Кіріспе

Испаниялық суретші және мүсінші Антони Тапиес и Пуиг, Тапиестің 1-ші маркизі (; 13 желтоқсан 1923 - 6 ақпан 2012) - испан суретшісі, мүсіншісі және өнер теоретигі.

Өмір

Жозеп Тапиис и Местре мен Мария Пуиг и Гераның ұлы Антони Тапиис Пуиг 1923 жылы 13 желтоқсанда Барселонада дүниеге келді. Оның әкесі заңгер және каталондық ұлтшыл болған, ол қысқа уақыт Республика үкіметінде қызмет еткен. Осыған байланысты Тапиес Каталонияның қоғамдық өміріндегі және оның республикашылдығындағы көшбасшылардың мәдени және әлеуметтік тәжірибелерінің әртүрлілігіне тап болған ортада өсті. Оның әжесі де азаматтық және саяси істерге белсене араласып, оны осы дүниеге танытты. Тэпие алғаш рет 1934 жылы орта мектепке оқуға түскенде, заманауи өнерге танысты. Ол өзінің шығармашылығына Марсель Дюшан, Жорж Браке, Василий Кандинский және Пабло Пикассо сияқты суретшілердің шығармаларын қайта жаңғыртқан "Dací i dallà" журналының атақты Рождестволық санынан әсер алды. 17 жасында Тапиес туберкулезден қазалы жүрек ауруына шалдықты. Екі жыл бойы тауларда емделіп, көп оқыды және жасөспірім шағында көркемөнерге қызығушылық танытты. Тапиес Барселонаның неміс мектебінде оқыды. Үш жыл заңгерлік білім алғаннан кейін, 1943 жылдан бастап өзін сурет салуға ғана арнады. 1945 жылы Тапи материалдармен тәжірибе жүргізе бастады. Осы уақытта ол философияға, әсіресе Жан-Поль Сартрдың философиясына, сондай-ақ Шығыс ой-пікірлеріне қызығушылық танытты. Ол ХХ ғасырдың екінші жартысындағы Испанияның ең танымал суретшілерінің бірі ретінде танымал болды. Оның абстрактілі өнері мен басқа да авангардтық шығармалары әлемнің көптеген ірі музейлерінде көрсетілді. 1954 жылы Тапиес Тереза Барба Фабрегасқа үйленді. Олардың үш баласы болды: Антони, Мигель және Клара. Ол негізінен Барселонада өмір сүрген. Тапиес 2012 жылы 6 ақпанда қайтыс болды. 1950 жылдардың басында француз үкіметі стипендиясына ие болған ол Парижде тұрып, жиі оралған. Еуропа мен одан тыс жерлерде француз сыншысы және кураторы Мишель Тапие Антони Тапиестің шығармашылығын ынталы түрде насихаттады. 1948 жылы Тапиис Испаниядағы соғыстан кейінгі алғашқы қозғалысты құруға көмектесті, ол сюрреалистік және дадаистік қозғалыстарға байланысты Dau al Set деп аталды. Дау ал Сеттің негізін қалаушы және басты жетекшісі - ақын Жоан Бросса. Бұл қозғалыстың Dau al Set атты басылымы да болды. Тапиес сюрреалистік суретші ретінде басталды, оның алғашқы шығармаларына Пол Кли мен Жоан Миро әсер етті; бірақ көп ұзамай ол бейресми суретшіге айналды, ол картиналар стиліне сәндік емес материалдар енгізілген pintura matèrica деп аталады. 1953 жылы аралас медиамен жұмыс істей бастады; бұл оның өнерге қосқан ең бірегей үлесі деп саналады. Ол осылай сурет салған алғашқылардың бірі болды. Сурет салуға қыш пен мәрмәр шаң қосып, қағаз, жіп және лақтырған жіптерді қолданды (Сұр және жасыл сурет, Тейт галереясы, Лондон, 1957). 1960 жылы жарылған қалам, Гонолулу өнер мұражайының коллекциясында Дада және сюрреализм принциптерін біріктіретін суретшінің аралас медиа ассемблеріне мысал. 1950 жылдардың аяғында Тапидің халықаралық беделі жақсы қалыптасты. 1950 жылдардың соңынан 1960 жылдардың басына дейін Тапиес Энрике Табара, Антонио Саура, Маноло Миларес және басқа да көптеген испандық бейресми суретшілермен жұмыс істеді. 1966 жылы Барселона университетінде жасырын жиналыста тұтқындалды; оның 1970-ші жылдардың басындағы жұмысы каталондық сәйкестіктің белгілерімен белгіленді (бұл Франко үшін анафема болды). 1974 жылы ол "Ассассиндер" деп аталатын литографиялар сериясын жасап, оларды Париждегі Галерея Маехтада, белсенді анархист Сальвадор Пуиг Античтің есіне арнап көрсетті. 1970 жылы (поп-арт әсерінен) ол өзінің суреттеріне жиһаз бөлшектері сияқты маңызды заттарды қосуды бастады. Тапиестің идеялары өнерге, әсіресе сурет салу, мүсін, гравировка және литография салаларына бүкіл әлемде әсер етті. Оның еңбектерінің үлгілері көптеген ірі халықаралық жинақтарда кездеседі. Оның шығармалары тахизм және абстрактіл экспрессионизммен байланысты. Тапиестің 1970-ші және 1980-ші жылдары жасаған суреттері оның медитативтік бостандықтың осы эстетикасын қолдануын көрсетеді, мысалы, шығыс каллиграфиясын білдіретін сызықтық элементтері бар спреймен боялған панелдерде, Art informel сөздік қорын кеңейткен аралас медиа суреттерінде және суреттерге оның түпкілікті абстрактілік идиомдағы көлбеу сілтемелерінде, мысалы, Киімдегі себеттің таңбасы (1980).

