Кіріспе

Үндістанның маратхи әншісі және сахналық актері Нараян Шрипад Раджханс, танымал Бал Гандарва, (26 маусым 1888 15 шілде 1967) - атақты маратхи әншісі және сахналық актер. Маратхи пьесаларында әйел кейіпкерлердің рөлдерімен танымал болды, өйткені оның кезінде әйелдерге сахнада ойнауға рұқсат етілмеді. Бал Гандарваның аты Пунада ән салғаннан кейін пайда болды. Локманья Тилак, әлеуметтік реформатор және Үндістанның тәуелсіздік қозғалысының азаттық күрескері, көрермендер арасында болды. (Сөзбе-сөз) Жас Гандарва).

Жеке өмір

Нараян Шрипад Раджханс Шрипад Раджханс пен оның әйелі Аннапурнабай Раджханстың үйінде дүниеге келген. Ол қазіргі Махараштра штатының Сангли ауданындағы Палус талукасының Нагтан ауылында дүниеге келген. Ол кезде бұл аудан Сатара ауданы, ал Талука Оңтүстік Сатара деп аталатын. Бал Гандарва екі рет үйленген. Жас кезінде ол өзінің Дешашта брахман қауымынан шыққан және ата-анасы қарапайым үнді дәстүрі бойынша ұйымдастырған үйленуде Лакшмибайға тұрмысқа шықты. Отыз бес жылдан астам некеден кейін 1940 жылы Лакшмибай қайтыс болғанға дейін үйлену толығымен үйлесімді және дәстүрлі болды. Он бір жылдан кейін, 1951 жылы Бал Гандарва әйгілі әнші-актриса Әмірбай Карнатакидің қарындасы Гаухарбай Карнатакиге (бәлкім, ол Гохар Бай деп танымал, оны Калькуттадан шыққан үнді бишісі Гаухар Джаанмен шатастырмау керек) үйленді. Гаухарбай әнші-биші отбасынан шыққан, мұсылман. Ол әншілік шеберлігінің көмегімен сахналық актриса ретінде өз мансабын жасады және Нараянраомен театрлық қойылымдарда жұмыс істеді, осылайша олар бір-біріне ғашық болды. Өзінің діні мен шыққан тегі бар әйелдің брахман еркекпен некелесуі қоғам үшін мүлдем қабылданбайды. Гаухарбайды қоғамның бір мүшесі де, Нараянраоның отбасы мүшелері де ешқашан қабылдамады. Некеде бала болмады, ал Гохарбай 1964 жылы, Бал Гандарва қайтыс болғаннан үш жыл бұрын қайтыс болды.

Театрдағы мансабы

Нараян Раджханс қарапайым отбасында дүниеге келген. Әншілік карьерасын жас кезінен бастап бастаған. Кольхапурдың Шаху Махарадж есімді жігіті оның талантын байқап, жас Нараянраоның театр карьерасын бастаудың маңызды бөлігіне айналды. Шаһ Махарадж Мирадж ауруханасында есту қабілетімен байланысты проблемасын шешуге көмектесті. Шаху Махарадж оны сол дәуірдегі ең танымал маратхи музыкалық театр компаниясы Кирлоскар Мандалимен таныстырды. Ол өзінің шығармашылық жолын 1905 жылы "Кирлоскар натак мандали" атты қойылымынан бастаған. Бал Гандарва, Ганеш Говинд ("Ганпатрао") Бодас және Говиндрао Тембе 1913 жылы компанияны тастап, Гандарва Сангит Мандали құрды. 1921 жылы Бал Гандарва қарызға батқан компанияның жалғыз иесі болды. Қарыз жеті жылда өтеліп бітті. Алайда, Нараянрао компанияны келесі 6-7 жылда қайтадан қарыз жинақтаған кезде таратып жіберді. Бал Гандарва "Прабхат" кинокомпаниясымен алты фильм түсіру туралы келісімшартқа қол қойды. Алайда, келісімшарт бір фильмнен кейін ғана аяқталды Дхарматма (1935). Бұл фильм Бал Гандарва үшін үлкен серпін болды, өйткені ол Сант Экнатхтың басты рөлін ойнады. Бал Гандарва 1937 жылы өзінің драмалық труппасын қайта жаңғыртты. Қартайған шағына қарай Нараянраоның әйелдер рөлінде ойнаудан қайтпайтын кездері болғандықтан, компания әйелдер рөлін ойнауға актриса іздеді және 1938 жылы сәуірде Гохар Карнатакиді тапты. Баль Гандарва көп ұзамай Гохар Карнатакимен, сондай-ақ Гаухар Бай деп те белгілі болған, сол кездегі дәстүрлі Махараштри қоғамын ренжіткен жақын қарым-қатынас құрды. Бал Гандарва 27 классикалық маратхи пьесасында ойнады және "Сангит-натак" (музыкалық) және "Натья-сангит" (осы музыкалық) әндерін халық арасында кеңінен танымал етуде үлкен рөл атқарды. Ол Баскарбуа Бахаледің шәкірті болған. Бахале "Свайамвар" драмасына музыка жазды. Говиндро Тембе Манапманға музыка жазды. Кейінгі жылдары Бал Гандарваның таңдаулы композиторы - Кришнарау (Кришнарау Фуламбрикар). Оның әндері классикалық маратхи әндері болып саналады. Оның ән салған стилі маратхи сыншылары мен көрермендер арасында жоғары бағаланады. Маратхи сахнасы 1901 жылы Бхаурао Колхаткар қайтыс болғаннан кейін қиындықтарға тап болды. Бал Гандарва оны қайта жаңғыртты. Оның атақты замандастары Кешаврау Бхосале ("Санжит Сурья" деп аталады) және Динанат Мангешкар. Ол Аннасахаб Кирлоскар, Говинд Баллал Девал, Шрипад Крушна Колхаткар, Крушнажи Прабхакар Хадилкар, Рам Ганеш Гадкари, Васант Шантарам Десай жазған пьесаларда ойнады. Бал Гандарва 1967 жылы 15 шілдеде қайтыс болды.

Мұра

Бала Гандарва Ранга Мандир, Пуна қаласындағы театр аудиториясы оның құрметіне аталған. Оны 1968 жылы Маратхи тіліндегі атақты жазушы және Балгандхарваның жанкүйері П. Л. Дешпанде (Прушотам Лаксман Дешпанде) бастамасымен Пуне корпорациясы салдырған. Оны Ачарья Пралхад Кешав Атре ашты. Балғандарваның өзі тірі кезінде осы театрдың іргетасына өз үлесін қосты. Балгандхарваның өмір жолын суреттейтін "Балгандхарва" фильмі 2011 жылы мамыр айында Чандракант Продакшнс компаниясы арқылы жарық көрді. 1999 жылы Болливуд режиссері Вайбхав Кулкарни Балгандхарва Смарак Самиті құрылды. Балғандарваның есінде әлемдік деңгейдегі музыка университеті құру мақсатымен.

Марапаттар

1955 жылы Бал Гандарваға сол кездегі Үндістан Президенті "Президент сыйлығы" сыйлығын берді. 1964 жылы Бал Гандарва Үндістан Республикасының үшінші ең жоғары азаматтық марапаты - "Падма-Бушан" сыйлығын алды.