Кіріспе

1803 жылы қабылданған Қаулы Императорлық диетасының Киелі Рим империясы Рейхсдепутацияхауптсхлюсс (ресми түрде Hauptschluss der außerordentlichen Reichsdeputation, немесе "Ерекше императорлық делегацияның негізгі қорытындысы"), кейде ағылшын тілінде соңғы рецесс немесе императорлық рецесс 1803 жылы, императорлық диетасы (Императорлық диета) Киелі Рим империясының 24 наурызда 1803 жылы қабылданған қаулысы. Оны император Франциск II ратификациялады және 27 сәуірде заңға айналды. Бұл заң 1806 жылы империя таралғанға дейін қабылданған соңғы заң болып шықты. Резолюцияны 25 ақпанда император делегациясы (Reichsdeputation) мақұлдады және оны қабылдау үшін рейхстагқа ұсынды. Ол 1802 жылы маусымда Франция мен Ресей арасында келісілген жоспарға және 1801 жылғы Луневиль шартында көрсетілген кең қағидаларға негізделген. Бұл заң Рейннің батысындағы Франция революциялық соғыстарының нәтижесінде Францияға қосылған аумақтар үшін көптеген неміс князьдеріне өтемақы төлеу үшін шамамен 70 шіркеулік мемлекетті секуляризациялады және 45 императорлық қаланы жойды.

Секуляризация және медиаландыру

Секуляризацияланған шіркеулік мемлекеттер (принц епископтары, принц-приориялар, принц-абатханалар және императорлық аббатханалар) әдетте көршілес зайырлы княздіктерге қосылды, бірнеше аббатханалар Рейннің батысында өздерінің иеліктерін жоғалтқан кіші княздерге зайырлы феодалдар ретінде берілді. Тек үш мемлекет шіркеулік сипатын сақтады: Регенсбург архиепископлығы, ол архиепископтықтан Майнц архиепископлығының бір бөлігін біріктіру арқылы көтерілді және Тевтон рыцарлары мен Сент-Джон ерлері жерлері. Сонымен қатар, бұрынғы Зальцбург архиепископлығы да назарға лайық, ол ұлғайтылған аумақтық аясы бар герцогтік ретінде секуляризацияланды және сонымен қатар электорат болды. Сонымен қатар, 51 императорлық қаланың барлығы, аз ғана болса да, жойылып, көршілес мемлекеттерге қосылды. Рейхсдепутацияхауптсхлюсс рейхстагпен 1803 жылдың наурызында бірауыздан бекітілді және келесі айда император Франциск II мақұлдады. Алайда император рейхстагтағы дауыс берудің қайта бөлінуіне қатысты ресми ескерту жасады, өйткені протестанттық және католик мемлекеттер арасындағы тепе-теңдік біріншісінің пайдасына қатты ауысты.

Салдарлар

Рейхсдепутацияхауптсхлюсттен кейін жалпы саны 10 000 шаршы шақырым болатын 112 императорлық мемлекет және 3 миллионнан астам адам қолын ауыстырды. Бірқатар ірі мемлекеттер елеулі аумақтық табыстарға қол жеткізді (әсіресе Баден, Вюртемберг, Бавария, Саксония және Пруссия), ал Баден, Гессен Кассель және Вюртемберг сайлаушылар болып танылды (өзгерістерде жоғалған үштің орнына). Императорлық қалалардың ішінде тек Аугсбург, Бремен, Франкфурт-на-Майне, Гамбург, Любек және Нюрнберг дербес болып қалды. Трансрейндік азық-түлік комиссиясы императорлық диетамен аумақтары Францияға берілген ханзадаларға өтемақы төлеуді ұйымдастыру үшін құрылды. Ол кем дегенде 1820 жылға дейін (Империя құлағаннан кейін) жұмыс істей берді және оның мұрағаттары бүгін Германияның Федералдық мұрағатында сақталады. Наполеонның одақтастары территория мен мәртебеде табысқа жетуді күте алады деген қағида да бекітілді және бірнеше рет қайталануы керек еді, әсіресе 1806 жылы Рейн конфедерациясы құрылған кезде 80-ден астам шағын және орта көлемді зайырлы мемлекеттер (мысалы, княздіктер мен императорлық округтер) жаңа Конфедерацияның кейбір мүше мемлекеттеріне қосылды. Бұл үлкен аумақтық және институционалдық толқулар сол жылдың ішінде империяның ыдырауына әкелді.