Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инкрустацияланған мәрмәрдің күрделі геометриялық үлгісі Cosmatesque немесе Cosmati - бұл Орта ғасырлық Италияның, әсіресе Рим мен оның айналасындағы сәулет өнерінің типтік геометриялық сәндік инкрустациялық тас жұмыстарының стилі. Ол көбінесе шіркеу едендерін безендіру үшін, сонымен қатар шіркеу қабырғаларын, амплитудаларды және епископтың тақтарын безендіру үшін пайдаланылды. Атауы Cosmati-ден алынған, бұл Римдегі қолөнершілердің жетекші отбасылық шеберханасы, олар осындай геометриялық мәрмәр әшекейлерді жасады. Бұл стиль Еуропаға тарады, онда ол ең беделді шіркеулерде қолданылды; мысалы, Вестминстер аббатшылығының бас құрбандық шалыны Косматеске мәрмәр еденмен безендірілген.
Intricate geometric pattern of inlayed marble
Cosmatesque, or Cosmati, is a style of geometric decorative inlay stonework typical of the architecture of Medieval Italy, and especially of Rome and its surroundings. It was used most extensively for the decoration of church floors, but was also used to decorate church walls, pulpits, and bishop's thrones. The name derives from the Cosmati, the leading family workshop of craftsmen in Rome who created such geometrical marble decorations. The style spread across Europe, where it was used in the most prestigious churches; the high altar of Westminster Abbey, for example, is decorated with a Cosmatesque marble floor.
Сипаттамасы мен ерте тарихы
Косматикалық стиль өзінің атауын XII - XIII ғасырларда Римде гүлденген және мозаика өнерімен айналысқан Космати отбасынан алады. Косматидің жұмысы ерекше, өйткені ол мәрмәрмен үйлесімде шыны мозаикадан тұрады. Кейде ақ мәрмәрден жасалған есіктердің, монастырлардың фриздері мен бағаналардың бедерлеріне, сондай-ақ зират ескерткіштеріне орнатылған. Ол тағы да порфир немесе мәрмәрден жасалған панельдерді, амвоналарды, епископтық орындықтарды, экрандарды және т.б. қоршайды немесе өзі панель ретінде қолданылады. Түсі өте жарқын, алтын тесералар еркін пайдаланылады. Римде Италияның басқа жерлеріне қарағанда жиірек кездесетін болса да, оны тек Римде ғана қолданбайды. Басқа орындармен қатар, ол Палермодағы Каппелла Палатинада кездеседі. Оның оңтүстік Сицилия өнерімен қандай байланысы бар екені әлі анықталмаған. ХІІ ғасырдағы Римдегі Косматилер осы стильдің епонимді шеберлері болса да, олар өнерді алғаш дамытқан сияқты емес. Монте-Кассинодағы (10661071) бенедиктиндік аббатхананың тас төсеміне ұқсас стильді байқауға болады, ол Константинополден келген жұмысшыларды қолдана отырып салынған, сондықтан геометриялық стиль Византияның еден мозаикасына қатты әсер еткен болуы мүмкін. Алайда, техника ерекше, өйткені Cosmati едендері әртүрлі пішіндер мен өлшемдердегі тастан жасалады, бұл модельдер бірдей өлшемді және пішінді кішкентай бірліктерден жасалған opus tessellatum мозаикасынан мүлдем өзгеше. Космати суретшілері қолданған тас көбінесе құтқарылған материал болды (сағ. upcycling) ежелгі римдік ғимараттардың қираған жерінен алынған, үлкен дөңгелектер Рим бағаналарының мұқият кесілген қималары болып табылады. Католик энциклопедиясында айтылғандай, осы сәнді мозаика стилін "Еуропаның сәндік өнеріне 12 ғасырда Римнен оңтүстік-шығысқа қарай 60 шақырым қашықтықта орналасқан Анагни деген шағын төбелі қаладан шыққан Лауренций [сонымен қатар "Лоренцо Космати" деп те аталатын] деген мармаршы енгізді. Лаврентий өзінің шеберлігін грек шеберлерінен үйреніп, біршама уақыт олардың жұмыс әдісін ұстанды, бірақ мансабының басында өзіндік стильді дамытты. Өзін Византиялық дәстүрлер мен әсерлерден босатып, Лоранций стилі сәндік сәулет мозаикасына айналды, ол қарапайым немесе оюлы мәрмәр беттермен бірге қолданылған түсті және дизайнын күшті етті. "Ереже бойынша, ол өзінің фондары үшін ақ немесе ашық түсті мәрмәрлерді қолданды; оларды түстелген және алтын шыны тезереден жасалған мозаика ленталарымен қоршап, қара мәрмәр, порфир немесе серпентиннен жасалған квадраттар, параллелограммалар және шеңберлермен қаптады. Ол бұл арлекинадтарды мәрмәрден жасалған қалыптар, оюлар және жалпақ жолақтармен бір-бірінен бөліп, мозаикамен одан әрі байытты. Оның ең алғашқы жазылған жұмысы 1190 жылы Фабиеридегі шіркеу үшін орындалды, ал ең көне үлгісі Римдегі Ара Коэли шіркеуінде көрінеді. Ол хат пен ізгі хабардың амбонасынан, креслодан, экраннан және асфальттен тұрады. "Оның көп жұмысына оның ұлы Якоб көмектесті, ол мүсінші және мозаикашы ғана емес, сонымен қатар қабілетті сәулетші болды, бұл туралы оның Сивита Кастеллана соборында жасаған сәулетшілдік өзгерістері дәлелдейді, бұл Ренессанстың алдын ала көрінісі. Бұл кәсіпке оның отбасы мүшелері де араласты, олардың барлығы төрт ұрпақтан бері осы кәсіпті қолға алып келеді. Өз өнерінде беделге ие болғандардың есімдері келесі генеалогиялық эпитомда аталады: Лоранций (11401210); Якоб (11651234); Лука (12211240); Якоб (12131293); Деодат (12251294); Иоганн (12311303). Алайда, 12 ғасырдағы крестоносцы кезеңіндегі тік бас құрбандық үстелінің панелі Иерусалимдегі Киелі қабір шіркеуінде қайтадан табылды, ол 1187 жылға дейін крестоносцының билігі астында болды (содан кейін 13 ғасырда кейде).
