Кіріспе

Ағылшын актері (1894–1963)

Чарльз Генри Пайвелл Дэниелл (5 наурыз 1894 – 31 қазан 1963) – АҚШ-та сахнада және кинода ұзақ мансап жасаған ағылшын актері. Ол «Камилла» (1936), «Ұлы диктатор» (1940), «Холидей» (1938) және «Теңіз шоқысы» (1940) сияқты фильмдердегі жаман рөлдерді сомдауымен танымал болды. Дэниеллге мейірімді немесе «жақсы жігіт» рөлдерін ойнауға көп мүмкіндік берілмеді; ерекше жағдай – Роберт пен Клара Шуманның «Махаббат әні» (1947) тарихи фильміндегі Франц Листтің рөлі. Оның есімі кейде «Даниел» деп те жазылады. Одан кейін ол «Мона Ванна» және «Сфинкс» фильмдерінде де ойнады. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Норфолк полкінің 2-ші батальонына қосылды, бірақ келесі жылы жауынгерлік қимылдарда ауыр жарақат алғаннан кейін әскерден босатылды. Содан кейін ол 1915 жылдың қазан айында «Жаңа театр» сахнасында «Тоқта, ұры!» қойылымында полиция офицері Клэнси рөлінде ойнады, ал 1916 жылдың мамырынан бастап «Хеймаркет» театрында өнер көрсетті. Ол сондай-ақ Жанна Иглстің соңғы рөліндегі «Қызғаныш» (1929) фильмінде де ойнады. Бродвейде ол Кэтрин Корнеллмен бірге «Қылмыссыз өлтіру» (1943) және «Сүйіктілер мен достар» (1943–44) қойылымдарында қатысты. Бродвейде Дэниелл «Қысқы ертегі» (1946), «Леди Виндермирдің жанкүйері» (1946–47) және «Бірінші миссис Фрейзер» (1947) қойылымдарын қайта жандандырды.

Кинодағы мансабы, 1936-1950

Metro Goldwyn Mayer оны "Құқықсыз сағат" (1936) фильмінде, Грета Гарбомен бірге "Камилла" (1936) фильмінде (барон де Варвилл рөлінде), "Түннің астында" (1936), "Он үшінші орындық" (1937), "Жарқылдақ" (1937) және "Мадам Х" (1937) фильмдеріне шақырды. Columbia оны "Отпуск" (1938) фильміндегі рөлге уақытша алды, ал ол "Мари Антуанетта" (1938) фильмінде Николас де ла Мотт рөлін ойнап, MGM-ге қайта оралды. Ол Бродвейде "Янки ертегісі" спектаклінде ойнады. Warner Bros. студиясында Дэниел Майкл Куртиздің режиссерлігімен түсірілген "Елизавета мен Эссекстің жеке өмірі" (1939) фильмінде Бетт Дэвис пен Эррол Флиннмен бірге Солсберидің 1-ші графы Роберт Сесил рөлінде ойнады. Одан кейін "Біз жалғыз емеспіз" (1939), "Барлығы және жұмақ та" (1940) және "Теңіз жолбары" (1940) фильмдеріне түсті. Соңғы фильмде, Куртиздің режиссерлігімен, ол опасыз Лорд Вольфингхэмді (Франсис Уолсингхэммен туыстық байланысы жоқ) сомдады, ол Эррол Флиннмен айқасты, бұл кинотарихындағы ең тамаша қылышпен шайқас дуэльдерінің бірі деп есептеледі. Майкл Куртиз оны осы фильмге шақырғанда, Дэниел бастапқыда рөлден бас тартты, себебі ол қылышпен күресуді білмеді. Куртиз көлеңкелер мен иықтан түсірілген кадрлардың көмегімен, Флинннің дублерінің қатысуымен және олардың беттерін шеберлікпен монтаждау арқылы осы керемет дуэльді іске асырды. Чарли Чаплин оны "Ұлы диктатор" (1940) фильміндегі рөлге уақытша шақырды (Гарбич рөлінде, бұл "қоқыс" сөзіне ұқсас, ол Йозеф Геббельстің пародиязы) және содан кейін MGM-ге "Филадельфия тарихы" (1940) және "Әйелдің беті" (1940) фильмдеріне оралды.

