруді бақылауға арналған мемлекеттік орган құрылды. Барлық алты заң жобасы депутаттар мен сенаторлардың абсолютті көпшілігімен бекітілді, бұл заң жобаларының қабылдануы үшін Конституциядағы талап. Бірлескен отырыстың барлық мәжілістері Австралия радио және теледидары арқылы тікелей эфирде көрсетілді және мұрағатта сақтау үшін толық дыбыс жазбасы жасалды. Бұл – парламенттік пікірталастарды Австралия теледидарынан алғаш рет көрсету болды.
The 1974 Joint Sitting of the Parliament of Australia remains the only time that members of both houses of the federal parliament of Australia, the Senate and House of Representatives, have sat together as a single legislative body pursuant to section 57 of the Constitution. The joint sitting was held on 6 and 7 August 1974, following the double dissolution 1974 federal election. This sitting deliberated and voted upon the following bills:
Commonwealth Electoral Bill (No. 2) 1973, which sought to make Commonwealth electorates more even in size by reducing the allowable quota variation from 20 per cent to 10 per cent. Senate (Representation of Territories) Bill 1973, which gave the Australian Capital Territory and the Northern Territory two senators each. Representation Bill 1973, which stated that neither the people of the territories nor the territory senators could be included in the formula for determining the number of House seats for each state
Health Insurance Bill 1973, which was the main bill that established Medibank (now known as Medicare). Health Insurance Commission Bill 1973, which established the Medibank administrative agency, the Health Insurance Commission (now known as Medicare Australia). Petroleum and Minerals Authority Bill 1973, which was included despite some uncertainty as to whether the provisions of Section 57 had been met. This established a statutory body to control the exploration for, and development of, petroleum and mining resources. All six bills were affirmed by an absolute majority of the total number of members and senators, a requirement under the Constitution for the bills to pass. All proceedings of the joint sitting were broadcast on radio and television by the Australian Broadcasting Commission and a complete sound record was made for archival purposes. This was the first Australian television coverage of parliamentary debates.
Саяси ахуал
1974 жылдың басында Билли Снедден басқаратын консервативті партиялар Сенаттағы көпшілігін үкіметтің маңызды заңдарына қарсы қолданды. Сенат екі рет заң жобаларын қабылдамағандықтан, премьер-министр Гоф Уитлэм Конституцияның 57-бабына сәйкес парламенттің екі палатасын таратуға кеңес берді. Генерал-губернатор сэр Пол Хаслук келісімін берді және 18 мамырда екі палатаға сайлау өтті. Еңбек партиясынан үгіт жүргізген Уитлэм сайлаушылардан "істі аяқтауға" рұхсат сұрады және "Гофқа мүмкіндік беріңіз" деген ұранды пайдаланды. Либералдық және Отандастар партиялары үкіметтің тиімсіз басқаруы мен экономиканың жағдайына назар аударды. Еңбек партиясы Өкілдер палатасында сәл кемшілікпен көпшілікті сақтап, ең бастысы, даулы заңды қабылдау үшін қажетті Сенаттағы көпшілікті ала алмады. Жаңа парламент 9 шілдеде өзінің жұмысын бастады. 11 шілдеде сэр Пол Хаслуктың генерал-губернатор өкілеттігі аяқталып, сэр Джон Керр қызметке кірді. Заң қайтадан ұсынылды, бірақ күтілгендей, Сенатта тағы да қабылданбады. Бірлескен отырыс өткізу үшін барлық конституциялық талаптар орындалды. Уитлэмтің өтініші бойынша 30 шілдеде сэр Джон Керр бірлескен отырысты шақыру туралы жарлық жариялады. Коалициялық партиялар ортақ отырыстың конституциялық заңдылығын Жоғарғы сотта тексеру арқылы өткізуге тырысты. Бұл талаптарды 1 тамызда сенатор сэр Магнус Кормак (Либералдық партия) және сенатор Джим Вебстер (Отандастар партиясы) берді. Квинсленд үкіметі де талап арыз берді, бірақ олар тар мәлімдеме жасауды көздеді. 1974 жылдың 5 тамызында сот бірауздан шешім шығарып, отырыстың конституциялық тұрғыдан заңды екенін растады.
Отырыс
Парламент мүшелерінің 187-інің (Өкілдер палатасының 127-сі және Сенаттан 60-ы) бірлескен отырысы екі күн бойы, 1974 жылдың 6 және 7 тамызында өтті. Отырыс Өкілдер палатасының залында өтті, ал оқиға радио мен теледидардан көрсетілді. Төменгі палатаның Сенаттан орындықтар саны артық болуымен қатар, Уитлэм бұл «халық Палатасы, үкіметтер жасалатын және жойылмайтын Палата» екенін айтты. Спикер Джим Коуп төрағалық етті, өйткені ол – жалғыз кандидат болды. Уитлэм былай деді: «Соңғы кезде, ұзаққа созылған кедергілер мен сөз созудан кейін, парламент үкімет бағдарламасының осы қажетті бөліктерін қабылдауға кірісе алады». Снедден болса, «әрине, бұл тарихи оқиға. Осылай деп сипаттағандар сонша көп болғандықтан, оның рас екеніне көз жеткізесің» деді. Оқиғаның маңыздылығын ескере отырып, екі тарап та салмақты мінез-құлық танытты. Коалиция заңға қарсылығын жалғастырды, бірақ Өкілдер палатасындағы Лейбористер партиясының көпшілігі парламентте жалпы көпшілікті құрады, сондықтан барлық заңдар оңай қабылданы. Заңдарды қабылдау үшін 94 дауыс қажет болды, яғни 95 Лейбористер парламентарисінің кем дегенде 94-і қолдаса, әрқайсысы қабылданатын еді. Іс-шараларды жүргізу үшін арнайы ережелер жасалды. Олар отырыстардың уақытын, сөздерге 20 минуттық шектеуді және кез келген заң жобасын талқылауды аяқтамас бұрын кем дегенде 4 сағат (немесе 12 спикер) пікірталас болуы керек деген талапты қамтыды. Барысында процедура көбінесе тегіс жүрді және барлық заң жобалары партиялық бағытта мақұлданды. 1973 жылғы Ұлттық сайлау туралы заң жобасы (No. 2) – 96 дауысқа 91 қарсы. Либералды қозғалыстың сенаторы Стил Холл үш сайлау заң жобасын қолдады, өйткені Оңтүстік Австралияның либералды премьері ретіндегі тәжірибесінде ол «Плеймандер» деп аталатын тең емес сайлау жүйесін жақсарту үшін өзінің партиясымен күрескенін айтты. 1973 жылғы Медициналық сақтандыру туралы заң жобасы – 95 дауысқа 92 қарсы.