The Cosmatesque style takes its name from the family of the Cosmati, which flourished in Rome during the twelfth and thirteenth centuries and practiced the art of mosaic. The Cosmati's work is peculiar in that it consists of glass mosaic in combination with marble. At times it is inlaid on the white marble architraves of doors, on the friezes of cloisters, the flutings of columns, and on sepulchral monuments. Again, it frames panels, of porphyry or marble, on pulpits, episcopal chairs, screens, etc., or is itself used as a panel. The colour is brilliant, gold tesserae being freely used. While more frequent in Rome than elsewhere in Italy, its use is not confined to that city. Among other locations it is found in the Cappella Palatina in Palermo. Precisely what its connection may be with the southern art of Sicily has yet to be determined. Although the Cosmati of 12th Century Rome are the eponymous craftsmen of the style, they do not seem to have been the first to develop the art. A similar style may be seen in the pavement of the Benedictine abbey of Monte Cassino (1066–1071), built using workers from Constantinople, making it likely that the geometric style was heavily influenced by Byzantine floor mosaics. However, the technique is distinct because Cosmati floors are made from various shapes and sizes of stone, a property quite different from opus tessellatum mosaics in which the patterns are made from small units which are all the same size and shape. The stone used by the Cosmati artists were often salvaged material (cf. upcycling) from the ruins of ancient Roman buildings, the large roundels being the carefully cut cross sections of Roman columns. According to the Catholic Encyclopedia, this style of inlaid ornamental mosaic was "introduced into the decorative art of Europe during the twelfth century by a marble worker named Laurentius [also known as "Lorenzo Cosmati"], a native of Anagni, a small hill town sixty kilometres east south east of Rome. Laurentius acquired his craft from Greek masters and followed their method of work for a while, but early in his career developed an original style. Freeing himself from Byzantine traditions and influences, Laurentius' style evolved into a decorative architectural mosaic, vigorous in colour and design, which he employed in conjunction with plain or sculpted marble surfaces. "As a rule he used white or light coloured marbles for his backgrounds; these he inlaid with squares, parallelograms, and circles of darker marble, porphyry, or serpentine, surrounding them with ribbons of mosaic composed of coloured and gold glass tesseræ. These harlequinads he separated one from another with marble mouldings, carvings, and flat bands, and further enriched them with mosaic. His earliest recorded work was executed for a church at Fabieri in 1190, and the earliest existing example is to be seen in the church of Ara Coeli at Rome. It consists of an epistle and gospel ambo, a chair, screen, and pavement. "In much of his work he was assisted by his son, Jacobus, who was not only a sculptor and mosaic worker, but also an architect of ability, as witness the architectural alterations carried out by him in the cathedral of Civita Castellana, a foreshadowing of the Renaissance. This was a work in which other members of his family took part, and they were all followers of the craft for four generations. Those attaining eminence in their art are named in the following genealogical epitome: Laurentius (1140–1210); Jacobus (1165–1234); Luca (1221–1240); Jacobus (1213–1293); Deodatus (1225–1294); Johannes (1231–1303)." However, an apparently 12th century Crusader period vertical high altar panel in what has been described as Cosmatesque style was rediscovered in the Church of the Holy Sepulchre in Jerusalem, which stood under Crusader rule only until 1187 (and then again at times during the 13th century).