Графикалық жұмыстар

Тапиес 1947 жылы графикалық жұмыстар жасай бастады. Ол Альберти, Боннефой, Дю Буше, Бродский, Бросса, Дайве, Дюпин, Фой, Фремон, Гимферрер, Гийлен, Ябес, Мстререс Квадрень, Митчерлич, Паз, Сарамаго, Такигучи, Улан, Валенте және Замбрано сияқты ақындар мен жазушылармен бірлесіп жинақтаушы кітаптар мен досьелер шығарды.

Эсселер

Тапиес бірнеше басылымда жиналған очерктер жазды, кейбіреулері әртүрлі тілдерге аударылды: La praktika de l'art (1970), L'art contra l'estètica, (1974), Memòria personal (1978), La realitat com a art (1982), Per un art modern i progressista (1985), Valor de l'art (1993) және L'art i els seus llocs (1999). Бұл жұмыстарға Тапидің өнер, өмір және саясат сияқты нәрселерді ой елегінен өткізуі жатады. Сонымен қатар, ол өнердің және суретшінің әлеуметтік рөлін талқылайды, өз жұмысының әсері туралы ойланады және өзінің көркемдік және саяси көзқарастарын түсіндіреді.

Қозғалыстар

Өмірінің барлық кезеңінде Антони Тапиес бірнеше қозғалыстармен байланысты болды, мысалы, Арт-Информаль және Аут-Пат, екеуі де соғыстан кейінгі Еуропада танымал болды. 1948 жылы ол сюрреализммен тығыз байланысты болған авангардтық Dau al Set тобының мүшесі болды. Алғашқы шығармалары сюрреалистік стильге тән, бірақ 1953 жылы абстрактілі өнерде жұмыс істей бастады. Тапидің ең танымал және түпнұсқалық шығармаларының кейбірі осы жанрға жатады. Олардың ерекшелігі - мармар шаң мен балшықты бояуларға араластырып, жіп, қағаз, мата сияқты табылған заттарды қолдану. 1960 жылдардың аяғында 1970 жылдардың басында Тапиес поп-арт қозғалысының әсеріне ұшырай бастады. Осыған байланысты ол өзінің шығармаларында үлкен бұйымдарды, мысалы жиһаздарды пайдалана бастады.

Көрмелер

1950 жылы Тапиестің алғашқы жеке көрмесі Барселонадағы Галерея Лайетанесте өтті, ал ол Питтсбургтегі Карнеги Интернационалға енгізілді. 1953 жылы ол өзінің алғашқы көрмелерін АҚШ-та, Чикагодағы Маршалл Филд өнер галереясында және Нью-Йорктегі Марта Джексон галереясында өткізді. Оның басқа ретроспективаларының кейбіреулері 1973 жылы Париждегі Musée National d'Art Moderne және 1977 жылы Нью-Йорктегі Буффалодағы Олбрайт Нокс көркемсурет галереясында ұсынылды. 2000 жылы Мадридтегі Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, 2006, 2012 және 2014 жылдары Нью-Йорктегі Анита Шапольский галереясында көрмеге қойылды. 2007 жылы 83 жасында Тапиестің Pace Wildenstein-те көрмесі болды, онда ол ағашқа және кенепке салынған 17 картинаны көрсетті.

Тану

1958 жылы Тапиес Питтсбург халықаралық көрмесінде сурет салу бойынша бірінші сыйлыққа, сондай-ақ Венеция биенналында ЮНЕСКО және Дэвид Э. Брайт сыйлықтарына ие болды. 1958 жылы Тапиес Эдуардо Чилидамен бірге Испанияның Венеция биенналесіне қатысты. 2010 жылдың 9 сәуірінде король Хуан Карлос I оны Испанияның дворяндық санына иеленді. Сонымен қатар, Rovira i Virgili университетінің логотипіне "а" әрпімен сипатталған, ол университеттің білім қағидатының символы.