Кейінгі сот іс-шаралары
Он үш айдан кейін Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд және Батыс Австралия штаттарының төрт заңгері Одақ үкіметіне және Минералдар және Энергия министрі Рекс Коннорға қарсы сот шарасына көшті, 1973 жылғы Мұнай және минералдық органдар туралы заңға наразылық білдірді. Даудың мәні – Сенаттың 1973 жылғы Мұнай және минералдық ресурстар жөніндегі заң жобасын «қабылдамауы» осы заң жобасының Сенатта алғашқы оқылысы және 1973 жылғы соңғы отырыс күні болған 1973 жылғы 13 желтоқсанда болды ма, әлде Сенаттың 1974 жылғы 28 ақпанда жұмысын қайта бастағаннан кейін бе? Жеке шешімдерде Жоғары соттың көпшілігі – Барвик CJ, МакТиернан, Гиббс, Стивен және Мейсон судьялары Сенаттың 1973 жылғы 13 желтоқсанда заң жобасын «қабылдамағанын» және Сенаттың заң жобасын «қабылдамауынан» бастап 1974 жылғы 8 сәуірге дейін, яғни Өкілдер палатасы заң жобасын қайтадан қабылдаған күні арасында үш айлық мерзім болмағанын анықтады. Заң жобасы екі мәрте тарату кезінде дау тудырған «жобаланған заңдардың» бірі болмағандықтан, оны бірлескен отырыста дауысқа салу мүмкін болмады және ол Одақтың заңды заңы емес еді. Джейкобс судья өз қарсы пікірінде Сенаттың 1973 жылғы 13 желтоқсанда заң жобасын қабылдамағанын, себебі ол заң жобасын 1974 жылғы ақпанға дейін қарауды кейінге шеккенін мәлімдеді. Заң 1974 жылғы №43 ретінде заң кодексінде сақталғанымен, Жоғары соттың шешімімен күшін жойды. Батыс Австралия, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд 1973 жылғы Сенат (Территорияларды өкілдік ету) туралы заңға, Одақтың сайлау туралы заңына (№2) 1973 ж., және 1973 жылғы Өкілдік туралы заңға да жеке түрде наразылық білдірді. Басты талап – штаттар Сенаттың заң жобаларын екінші рет қабылдамауынан бастап екі мәрте таратуға дейін тым көп уақыт өткенін айтты. Жеке шешімдерде Барвик CJ, МакТиернан, Гиббс, Стивен, Мейсон, Джейкобс және Мерфи судьяларының барлығы іске қосу шарттары орындалғаннан кейін генерал-губернатор «Өкілдер палатасының мерзімі аяқталуына дейін алты ай бұрын» кез келген уақытта билікті пайдалана алатынын шешті.
1987 жыл
1987 жылы Хоук үкіметінің Австралия картасы туралы заң жобасы Сенатта екі рет қабылданбады, 1987 жылғы қос тарату сайлауына дейін және одан кейін. Бірлескен мәжіліс өткізу жоспарланған, бірақ заң жобасын іске асырудың нәтижесі Сенаттың, оның ұсынысқа қарсы позициясы ескерілгенде, еркіне тәуелді болады деген қорытындыға келген соң, ол тоқтатылды.
2016 жыл
2016 жылғы екі мәрте таратылған федералды сайлаудан кейін премьер-министр Малкольм Тернбулл өзінің үкіметі Австралия құрылыс және құрылыс комиссиясын (АҚҚК) қайта құру үшін ұсынылған заң жобаларын парламенттің бірлескен отырысына қайтадан ұсынатынын мәлімдеді. Бірақ, министрлер кабинетінің бірі заң жобаларының қабылдану мүмкіндігі жоқ екенін, себебі үкіметтің екі заң жобасын да қабылдау үшін жеткілікті дауысы болмағанын жариялаған еді. Сондай-ақ, жаңалықтар құралдары сайлаудан бұрынғыдан да қиын және басқаруға келмейтін Сенат пен Өкілдер палатасындағы үкімет мүшелерінің азайған санына байланысты үкіметтің бірлескен отырыста тиісті заңдарды қабылдау мүмкіндігіне күмән келтірді. Алайда, сайлаудан кейін парламентке қайтадан енгізілген бастамалық заң жобалары барлығына түзетулер енгізіліп қабылданды, сондықтан бірлескен отырысқа қажеттілік тумады.