Терминология
Косматикалық шығармалар "Опус Александринум" деп те аталады. Бұл терминнің анықтамасы және оның opus sectile арасындағы айырмашылық біршама өзгеше. Кейбіреулер opus alexandrinum-ды әдеттегі үлкен үлгілерге, әсіресе едендерге, кішкентай бөлшектер арқылы түстелген үлгілерде дөңгелектермен және жолақтармен толтырылған ақ гильошь үлгілерін қолданады. Басқалары төмендегі Spoleto (оң жақ) суреттегідей, үлкен бөлшектерді қоса алғанда, кез-келген геометриялық дизайнды қамтиды, ал opus sectile сонымен қатар сол техникада жасалған бейнелі дизайндарды қамтиды. Opus alexandrinum - бұл opus sectile-дің басқа түрі, онда тек бірнеше түстер қолданылады, мысалы, ақ және қара, немесе қызыл түстегі қара жасыл немесе керісінше. Бұл термин, әсіресе, геометриялық мозаика түрін белгілеу үшін қолданылады, ол ортағасырлық рим шіркеулерінің және тіпті Ренессанс дәуірінде, мысалы, Сикстин шіркеуінің және Станза-делла-Сегнатураның асфалтінде көп қолданылған мәрмәрдің үлкен плиталарымен бірге кездеседі.
Cosmatesque work is also known as opus alexandrinum. Definitions of this term, and the distinction between it and opus sectile, vary somewhat. Some restrict opus alexandrinum to the typical large designs, especially for floors, using white guilloche patterns filled in with roundels and bands in coloured designs using small pieces. Others include any geometric design including large pieces, as in the picture from Spoleto (right side) below, whereas opus sectile also includes figurative designs made in the same technique. Opus alexandrinum is another form of opus sectile, where only a few colours are used, such as white and black, or dark green on a red ground, or vice versa. This term is particularly employed to designate a species of geometrical mosaic, found in combination with large slabs of marble, much used on the pavements of medieval Roman churches and even in Renaissance times, as, for instance, on the pavements of the Sistine Chapel and the Stanza della Segnatura.
Римдегі мысалдар
Римдегі косматикалық стильде безендірілген шіркеулер арасында ең танымалдары - Трастевередегі Санта-Мария, Сент-Джон Латеран, Сан-Лоренцо-франьо-ле-Мура, Сан-Саба, Сан-Паоло-франьо-ле-Мура, Аракоэлидегі Санта-Мария, Космединдегі Санта-Мария, Санта-Мария-Маджоре, Сан-Кризогоно, Сан-Клементе, Иерусалимдегі Санта-Кроче және Сикстин капелласы және Ватикандағы Станца-делла-Сегнатура. Римнен тыс жерлерде Тиволи, Субиако, Анагни, Ферентино, Террачина және Таркинияда ғажайып косматикалық туындылар бар. Сондай-ақ, Космати Civita Castellana соборына инновациялық безендіру жасады.
Among the churches decorated in cosmatesque style in Rome, the most noteworthy are Santa Maria in Trastevere, St. John Lateran, San Lorenzo fuori le Mura, San Saba, San Paolo fuori le Mura, Santa Maria in Aracoeli, Santa Maria in Cosmedin, Santa Maria Maggiore, San Crisogono, San Clemente, Santa Croce in Gerusalemme, and the Sistine Chapel and the Stanza della Segnatura at the Vatican. Outside Rome, Tivoli, Subiaco, Anagni, Ferentino, Terracina and Tarquinia contain remarkable cosmatesque works. Also, Cosmati built innovative decoration for the Cathedral of Civita Castellana.