Теледидар

Дэниелл "Сент-Айвс құпиясы" (1949) және "Буканер қызы" (1950) сияқты тағы да көп оқиғалы фильмдерде ойнады, сондай-ақ "Репертуар театры", Голливудтағы "Studio One", "Армстронг Circle театры" және "Lights Out" сияқты телешоуларда пайда бола бастады. Ол сахнада "Коктейль кешінде" (1951), "Көрілуі керек" (1952) және "Менің үш періштем" (1953-54) қойылымдарында өнер көрсетуді жалғастырды. Дэниелл сонымен қатар "Studio 57", "Schlitz Playhouse", "Matinee Theatre", "Kraft Theatre", "Alcoa Theatre", "Westinghouse Desilu Playhouse", "Playhouse 90", "The Californians", "Lux Playhouse", "Maverick", "Riverboat" және "Startime" ("Менің үш періштем" адаптациясы) телешоуларында да ойнады. Ол "Күн де шығады" (1957), "Лес-гёрлс" (1957), "Адамзат тарихы" (1957) (Пьер Кошон рөлінде), "Жерден Айға" (1958) және культты қорқыныш фильмі "Джонатан Дрейктің төрт бас сүйегі" (1959) сияқты фильмдерге де қатысты. Дэниелл "Маркхэм", "Саздық түлкі", "Вагон пойызы", "Питер Ганн", "Ширли Темплдің әңгімелер кітабы", "Арал тұрғындары", "Заң және Мистер Джонс" және Борис Карлоффтың "Thriller" телесериалының бірнеше эпизодтарында рольдер ойнады. Оның соңғы теледидарлық пайда болулары "Combat!" және "77 Sunset Strip" сериалдарында болды, ал ол Чарльз Бойермен бірге Бродвейде "Лорд Пенго" (1962-63) қойылымында өнер көрсетті.

Кейінгі фильмдері

Дэниелл «Мысырлық» (1954) (режиссері – Куртиз), «Жақсылыққа оралған бала» (1955) және «Диана» (1956) сияқты бірнеше көрнекті фильмдерде ойнады, бірақ көбірек уақытын теледидарға арнады: «Lux Video Theatre», «Джейн Уайманның «Жағажайдағы театр» ұсынысы», «TV Reader's Digest», «Продюсерлердің тамашасы» («Уимпол көшесіндегі Барреттер» адаптациясы) және «Телефон уақыты». Ол «Сұр фланельді костюм киген адам» (1956) және «Өмірге құштарлық» (1956) фильмдерінде сирек кездесетін рөлдерді ойнады. 1957 жылы ол «Куәлікке шақырылған» (1957) фильмінде Чарльз Лотонның бас адвокатының кеңесшісінің рөлін ойнады. Дэниелл өзінің сүйікті рөлдерінің бірі – Блейк Эдвардстың «Мистер Кори» (1957) фильміндегі Тони Кертистің бастығы екенін айтты, оның мансабы айқын түрде баяулаған кезде, бірақ ол фильмдегі ең керемет және есте қаларлық сөздердің бірін айтты: «Нағыз джентльмен ешқашан қолға тимейді. Әдептілік, Мистер Кори. Мен оны кез келген жағдайда қажет деп санаймын». Ол «Мэдисон авеню» (1961), «Теңіз түбіне саяхат» (1961), «Команчеролар» (1961), «Жаман атқа ие әйел» (1962), «Баллондағы бес апта» (1962), «Чепменнің есебі» (1962) және «Баунтидегі бүлік» (1962) фильмдерінде де ойнады. Оның соңғы рөлі – 1964 жылы оның ескі досы Джордж Кукор режиссерлік еткен «My Fair Lady» фильмінде британдық елшінің шағын, аталмаған рөлі болды. Ол елшіліктегі балдағы сахнада пайда болады. Ол Элиза келгенін көріп, оған қош келдің айтқанда қолын алып, «Мисс Дулиттл» дейді. Кейіннен Дэниелл Элизаны Трансильвания королевасына «Мисс Дулиттл, ханым» деген бір сөзбен таныстырады. DVD-дегі түсіндіруде ол сахнада пайда болған күні «жер бетіндегі соңғы күні» болғаны айтылады, өйткені ол сол күні кешке (мәліметтер әртүрлі) үйінде немесе «My Fair Lady» түсірілім алаңында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Жеке өмір

Дэниел Энн Ноксқа үйленді және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары Лос-Анджелесте (Калифорния) өмір сүрді. Олардың бір баласы болды. Жазушы П. Г. Водхаус Дэниелл мен оның әйелі Лос-Анджелестегі оргияларға куәлік еткендері және мүмкін, оларға қатысқандары туралы былай деп мәлімдеді: "Күйеу мен әйелдің бір-біріне жанасып, көздерін қаратып отыруында біршама үйреншікті нәрсе бар".

Өлім

United Press International таратқан және Голливудтан келген хабарда: "Дэниелл кеше Хэллоуин күні, жақын жердегі Санта-Моникадағы үйінде, Warner Bros. студиясында My Fair Lady фильмінің түсірілім алаңына баруға бірнеше сағат қалғанда ауырып қалды." Ол миокард инфарктісінен көз жұмды.