Кіріспе

Стефан Груфф (22 мамыр 1922 – 2 мамыр 2006) - жазушы, журналист және саяси қашқын, Болгарияның София қаласында туған.

Өмірбаян

1944 жылы коммунистер елді билікке келтірген кезде, ол Женева университетінде заң оқып жүрген еді. Оның әкесі патша Борис III-тің кабинетінің басшысы болды және 1945 жылы коммунистер тарапынан өлім жазасына кесілді. Грауфф 46 жыл бойы эмиграцияда өмір сүрді: бастапқыда Швейцарияда, содан кейін Францияда және АҚШ-та. Коммунистік режим құлағаннан кейін 1990 жылы ғана Болгарияға оралды. Ол "Paris Match" журналында тілші болып жұмыс істеді, шетелде кеңінен саяхаттағаннан кейін 1978 жылға дейін 20 жыл бойы Нью-Йорк бюросының басшысы болды. Ол сонымен қатар "Еркін Еуропа" радиосында жұмыс істеді, BBC-нің болгар қызметіне материалдарымен үлес қосты және эмигранттық бірнеше ұйымдар мен басылымдарда белсенді қатысты. Ол журналист ретінде Антарктидаға барған және Оңтүстік полюске аяқ басқан алғашқы болгар болды; одан бұрын 1971-1972 жылдары Еуропалық ғарыш зерттеу ұйымы үшін спутниктік бақылау станциясы мен антеннасын орнатқан экспедицияның басшысы болған болгар-америкалық Марио Антон Веллер болды. Ұйымның бас директоры Герман Бонди болды (жобаны ЕКА операциялық орталығының директоры Умберто Монталенти басқарды). 2002 жылы Болгариядағы Американ университеті, құрылтайшы кеңесінің мүшесі болған Стефан Грауффқа гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті атағын берді, ал Болгария Республикасының Президенті оны "Болгар мәдениетін әлемге таратуға және Болгарияда және шетелде тарих ғылымын дамытуға қосқан үлкен үлесі үшін" "Мадара аттысы" орденімен марапаттады. Бірінші атом бомбасының тарихын зерттеуші ретінде, ол Вашингтон қаласында және Теннесси штатының Оук Ридж қаласында Манхэттен жобасының 60 жылдығына арналған еске алу шарасына спикер ретінде шақырылды. Грауфф француз және ағылшын тілдеріндегі сегіз ғылыми емес кітаптың авторы, олардың ішінде "Манхэттен жобасы: атом бомбасын жасаудың жарияланбаған тарихы", "Тікенді тәж" және "Менің Одиссеям" болгар тіліне аударылды. Оның автобиографиялық еңбегі "Менің Одиссеям" 2002 жылы болгар тілінде, ал 2003 жылы ағылшын тілінде жарық көрді. Кітап, соңғы деміне дейін Болгарияда өмір сүрген және "қиын жолды таңдаған" інісі Симеонға арналған. Автор қосады: "Менің тағдырым ерекше түрлі және жарқын өмір сүру, кәсіби және жеке өмірде көптеген жетістіктерге ие болу еді. Менің саяхатымда қайғылы сәттер де болды, бірақ жалпы алғанда, ол сәтті және бақытты өмір болды".

Жеке өмір

1957 жылы ол 1940 жылдардағы сән үлгісі болған, кейін интерьер дизайнері болған Лилиан Фоксқа үйленді. Ол бұрын Филипп Генри Айлс (1912–1989) – Филипп Леманның немересі және Леман банктік әулетінің мүшесімен үйленген болатын. Олардың бір ұлы болды – Пол Груфф.

Груфф америкалық азаматтыққа қабылданды және 83 жасында Нью-Йорк штатының Саутгемптон қаласында өмірін аяқтады. Оның әйелі Лил ертесі күні 89 жасында дүние салды.