Кіріспе

Даниялық сәулетші (1756–1845)
басқа Кристиан Хансендер

Кристиан Фредерик Хансен (29 ақпан 1756 – 10 шілде 1845), К. Ф. Хансен деп белгілі, XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың ортасы аралығындағы жетекші даниялық сәулетші болды. Корольдік Дания өнер академиясындағы (Det Kongelige Danske Kunstakademi) қызметінің арқасында ол көп жыл бойы көркемдік ортадағы ең беделді тұлға саналды. Өзі қадағалаған сәулет стиліне байланысты оны "Данияның Палладиосы" деп атады. Оның салған ғимараттары қарапайымдылығымен, мықтылығымен және монументалдығымен ерекшеленеді.

Ерте өмір және білім

Ол Копенгагенде аяқ киім жасаушы және былғары өңдеуші Маттиас Хансен мен оның әйелі Анна Маридің кедей отбасында дүниеге келді. Анна Мари бұрын принц Христиан VII-нің күтімшісі болған. Ол отбасының кенже ұлы еді, сондықтан оның тәрбиесіне көп ақша жұмсалмады. Әке-шесі оны кәсіптік білім алуға жіберді, бірақ ол сурет салуды армандады. Анасы патша сарайындағы байланыстарын пайдаланып, оның білімі мен тәлім-тәрбиесіне қызығушылық танытқан ықпалды адамдарды таба алды. Ол сонымен қатар кірпіш қалаушының мамандығын меңгерді, ал 1766 жылдан бастап Сурет академиясында оқыды. Академияда архитектор Каспар Фредерик Харсдорфтан білім алды, бірақ, әлдеқанда Николас Анри Жарденнен де тәлім алған болуы мүмкін. Ол 1772–1773 жылдары академияның кіші күміс медалін, 1774–1775 жылдары үлкен күміс медалін, ал 1779 жылы үлкен алтын медалін жеңіп алды.

Ерте мансап

Ол 1780 жылы Роскильде соборындағы Фредерик V қапшығының құрылысында жұмыс істеген Харсдорфтың жеке студиясына қабылданды. Алтын медаль алғанға қарамастан, Академиядан саяхат гранты алмады. Оның орнына, жесір патшайым Джулиан Мари мен король Кристиан VII оған қысқа сапар үшін қаржылық көмек көрсетті, ол 1782 жылдың соңында Вена және Венеция арқылы Римге сапар шегіп, ежелгі рим өнерін зерттеді. Оның саяхаттан жасаған студенттік суреттері бүгінге дейін Академия кітапханасында сақтаулы. Ол 1784 жылдың қыркүйегінде елге оралып, 1785 жылы Академия мүшесі атанды.

Алтонда 18 жыл

Көп ұзамай ол Шлезвиг және Холштейн герцогтіктерінің аймақтық сәулетшісі лауазымына тағайындалды, ол 1782 жылы үміткерлік білдірген Алтона қаласында орналасқан. Бұл лауазымды ол 1784 жылдың 24 қарашасынан бастап 1844 жылдың 31 қазанында зейнеткерлікке шыққанға дейін атқарды. 1791 жылы академияның құрметті профессоры атанды. 1792 жылы Анна Маргрете Рахбекке үйленді. Ол Алтона мен Гамбургте өткен 18 жылында өркендеді, жеке тәжірибесі ресми лауазымынан алған қарапайым табысын толықтырды. Ол қаланың ішінде де, ауданда да байлар үшін әдемі үйлер, Эльбхаузеедегі поместьелер және шағын шіркеулер салды. Ол Альтонаның әдемі Палмай бульвары бойында көптеген әдемі үйлерді жобалады, оның ішінде өз қаражатымен салған инвестициялық үйлер де бар, оларды сатудан түскен пайдасы оның табысын айтарлықтай арттырды. Ол өз жұмыстарында қарапайым римдік Палладио стилін пайдаланды. 1799 жылы Харсдорф қайтыс болғаннан кейін, көптеген мемлекеттік құрылыс жобалары Хансенге жүктелді, соның ішінде Копенгагендегі «Мәрмәр шіркеуі» (Marmorkirken) деп белгілі Фредерик шіркеуін аяқтау да болды.

Копенгагенге қайта оралу

1804 жылы Копенгагенге оралып, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Копенгагендегі әсем жабдықталған пәтерінде оның үлкен, қоғамдық үйі болды. 1808 жылы ол сәулет профессоры, бас құрылыс директоры және мемлекеттік кеңесші (etatsråd) қызметіне тағайындалды. Зейнеткерлікке шыққанға дейін бас құрылыс директоры лауазымын сақтап қалды. Хансен Ньюторв алаңындағы қалалық әкімдік пен сот үйін салуға (1805–1815) және 1807 жылы Копенгагеннің екінші шайқасында бомбалау кезінде өртенгеннен кейін «Біздің әйел бауырларымыздың» шіркеуін (Vor Frue Kirke) (1811–1829) қайта жаңартуға жауапты болды. Ол Николай Абрахам Абильдгардтың Академиядағы жетекші орнын басып алды және 1811–1818, 1821–1827 және 1830–1833 жылдары Академия директоры болып сегіз рет сайланды. Ол 1815 жылы аяқталған ескі Вайсенхус ғимаратының орнындағы қалалық әкімдік пен сот ғимаратының құрылысын басқарды. Сол жылы Фру Пладс алаңында Метрополитен мектебі ашылды. Оның тағы бір маңызды жұмысы – 1794 жылғы өртте өртенген Кристиансборг сарайын қайта құру болды. Шапель 1826 жылы, ал ғимараттың қалған бөлігі 1828 жылы аяқталды. 1823 жылы бұрынғы Хиршхолм сарайының орнындағы Хёршхолмдегі шіркеуі салтанатты түрде ашылды. 1826 жылы ол «Konferensråd» атағын алды. 1830 жылы жас сәулетшілерге табыс етілетін медальонды орнатып, жасатты. 1840 жылы Даннеброг орденімен марапатталды. Оның мүсінші Герман Эрнст Фрёндтың мәрмәр бюсті Академияның Ассамблея залында, сондай-ақ суретші Конрад Кристиан Август Бёнделдің портреті ілуде. Ол 90 жасқа жуық шамада Фредериксбергтегі үйінде қайтыс болды және Копенгагендегі Холмен шіркеуіне жерленді.